۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۵،‏ ۱۰:۰۶
کد خبر: 82059544
۰ نفر
چند فیلم و چند بیماری

تهران - ایرنا - فیلم هایی با موضوع برخی بیماری ها چه روانی و چه جسمی، همواره بحث برانگیز بوده و گاه تلاش برخی سینماگران در این مسیر منتج به خلق درخشان ترین و ماندگارترین آثار سینمایی شده است.

هرچند برای این موضوع، در سینما ژانری تعریف نشده، اما آثار سینمایی ساخته شده اینچنینی را باید در زیرمجموعه ژانر «درام» جای داد.
در برخی آثار سینمایی بطور مستقیم به بیماری پرداخته شده و در برخی دیگر اگر بیماری موضوع اصلی نبوده، اما شخصیت های محوری داستان دچار بیماری بوده اند.
گرچه موضوع مرتبط با بیماری جسمی تبلور كمتری در سینما داشته، اما موضوعات روانی و كشمكش های روحی، علاقه بسیاری از فیلمسازان را به خود معطوف كرده است.
بیماری های روانی از جمله آلزایمر و اسكیزوفرنی، اختلالاتی چون اوتیسم و مشكلات عصبی حركتی از جمله بیماری های بودند كه گاه از روی شم كارگردان یا بواسطه تولید آثاری از زندگی شخصیت های واقعی - بیوگرافی -، بر پرده نقره ای نمایان شده اند.
«هنوز آلیس»، «یك ذهن زیبا»، «مرد بارانی» و «تئوری همه چیز» از جمله آثار سینمایی ساخته شده ای هستند كه شخصیت های اصلی آنها، دچار بیماری های روانی و اختلالات جسمی بوده اند.
نكته جالب اینكه، سه بازیگر اصلی این آثار سینمایی شامل جولیان مور(هنوز آلیس)، داستین هافمن(مرد بارانی) و ادی ردمین(تئوری همه چیز) به علت بازی زیبای خود موفق به كسب جایزه اسكار شدند و برای راسل كرو برای حضور در فیلم «یك ذهن زیبا» نامزدی جایزه اسكار را به همراه داشت.
به جز فیلم سینمایی «تئوری همه چیز» سه اثر دیگر شامل «هنوز آلیس»، «مرد بارانی» و «یك ذهن زیبا» بارها از شبكه های صدا وسیما پخش شده و مورد استقبال بینندگان قرار گرفته اند.
در ادامه این گزارش، ضمن معرفی این آثار سینمایی، به نكاتی كه در مورد این بیماری ها باید توجه داشت، می پردازیم.

** «هنوز آلیس» و آلزایمر
«هنور آلیس»(Still Alice) داستان سرراستی دارد و درباره زنی است كه به بیماری آلزایمر مبتلا شده است.
این اثر سینمایی ساخته ریچارد گلتزر در سال 2014 میلادی اكران شد و موضوع جذاب و ساختار متفاوت آن، «هنور آلیس» را به یكی از فیلم شاخص در این سال تبدیل كرد.
«هنوز آلیس» با اقتباس از رمان پرفروش «هنوز آلیس» نوشته «لیزا جنوا» ساخته شد و جولیان مور بازیگر نقش اصلی این اثر سینمایی به خاطر ایفای نقش استاد زبانشناسی كه مراحل تدریجی ابتلا به آلزایمر را تجربه می كند، پس از چهار بار نامزدی، موفق به كسب جایزه اسكار بهترین بازیگر زن در هفتاد وهشتمین دوره این رویداد سینمایی شد.
الك بالدوین، هانتر پریش، كیت باسورث و كریستن استوارت دیگر بازیگران فیلم هنوز آلیس هستند.
دبورا یانگ منتقد نشریه سینمایی هالیوود ریپورتر با ستایش از فیلم «هنوز آلیس» نوشت: گرچه حدود پنج میلیون آمریكایی(و ۳۶ میلیون انسان در سراسر دنیا) مبتلا به بیماری آلزایمر هستند، اما باز فیلم گرم، ترحم برانگیز اما صادق و گزنده «هنوز آلیس» برای بسیاری هراس آور است.
این اثر سینمایی با بودجه پنج میلیون دلاری تولید شد اما با فروش موفق 41.8 میلیون دلار از اكران خارج شد.

** آنچه درباره آلزایمر باید بدانیم
اطلاع از بیماری آلزایمر علاوه بر شناخت بیماری می تواند ما را در پیشگیری از این بیماری یاری كند چنانكه به گفته محمدهادی ایازی معاون اجتماعی وزیر بهداشت، اكنون نزدیك به 800 هزار بیمار مبتلا به آلزایمر در كشور بسر می برند.
مبتلایان به آلزایمر دچار مشكلاتی همچون اختلال در درك و بیان مطالب، از دست دادن حافظه، حواس پرتی، نشناختن اشیا و ناتوانی در انجام كارهای ظریف و ساده هستند.
درمان نشدن بیماری هایی مانند فشار خون، دیابت، افسردگی، كمبود ویتامین ب 12 ، كمبود ویتامین د، كم كاری و پركاری تیروئید احتمال ابتلا به آلزایمر را افزایش می دهد.
مدیرعامل انجمن آلزایمر ایران درباره این بیماری می گوید: آلزایمر، رایج‌ترین شكل زوال عقل و نوعی اختلال عملكردی مغز بوده كه در آن فرد دچار فراموشی می شود.
معصومه صالحی در گفت وگو با خبرنگار ایرنا می افزاید: آلزایمر، یك بیماری پیش رونده و تحلیل برنده ویژه سالمندان بالای 60 سال است. در این بیماری مواد ترشح شده ناشی از فعل و انفعالات مغز، تجزیه نشده و سلول ها را به مرور تخریب می كنند و بیماری آلزایمر پیشرفت خواهد كرد.
وی خاطرنشان می كند: افرادی كه در خویشاوندان نزدیكشان، بیمار آلزایمری دارند، 10 تا 15 درصد بیش از افراد دیگر در معرض ابتلا به این بیماری هستند؛ همچنین افسردگی، ضربه مغزی، مصرف زیاد چربی و فست فودها از دیگر عوامل زمینه ساز ابتلا به آلزایمر به شمار می روند.
مدیرعامل انجمن آلزایمر ایران ادامه می دهد: برای پیشگیری از این بیماری باید ذخائز مغزی خود را با راهكارهایی مانند حل جدول، حفظ كردن شماره تماس ها و نیم ساعت ورزش مانند پیاده روی یا آیروبیك در روز افزایش دهیم.
صالحی توصیه می كند تا افراد برای پیشگیری از آلزایمر، ارتباطات اجتماعی، رفت و آمد با آشنایان و كارهای خیر داشته باشند.
به گفته وی، 40 درصد موارد زوال عقل(دمانس) كه ناشی از عواملی مانند كم كاری تیروئید، پركاری تیروئید و كمبود ویتامین «د» بوده، در صورت درمان قابل برگشت هستند اما متاسفانه 60 درصد موارد آن غیر قابل برگشت است.
مدیرعامل انجمن آلزایمر ایران می گوید: البته هر یك سال تشخیص بهنگام در بیماری آلزایمر، پنج سال معلولیت ناشی از این بیماری را به تعویق می اندازد، بنابراین تشخیص و مداخلات بهنگام در این بیماری از اهمیت بسزایی برخوردار هستند.
صالحی تصریح می كند: معمولا زن ها بیشتر از مردان به بیماری آلزایمر مبتلا می شوند شاید به این علت باشد كه سن امید به زندگی در زنان بیشتر از مردان است و بیشتر عمر می كنند و سن یكی از عوامل ابتلا به آلزایمر به شمار می رود؛ پنج درصد افراد بالای 65 سال به آلزایمر مبتلا می شوند كه هر پنج سال این میزان دو برابر شده و 40 تا 45 درصد افراد 80 تا 85 سال ، آلزایمر می گیرند.
وی ادامه می دهد: از دیگر دلایلی كه زنان بیشتر به آلزایمر مبتلا می شوند شاید به این علت باشد كه زنان در مقایسه با مردان بطور كلی كمتر تحصیل كرده، كمتر در فعالیت های اجتماعی شركت می كنند و كمتر به فكر تغذیه و ورزش هستند.
صالحی یادآور می شود: هرچند آلزایمر بیشتر در افراد دارای ذخایر فكری كمتر بروز می كند اما افراد تحصیل كرده و مشهوری مانند «مارگارت تاچر» نخست وزیر اسبق انگلیس به این بیماری مبتلا شدند.

** «یك ذهن زیبا» - اسكیزوفرنی
شاید برای خیلی افراد، باور اینكه «جان فوربس نش جونیور» معروف به «جان نش» ریاضی دان و برنده جایزه نوبل اقتصاد، مبتلا به اسكیزوفرنی بوده، سخت باشد.
فیلم سینمایی «یك ذهن زیبا» (A Beautiful Mind) بر اساس زندگینامه این نابغه ریاضی، به همین نام به نویسندگی سیلویا ناسار و به كارگردانی ران هاوارد ساخته و در سال 2001 اكران شد.
راسل كرو بازیگر استرالیای برای بازی در نقش جان نش نامزد جایزه اسكار بهترین بازیگر مرد شد اما نتوانست آن را برای بار دوم بدست آورد.
گرچه «یك ذهن زیبا» بصورت قابل توجهی با رویدادهای واقعی زندگی جان نش تفاوت دارد، اما سازندگان آن اذعان داشتند كه نمی خواستند فیلم را به صورت یك اثر ادبی بسازند.
جنیفر كانلی، ویوین كاردن، اد هریس، پل بتانی، آدام گلدبرگ، جاد هیرش و ریستوفر پلامر از دیگر بایگران یك ذهن زیبای بودند.
این فیلم به مدت 135 دقیقه به فروش موفق ۳۱۳٬۶ میلیون دلاری دست یافت.
به رغم موفقیت این اثر سینمایی، جان نش اما اینقدر خوش اقبال بود كه نسخه سینمایی از زندگینامه خود را بر روی پرده تماشا كند.
این نابغه ریاضی سال گذشته به همراه همسرش بر اثر تصادف خودرو در نیوجرسی و به علت نبستن كمربند ایمنی جان باختند. جان نش هنگام مرگ ۸۷ سال داشت.
راسل كرو در واكنش به خبر درگذشت جان نش توئیت كرد: «بهت‌زده‌ام... دلم با جان و آلیسیا و خانواده‌شان است. یك همراهی شگفت‌انگیز؛ ذهن‌های زیبا، دل‌‎های زیبا.»
جان نش هنگام مرگ ۸۷ سال داشت.

** آنچه درباره اسكیزوفرنی باید بدانیم
رئیس بیمارستان روانپزشكی رازی(امین آباد) درمورد بیماری اسكیزوفرنی به عنوان شدیدترین اختلال اعصاب و روان می گوید: علت بروز این بیماری را باید در سه حوزه زیستی، روانی و اجتماعی جستجو كرد.
دكتر امید رضایی در گفت وگو با خبرنگار ایرنا می افزاید: از جمله عوامل زیستی می تواند مسائل ژنتیكی باشد، بنابراین یكی از راه های پیشگیری از ابتلا به این بیماری، توجه به سابقه ژنتیكی بیماری در خانواده ها بویژه هنگام ازدواج است.
وی، هذیان، توهم، تخریب قوه شناخت و ممیزه و پس رفت توانایی های كنترلی در امور فردی، خانوادگی و تحصیلی را از جمله علائم اسكیزوفرنی عنوان كرده و می گوید: اسكیزوفرنی یك اختلال پیش رونده بوده و سیر تخریب كننده ای دارد.
دانشیار روانپزشكی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی در عین حال می افزاید: هر چه درمان اسكیزوفرنی زودتر آغاز شود، شانس موفقیت آمیز بودن درمان بیشتر شده و از سوی دیگر می تواند از تخریب های بیشتر جلوگیری كرده یا تخریب به وجود آورده در عملكردهای فرد را بازگرداند و همچنین جلوی پیشرفت بیماری را بگیرد.
رضایی خاطرنشان می كند: درمان اسكیزوفرنی نیز با توجه به مسائل زیستی، روانی و اجتماعی صورت می پذیرد؛ داروها در اولویت روند درمانی اسكیزوفرنی هستند اما در عین حال نباید از توجه به به روان درمانی، نگرش های اجتماعی، مشاوره، شغل و امور معیشتی بیمار غافل شد.
وی در پاسخ به این سئوال كه آیا مبتلایان به اسكیزوفرنی دست به رفتارهای خشونت آمیز می زنند یا نه، می گوید: بیشتر بیماران روان كه دست به رفتارهای خشونت آمیز می زنند، مبتلا به اسكیزوفرنی نیستند.
رئیس بیمارستان روانپزشكی رازی(امین آباد) ادامه می دهد: میزان شیوع بیماری اسكیزوفرنی در جامعه تقریبا یك درصد است و بطور تقریبی در هر دو جنس زن و مرد به یك اندازه بروز پیدا می كند.
رضایی می گوید: با این وجود سن بروز بیماری در مردان زودتر از زنان است؛ بیماری اسكیزوفرنی در مردان معمولا در سنین 20 تا 25 سالگی و در زنان معمولا در سنین 25 تا 30 سالگی ظاهر می شود.
وی خاطرنشان می كند: چون اسكیزوفرنی معمولا سن جوان جامعه را درگیر می كند، میزان تخریب و آثار منفی آن بیشتر از سایر بیماری روان مانند آلزایمر است. چون آلزایمر در سنین پیری بروز پیدا می كند اما اسكیزوفرنی در سن زمان فعالیت و كارآمدی و تشكیل خانواده ظاهر می شود و از این نظر برای جامعه آزاردهنده است.


** مرد بارانی - اوتیسم
«مرد بارانی»(Rain Man) به كارگردانی بری لوینسون، به گفته منتقدان در پرداخت یك شخصیت مبتلا به اوتیسم، یكی از بهترین آثار سینمایی است.
در خلاصه داستان این اثر سینمایی آمده است: «چارلی بابیت» (تام كروز) جوانی كه غرق تجارت اتومبیل‌های لوكس است با خبر می‌شود پدرش فوت كرده و خانه سه میلیون دلاری‌اش را به برادر نادیده‌اش، «ریموند» (داستین هافمن) كه مبتلا به اوتیسم است، بخشیده است.
شخصیت ریموند یا مرد بارانی كه در فیلم، داستین هافمن نقش او را بازی می‌كند، با الهام از شخصیت واقعی «كیم پیك» ساخته شده است.
كیم پیك كه بعدها در سراسر دنیا به «مگا نابغه» معروف شد، بواسطه حافظه تصویری فوق العاده و دیگر توانایی های شگفت انگیزش شهرت خاصی یافت.
مرد بارانی محصول سال 1988، موفق به كسب چهار جایزه اسكار از جمله اسكار بازیگر مرد برای بازی فوق العاده داستین هافمن شد.

** آنچه درباره اوتیسم باید بدانیم
اوتیسم یا خوددرماندگی نوعی اختلال رشدی از نوع روابط اجتماعی است كه با رفتارهای ارتباطی و كلامی غیرطبیعی مشخص می شود.
كارشناس اوتیسم سازمان بهزیستی درباره این بیماری به خبرنگار ایرنا می گوید: اوتیسم، بیماری نیست زیرا «بیماری» علت و روش درمانی مشخصی دارد؛ اوتیسم اختلال است زیرا اختلال، دلایل قطعی آن مشخص نیست.
فرزانه غنیمی می افزاید: اوتیسم یك اختلال عصبی و رشد است كه اتفاقی در سیستم عصبی، رشد دستگاه عصبی را مختل می كند؛ این اختلال از كودكی آغاز می شود و معمولا تا 18 ماهگی یا دو سالگی تشخیص داده می شود.
وی خاطرنشان می كند: اوتیسم در عملكرد توانایی حافظه و هیجان فرد تاثیر می گذارد و نقص در ارتباطات اجتماعی و انجام رفتارهای تكراری از ویژگی ها و علائم عمده این بیماری به شمار می روند.
این كارشناس اوتیسم ادامه می دهد: در نقص ارتباطات اجتماعی، بطور مثال كودك نمی تواند با همسالان خود بازی كند و توانایی برقراری ارتباط بین فردی را ندارد.
وی ادامه می دهد: همچنین مبتلایان به اوتیسم، برخی رفتارهای تكراری، كلیشه ای و قالبی از خود نشان می دهد، بطور مثال به مدت طولانی، حالت بال بال زدن دست ها را تكرار می كند یا پایش را مدت ها تكان می دهد.
غنیمی می گوید: فرد مبتلا به اوتیسم چون مشكل ارتباطی دارند در آزمون های مربوط به هوش - كه نیازمند برقراری ارتباط است -، نمرات خوبی نمی گیرند اما ضرورتا ویژگی آنان، ناتوانی عقلی و هوشی نیست.
وی تصریح می كند: متاسفانه مبتلایان به اوتیسم، برچسب ناتوانی عقلانی و هوشی می خورند در صورتیكه اینگونه نیست.
كارشناس اوتیسم سازمان بهزیستی با تاكید بر اهیمت تشخیص به موقع اوتیسم می گوید: هرچه زودتر اختلال اوتیسم تشخیص داده شود به همان اندازه زودتر كارهای مداخله برای كنترل بیماری آغاز شده و فرد می تواند زندگی طبیعی داشته باشد. كارهای درمانی برای پیشگیری از وسعت اختلال اوتیسم است.
به گفته غنیمی، طبق آمار جهانی بیماری اوتیسم در پسران، چهار برابر بیشتر از دختران است.
به گفته مسئولان نظام سلامت، بیماری اوتیسم در ایران نیز در پی مصرف مكمل های بدون نسخه در حال افزایش بوده و اختلال اوتیسم از جمله اختلالات پرخرجی است كه نیاز به خدمات تخصصی زیاد اعم از روانشناسی، كاردرمانی و گفتار درمانی دارد و به همین علت مخارج خانواده های دارای فرزند مبتلا به اوتیسم بسیار بالاتر از خانواده هایی است كه دارای كودكانی با سایر معلولیت ها هستند.
دكتر نقی مومنی پژوهشگر بیماری اوتیسم نیز اخیرا اعلام كرده كه مصرف ویتامین های «دی»، «ب 6» و «ب 12» و آب هندوانه جزو راحت ترین و ارزان ترین راه های كنترل بیماری اوتیسم به شمار می روند.

** «نظریه همه‌ چیز» - بیماری اسكلروز جانبی آمیوتروفیك
فقط بر روی پرده نقره ای می توان به راز زندگی مرد عجیب و غریبی كه از روی یك صندلی عجیب و غریب، راز كهكشان ها را رصد می كند، پی برد.
«نظریه همه چیز» اثری سینمایی از زندگی «استیون ویلیام هاوكینگ» معروف استفن هاوكینگ كیهان شناس انگلیسی و مبدع نظر سیاهچاله ها است.
این اثر سینمایی یك درام زندگینامه‌ای به كارگردانی جیمز مارش است كه در سال ۲۰۱۴ میلادی اكران شد.
«تئوری همه چیز» توانست افزون بر تحسین منتقدان، جایزه متعدد سینمایی را از جمله اسكار بهترین بازیگر مرد برای ادی ردمین به خاطر ایفای نقش استفن هاوكینگ كسب كرد.
استفان هاوكینگ در حین تحصیل دانشگاه، به بیماری اسكلروز جانبی آمیوتروفیك( Amyotrophic lateral sclerosis)‏ مبتلا و به علت تخریب دستگاه عصبی دچار فلج شد.
عمق تاثیرگذاری «تئوری همه چیز» و بازی ادی ردمین در آن سینمایی به حدی بود كه به گفته جیم مارش،استفن هاوكینگ هنگام تماشای آن اشك ریخت و درباره این فیلم گفته است كه این فیلم به حقیقت بسیار نزدیك است.

** آنچه درباره اسكلروز جانبی آمیوتروفیك باید بدانیم
متخصص مغز و اعصاب بیمارستان امام خمینی(ره) درباره بیماری اسكلروز جانبی آمیوتروفیك یا همان «ای.ال.اس» - ALS - می گوید: این بیماری تحلیل برنده دستگاه عصبی مركزی(مغز و نخاع) و دستگاه عصبی محیطی است كه نرون های (یاخته های) محركه فوقانی و تحتانی دستگاه عصبی را درگیر می كند.
دكتر عباس تفاخری در گفت وگو با خبرنگار ایرنا می افزاید: تحلیل عضلات، پرش های پراكنده عضلانی و اختلال در بلع و تنفس از علائم این بیماری به شمار می رود كه به دلیل درگیری اندام تنفسی و تغذیه ای، بیمار را دچار مشكل می كند.
وی تاكید می كند: میزان شیوع بیماری اسكلروز جانبی آمیوتروفیك در جامعه بسیار كم و نادر بوده و یك مورد در هر 700 هزار تا یك میلیون نفر است.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی تهران در خصوص علل ابتلا به این بیماری می گوید: برخی افراد، استعداد ژنتیكی ابتلا به اسكلروز جانبی آمیوتروفیك را دارند؛ با این وجود ورزش هایی كه در آن ضربه به سر اتفاق می افتد، تصادف ها و انجام برخی كارهای ظریف دستی از عوامل خطر این بیماری به شمار می روند كه البته هیچكدام ثابت نشده است.
تفاخری می افزاید: اسكلروز جانبی آمیوتروفیك، سیر پیشرونده ای داشته و درمان قطعی برای آن كشف نشده است.
وی یادآور می شود: استفاده از دارو، دو تا سه ماه طول عمر مبتلایان را افزایش می دهد؛ حس های بیمار مانند فهم او و توانایی كنترل ادرار و مدفوع تا پایان عمر تقریبا سالم باقی می ماند.
این متخصص مغز و اعصاب خاطرنشان می كند: سن شیوع بیماری اسكلروز جانبی آمیوتروفیك، دوران میانسالی بوده اما ممكن است این بیماری در دوران جوانی و كهنسالی نیز بروز پیدا كند.
به گفته تفاخری مبتلایان به این بیماری از زمان تشخیص چند سال بیشتر زنده نیستند اما بیماری استیون ویلیام هاوكینگ فیزیكدان بنام جهانی در 21 سالگی تشخیص داده شد و او برای مرگ لحظه شماری نكرد و اكنون 74 سال دارد.
از: امید غیاثوند و سادات حسینی خواه
اجتمام ** 9185 ** 1071