معاون وزیر علوم: كاهش شیب رشد تولید علم به معنای ركود علمی نیست

تهران- ایرنا- معاون پژوهشی و فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با مردود دانستن ادعای ركود علمی در كشور، این ادعا را ناشی از برداشت های نادرست از شاخص های علمی دانست و گفت: كاهش شیب رشد تولید علم به معنای ركود علمی نیست.

به گزارش خبرنگار علمی ایرنا، وحید احمدی بعدازظهر دوشنبه در مراسم معرفی و تجلیل پژوهشگران برتر دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی گفت: این روزها بحث وقوع ركود علمی در كشور زیاد بر سر زبان است و عده ای مدعی آن هستند، كه باید از این افراد پرسید چه شاخص هایی را برای رشد علمی درنظر می گیرند.
وی با بیان این كه از سال 1390 تاكنون آمار تولیدات علمی كشور هیچ كاهشی نداشته است، ادامه داد: قبول داریم كه در این مدت، شیب رشد تولید مقالات ما كاهش یافته، اما میزان تولیدات ما در این زمینه همچنان رو به افزایش است.
احمدی با بیان این كه چهار عامل اصلی در كاهش شتاب رشد علمی كشور موثر بوده اند، توضیح داد: به عنوان مثال اگر در سال 1385 محققان ایرانی حدود 5 هزار مقاله تولید می كردند و این میزان در سال 86 به 10 هزار مقاله افزایش یافت، این به معنای رشد 100 درصدی تولید علم در كشور است و الان كه آمار تولید مقالات ما حدود 40 هزار است، برای رسیدن به رشد 100 درصدی باید به تولید 80 هزار مقاله در طول یك سال برسیم كه امری نشدنی است.
وی بیان داشت: شاید ما حداكثر در طول یكسال بتوانیم بین 10 تا 15 هزار مقاله در مراكز دانشگاهی و پژوهشگاهی خود تولید كنیم و با بالا رفتن تعداد مقالات تولیدی، به طور طبیعی شیب رشد تولیدات علمی ما كند خواهد شد.
معاون وزیرعلوم درباره دومین عامل كاهش شیب رشد علم در كشور اظهار داشت: قبلا در آیین نامه های ارتقا، اعضای هیات علمی برای گرفتن ارتقا باید حتما مقاله ISI تولید می كردند و یا شرط دفاع از تز دانشجویان دكتری نیز ارائه مقاله ISI بود كه در آیین نامه های جدید، این شرط برداشته شد و ارائه مقالات علمی پژوهشی نیز قابل قبول شد كه این موضوع نیز آمار تولیدات علمی ما را كاهش داد زیرا مقالات علمی پژوهشی مجلات داخلی ما در پایگاه های علمی بین المللی، نمایه نمی شوند.
معاون وزیر علوم ادامه داد: سومین عامل نیز به مبحث تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت مربوط می شود زیرا در آیین نامه های جدید ارتقا، برای اجرای طرح های ارتباط با صنعت برای اعضای هیات علمی، 10 امتیاز درنظر گرفته شد و همین موضوع باعث تشویق آنها به سمت این پروژه ها شد و بسیاری از طرح های صنعتی ما نیز منجر به تولید مقاله نمی شود.
وی تنگناهای مالی را عامل دیگر كاهش شیب رشد علمی كشور عنوان كرد و گفت: از آنجا كه به دلیل مشكلات مالی، هزینه اعزام استادان دانشگاه برای شركت در كنفرانس های خارجی توسط دانشگاه ها مقدور نبود و به طور معمول، 15 درصد حجم مقالات ISI استادان ما نیز مربوط به مقالات كنفرانسی بود عملا این آمار به حدود سه تا چهار درصد كاهش یافت.
وی با بیان اینكه تلقی عمومی در كشور نسبت به مقوله پژوهش نیازمند تغییر است، تاكید كرد: باید به این باور برسیم كه تامین اعتبار برای پژوهش را هزینه ندانیم و به عنوان یك سرمایه گذاری ارزشمند از آن استقبال كنیم زیرا پژوهش به برون رفت كشورها از ركود كمك می كند.
احمدی در بخش دیگری از سخنانش به تغییر معیارهای ارزیابی و ارزش گذاری در عرصه بین الملل اشاره كرد و اظهار داشت: امروزه معیار فقیر و غنی بودن كشورها، داشتن یا نداشتن منابع طبیعی نیست و بانك جهانی، دارایی های كشورها را به سه دسته منابع طبیعی، منابع فیزیكی و منابع نامشهود تقسیم بندی كرده است.
وی ادامه داد: در این تقسیم بندی، منابع طبیعی شامل جنگل ها، معادن و مخازن است، منابع فیزیكی نیز به زیرساخت ها، راه ها و كارخانجات اطلاق می شود و منابع نامشهود نیز نیروی انسانی به ویژه نیروی انسانی خلاق و توانمند، مالكیت فكری، قوانین و نهادها، ثبت اختراع و زیرساخت های فناوری اطلاعات را دربرمی گیرد.
احمدی با استناد به آمارهای بانك جهانی گفت: این آمارها نشان می دهد از میان 66 كشور ثروتمند كه حدود 80 درصد ثروت كل دنیا را دراختیار دارند، سهم منابع نامشهود آنها بالای 80 درصد، منابع فیزیكی و طبیعی آنها نیز به ترتیب 16 و سه درصد است.
وی اضافه كرد: در این میان، 43 كشور دنیا كه تنها یك درصد ثروت جهان را دراختیار دارند، میانگین منابع نامشهود آنها 50 درصد است.
معاون وزیرعلوم درباره وضعیت ایران به لحاظ دارایی های سه گانه توضیح داد: این آمارها درباره ایران تامل برانگیز است زیرا سهم منابع طبیعی آن 54 درصد و سهم منابع نامشهود 12 درصد است كه حتی از میانگین بین المللی هم پایین تر هستیم.
وی بر لزوم تقویت منابع نامشهود كشور تاكید كرد و گفت: ایران به لحاظ ثروت طبیعی، رتبه هفتم دنیا را داراست، از نظر ثروت فیزیكی نیز رتبه 27 دنیا را دراختیار دارد و به لحاظ ثروت نامشهود در جایگاه 63 جهانی است.
احمدی تصریح كرد: تقویت منابع نامشهود به این معنی است كه اگر قیمت نفت كاهش یافت اقتصاد ما دچار تزلزل نشود و خوشبختانه طی چندسال گذشته، این موضوع مهم مورد توجه دولتمردان قرار گرفته است اما همت جدی تر می طلبد.
مراسم معرفی و تجلیل از پژوهشگران برتر و رونمایی از كتاب تاریخ دانشگاه صنعتی خواجه نصیر با حضور معاون اداری و مالی وزارت علوم، روسای سابق این دانشگاه در محل دانشكده مهندسی برق برگزار شد.
علمی**1055**2017