امتیازات تجاری اروپا؛ اهرم تازه بروکسل برای فشار بر پاکستان

به گزارش روز سه‌شنبه خبرنگار ایرنا، پاکستان در حالی به دنبال تمدید حضورش در چارچوب تجاری جدید با اتحادیه اروپا است که بروکسل هشدار می دهد امتیازات تجاری موسوم به GSP پلاس نمی‌تواند بدیهی باشد.

جی. اس. پی پلاس یک طرح عمومی ترجیحاتی از سوی اتحادیه اروپا است به عنوان ترتیبات تشویقی تجاری ویژه که عوارض واردات را از حدود ۶۶ درصد از خطوط تعرفه برای کشورهای در حال توسعه آسیب‌پذیر حذف می‌کند.

پاکستان در حال حاضر بزرگترین ذینفع این طرح است. این کشور تنها در سال ۲۰۲۴، ۷.۱ میلیارد یورو از صادرات خود برای اروپا را از ترجیحات GSP پلاس استفاده کرده است.

طی این‌ مدت از کل ۸.۳ میلیارد یورو صادرات پاکستان به اتحادیه اروپا ۷.۴‌ میلیارد یورو آن تحت معافیت تعرفه ای انجام شده است. منسوجات و پوشاک حدود ۷۰ تا ۷۶ درصد از صادرات پاکستان به اتحادیه اروپا را تشکیل می‌دهد.

اتحادیه اروپا حدود ۲۸ درصد از کل صادرات پاکستان را تشکیل می‌دهد و تقریباً ۹۰ درصد از صادرات پاکستان تحت بلوک واجد شرایط GSP‌ پلاس صورت می گیرد.

اما بروکسل نگرانی‌های جدی در مورد آنچه اعضای آن حقوق بشر، ناپدید شدن‌ های اجباری، آزادی بیان، استقلال قضایی، حقوق اقلیت‌ ها، کار اجباری و اجرای کنوانسیون‌ های بین‌المللی می‌خوانند، را ابراز کرده است.

پاکستان طی سال‌های اخیر بارها به موضع گیری آمریکا و کشورهای اروپایی درباره تحولات سیاسی، انتخاباتی یا مباحث دیگر مرتبط با حقوق بشر واکنش نشان داده و از آنان خواسته تا در مسائل داخلی پاکستان دخالت نکنند.

در عین حال چارچوب جدید GSP پلاس تعداد کنوانسیون‌های بین‌المللی مربوطه را از ۲۷ به ۳۲ افزایش می‌دهد و تأکید بیشتری بر اجرای واقعی آنها از سوی کشورهایی که از این طرح تجاری بهره‌برداری می کنند، خواهد داشت.

رژیم تجاری اتحادیه اروپا به رعایت کنوانسیون‌های بین‌المللی حقوق بشر، حقوق کار، حفاظت از محیط زیست و حکومتداری خوب گره خورده است که اسلام‌آباد قبلاً آنها را امضا کرده است. پاکستان از سال ۲۰۱۴ همچنان ذینفع بوده و بزرگترین ذینفع این طرح محسوی می شود.

سفیر اتحادیه اروپا در اسلام‌آباد اخیرا طی اظهاراتی هشدار آمیز گفت که امتیازات تجاری اروپا برای پاکستان در قالب جی. اس. پی‌ پلاس تضمین شده نیست و این کشور می بایست برای باقی ماندن در این روند تمهیدات بیشتری را به اجرا بگذارد.

کارشناسان پاکستانی با تحلیل اظهارات سفیر اتحادیه اروپا چنین می گویند که برای اسلام‌آباد چالش واضح است: محافظت از دسترسی تجاری موجود در عین اثبات این که پاکستان می‌تواند استانداردهای سختگیرانه‌تری را برای آینده رعایت کند. این وضعیت اسلام‌آباد را با نبرد سختی روبرو کرده است.

به عقیده آنان، از دست دادن GSP‌ پلاس می‌تواند صادرات پاکستان را در یکی از مهم‌ترین بازارهای این کشور کمتر رقابتی کند لذا دو سال آینده می‌تواند برای تجارت پاکستان با اروپا بسیار حیاتی باشد.

نشریه پاکستانی داون در این خصوص نوشت: پس از اجرایی شدن چارچوب جدید رژیم تجاری اروپا، مسیر پیش رو برای پاکستان دشوارتر خواهد شد.

در حالی که رژیم فعلی به ۲۷ کنوانسیون بین‌المللی مرتبط است، ترتیبات جایگزین ۳۲ کنوانسیون را پوشش خواهد داد لذا الزامات انطباق تحت چارچوب جدید حتی سختگیرانه‌تر است.