روزگار ناخوش خانه های تاریخی مرکز تهران/ خبری از زندگی نیست که نیست

تهران-ایرنا- خانه قاجاری ظهیرالاسلام که روزگاری به عنوان یکی از زیباترین خانه های خیابان هدایت شناخته می شد اکنون به دلیل بی توجهی نهادها و سازمان های مسئول به خرابه ای تبدیل شده و دیگر خبری از زندگی در آن نیست.

به گزارش ایرنا، خیابان برادران شهید قائدی(هدایت) واقع در منطقه12 شهر تهران روزگاری به عنوان محل اقامت سیاستمدارن و بزرگان قاجار و داشتن خانه های اعیانی بزرگ شهره بود.
به دلیل گذر زمان و زیاده خواهی بساز بفروش ها، بیشتر خانه های این خیابان تخریب و به مراکز تجاری تبدیل شده به نحوی که این محله به تدریج هویت تاریخی خود را از دست داده است.
پیشینه شکل گیری خیابان هدایت به دوره ناصرالدین شاه قاجار بازمی گردد در آن زمان، این نقطه از شهر به دلیل نزدیکی به ساختمان مجلس شورای ملی در میدان بهارستان دارای اهمیت زیادی بود و بسیاری از رجال سیاسی ساکن آن بودند.
ساختمان قنادی و شکلات سازی «مینیون»، خانه رهاوی در کوچه نفیسی، خانه سپهبد زاهدی، سر در خانه صدیق اعلم، خانه آیت الله سیدمحمود طالقانی، خانه ظهیرالاسلام، خانه دکتر سیاوش شقاقی که اکنون به موزه پشت شیشه تبدیل شده، خانه دکتر سعید نفیسی و هنرستان هنرهای زیبای پسران از جمله بناهای تاریخی خیابان هدایت است.
* خانه ظهیرالاسلام
خانه ظهیرالاسلام یکی از خانه های قدیمی خیابان هدایت روزگار خوشی ندارد و همچون خرابه ای در چهاراه ولی آباد خودنمایی می کند.
خانه ای که بنا بر اسناد تاریخی روزگاری محل سکونت سید زین العابدین امام جمعه ملقب به «ظهیرالاسلام» داماد ناصرالدین شاه قاجار بود و با معماری تلفیقی ایرانی و فرنگی و تزیینات و زیبایی هایش توجه همگان را به خود جلب می کرد.
هرچند که درباره مالکیت این بنای تاریخی نیز نظرات مختلفی وجود دارد و برخی از تهران شناسان معتقدند که این خانه متعلق به محمد ولی خان تنکابنی ملقب به سپهدار تنکابنی فاتح تهران در زمان انقلاب مشروطه بود که وقتی تهران را فتح کرد در این ملک اقامت گزید.
اکنون میهمان این خانه اعیانی و اشرافی خاکستر ذغال های آتش زده معتادان و کارتن خواب ها، لباس ها و لوازم آنان است.
هر چند که داربست و حصاری برای مرمت و حفاظت از خانه ظهیرالاسلام توسط شهرداری تهران نصب شده اما نشانی از احیا و بازسازی در این خانه دیده نمی شود.
اکنون دلخوشی اهالی محل ریختن دانه برای کبوتران حیات خانه ظهیرالاسلام است و یا برخی از اهالی محل بر سر کنجکاوی به این خانه آمده و سئوال هایی از این دست می پرسند که آیا این خانه تاریخی است؟ متعلق به چه دورانی است؟ چرا تخریب شده؟ و می گویند که این خانه قدیمی و مخروبه است و باید تخریب شود.
همچنین سر در خانه مخروبه دکترعیسی صدیق ملقب به صدیق اعلم، ادیب، نویسنده و سومین رییس دانشگاه تهران مقابل خانه تاریخی ظهیرالاسلام قرار دارد، چند سال گذشته این خانه نیز به دلیل اقدامات بساز بفروش ها تخریب شد و تنها سر در این بنا، تزیینات و کاشی های آن باقی ماند که چندی پیش کاشی های این سردر نیز به سرقت رفت.
آخرین بازمانده خاندان ظهیرالاسلام حدود 20 سال پیش ملک را به سازمان تأمین اجتماعی، بخش اداره املاک و مستغلات فروخت.
چندی بعد اهالی محل به دلیل آسیب زا بودن دیوارهای حصار این خانه، شکایت کردند. سال88 شهرداری منطقه 12 به بهانه رفع خطر، دیوار های خانه ظهیرالاسلام را تخریب کرد.
تخریب این دیوارها سبب شد تا این خانه تاریخی بدون دیوار و محافظ روزگار بگذراند و با از بین رفتن تزیینات و بخش هایی از بنا به محلی برای اسکان کارگران و معتادان تبدیل شود.
رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فروردین 93 همزمان با روز بناها و محوطه های تاریخی؛ به همراه جمعی از مسئولان از این خانه دیدن کرد و قول داد تا بنای سپهدار تنکابنی احیا شود از این قول مدتی گذشت و اقدامی برای احیای بنای ظهیرالاسلام(سپهدار تنکابنی) انجام نشد.
خانه ظهیرالاسلام سال 93 به ثبت ملی رسید اما این ثبت نیز تغییری در اوضاع این خانه ایجاد نکرد زیرا نام این خانه در هنگام ثبت ملی به نام خانه سردار تنکابنی ذکر شده و بنا شماره ثبت دریافت نکرد.
تبدیل شدن به موزه مطبوعات، دفتر همکاری های مشترک میراث فرهنگی و شهرداری تهران، دفتر ارتباط مردمی و پاسخگویی به مراجعان تأمین اجتماعی، پارکینگ سازمان تامین اجتماعی، مجتمع تجاری از جمله تصمیماتی بود که در سال های گذشته برای احیای این خانه گرفته شد اما تاکنون هیچ یک از این طرح ها عملی نشده است.
آذرماه سال جاری خبر جدیدی درباره احیای خانه تاریخی ظهیرالاسلام منتشر شد، در این خبر علی محمد سعادتی قائم مقام شهردار منطقه 12 اعلام کرد که خانه ظهیرالاسلام با پیگیری شهرداری منطقه و اخذ حکم قضایی برای جلوگیری از تخریب بیشتر و مناسب سازی محیطی شهر مسقف خواهد شد.
وی افزوده بود: پیرو مکاتبات مکرر با تامین اجتماعی و درخواست تعیین وضعیت عمارت ظهیرالاسلام و عدم پاسخگویی آن سازمان، شهرداری به این نتیجه رسید برای حفظ و جلوگیری از تخریب بیشتر عمارت و رفع خطر برای عموم شهروندان و عدم اسکان موقت افراد کارتن خواب در خانه مذکور، نسبت به اخذ حکم قضایی اقدام کند.
مجتبی عبدالهی معاون خدمات شهری شهرداری تهران نیز دی ماه 94 از مرمت و بازسازی خانه ظهیرالاسلام خبرداد و گفت: خانه ظهیرالاسلام به طور مستقل برای سازمان زیباسازی نیست و در قالب یک تفاهم نامه با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و با همکاری منطقه 12 مرمت و احیا می شود.
وی با تاکید بر اینکه تنها مرمت این خانه به شهرداری تهران واگذار شده، افزوده بود: به طور قطع خانه ظهیرالاسلام کاربری فرهنگی خواهد داشت.
عبدالهی بیان کرد:خانه ظهیرالاسلام یک مکان تاریخی است و ممکن است به نگارخانه، موزه هنر یا خانه موزه تبدیل شود البته این موارد به عنوان یک پیشنهاد در شورای مشترک مطرح خواهد شد.
اما گویا این طرح نیز عملی نشد و در نهایت طرح خانه فرهنگ تلاش برای احیا و مرمت خانه ظهیرالاسلام در نظر گرفته شد که شاید این فرصت راهی برای حیات این خانه تاریخی باشد.
رجبعلی خسروآبادی مدیرکل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان تهران در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: با توجه به وظیفه این اداره کل بیش از یک سال است که موضوع احیا و مرمت خانه تاریخی ظهیرالاسلام را پیگیری می کنیم.
وی با اشاره به اقدامات شهرداری تهران برای احیا و مرمت خانه ظهیرالاسلام افزود: شهرداری تهران قصد داشت که این بنا را خریداری کند اما سازمان تامین اجتماعی ملک ظهیرالاسلام را نفروخت.
خسروآبادی بیان کرد: سازمان ها و نهادهای دیگری هم قصد داشتند این ملک را ابتیاع و تبدیل به بخشی قابل قبول کنند که این هم اتفاق نیفتاد و حتی مجلس شورای اسلامی هم در بحث حفظ و احیای خانه ظهیرالاسلام وارد شد و جلسه ای در مجلس برگزار شد اما بازهم اتفاقی برای حفظ این خانه نیفتاد.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تهران با اشاره به امضای تفاهم نامه میان این اداره کل، سازمان زیباسازی شهرداری تهران و سازمان تامین اجتماعی اظهار کرد: براساس این تفاهم نامه مقرر شد که سازمان زیباسازی شهرداری تهران بخشی از هزینه های معماری، مرمت و بهسازی را متقبل شود که این امر نیز پس از تلاشی یک ساله اتفاق افتاد.
وی از تفاهم نامه ای منعقد شده میان اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تهران، معاونت اجتماعی و فرهنگی وزارت رفاه، تعاون و خدمات اجتماعی و سازمان تامین اجتماعی خبرداد و گفت: براساس این تفاهم نامه مقرر شد که سازمان تامین اجتماعی 20 میلیارد ریال اعتبار را برای مرمت و احیای این خانه در مدت یک سال و نیم تامین کند و این خانه با طرحی زیر نظر اداره کل میراث فرهنگی استان تهران مرمت شود.
خسروآبادی افزود: براساس این تفاهم نامه خانه ظهیرالاسلام به مدت 10 سال برای ایجاد «خانه فرهنگ تلاش» در اختیار معاونت اجتماعی فرهنگی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قرار می گیرد.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تهران با اشاره به کارکردهای خانه فرهنگ تلاش اظهار کرد:این خانه قصد دارد که فلسفه وجودی کار و تلاش را شکل داده و شهروندان را با مفاهیم مختلف کارگری و تلاشگری آشنا کند.
وی گفت: استنباط ما این است که خانه فرهنگ تلاش، ضمن ایجاد زمینه تلاشگری و مثبت اندیشی به کار و تلاش، پاتوق فرهنگی برای هنرمندان و دست اندرکاران باشد، مشکلات این حوزه را رصد کند و نوعی هم افزایی برای رفع مشکلاتی در حوزه کارگری ایجاد کند که متناسب با فلسفه وجودی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.
خسروآبادی بیان کرد: براین اساس یک کمیته راهبردی با حضور مدیر کل میراث فرهنگی استان تهران، معاون اجتماعی فرهنگی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی شکل می گیرد تا کارکردهایی خانه فرهنگ تلاش تعریف و تعیین شود.
تهرام/7245/1625/1662

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال