تهدید محیط‌زیست با چالش‌هایی به قدمت نیم سده

تهران- ایرنا- هر آنچه که سیاره زمین را به محیطی برای زیست تبدیل کرده، دچار چالش‌های فراوانی شده‌است و رفع این معضلات نیاز به بازنگری، بازآفرینی و همچنین تحرک سیاست‌مداران و دولت‌ها به تصمیماتی شایسته، جامع و آینده‌نگر دارد.

رسانه‌های مختلف ۲۲ دی، نگاه ویژه‌ای به وضعیت محیط زیست و چالش‌های مربوط به آن داشته‌اند. به گونه‌ای که طیف‌های گوناگون خبری از جمله اصولگرایان، اعتدالگرایان و اصلاح‌طلبان هر کدام گزارش‌ها و گفت وگوهایی در این خصوص منتشر کرده‌اند که در ادامه بخشی از این گزارش‌ها رصد می‌شود.

رسانه‌های اصولگرا

باستانشناسان رفتند حفاران آمدند

روزنامه ایران در گزارشی آورده است: ۱۴ سال از آخرین فصل کاوش باستان‌شناسان در کُنار صَندل در حوزه تمدنی هلیل رود گذشت! بسیاری از آثار کشف شده توسط تیمی مشترک از باستان‌شناسان ایرانی و خارجی در دهه هشتاد کاملاً از بین رفته است. آثار باقی مانده از گذر باد و باران بشدت آسیب دیده‌ است. حفاری غیرمجازان همچنان تاریخ ۵ هزار ساله جنوب شرق ایران یعنی حوزه تمدنی هلیل رود در جنوب کرمان را مخدوش می‌کنند. خبرهای ضد و نقیض درباره فروش اشیای تاریخی تمدن هلیل رود جیرفت ذهن فعالان حوزه میراث فرهنگی را به خود مشغول کرده است. حوزه تمدنی هلیل رود نزدیک به ۴۰۰ کیلومتر است اما مأموران یگان حفاظت میراث فرهنگی بزرگترین محوطه عصر شهرنشینی دنیای باستان در جنوب کشور یک موتور هم برای گشتزنی ندارند. «سیدعلی حسینی» فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کرمان در گفت‌وگو با «ایران»در پاسخ به چرایی این وضعیت می‌گوید: «اگر من بگویم موتور نداریم به ما موتور می‌دهند؟» شش فصل کاوش باستان‌شناسان ایرانی و خارجی به سرپرستی یوسف مجیدزاده در دهه هشتاد نگاه جهان را به جنوب شرق ایران خیره کرد. صدها شیء ۵ هزار ساله از دل کاوش‌ها بیرون آمد. این کاوش‌های اندک  نتایج بسیار مهمتری از اشیای سنگ صابونی هلیل رود در پی داشت. آزمایش‌های کربن ۱۴ روی سکوی پله‌ای که تیم باستان‌شناسی در کُنار صَندل کشف کرد نشان داد این سکو از نخستین زیگورات کشف شده در بین النهرین یعنی زیگورات «اور» صد تا سیصد سال قدیمی‌تر است. نتایج آزمایش‌های کربن ۱۴ در یکی از مهم‌ترین آزمایشگاه های امریکا، بسیاری را به این نتیجه رساند که نگارش تاریخ به یک خانه تکانی اساسی نیاز دارد. این سؤال را هم پیش آورد که آیا سرآغاز تمدن بشری در بین‌النهرین است یا باید رد پای آن را در جنوب شرق ایران و در جیرفت دنبال کرد؟ کاوش‌ها آورد مهم دیگری هم داشت؛ کشف چهار لوح خطی. تیم باستان‌شناسی به کامل‌ترین لوح خطی در میان دژ شاهی سکوی پله‌ای دست یافتند. باستان‌شناسان اسم آن را «خط شاهی» نهادند. بررسی خط به «استاین کلر» زبان‌شناس و محقق دانشگاه هاروارد محول شد. کلر پس از انجام مطالعات خود اعلام کرد که نباید از این خط به نام خط عیلامی که زیر نفوذ تمدن بین‌النهرین است نام برد، بلکه با توجه به کشف این خط در شهداد، ملیان و جیرفت باید از آن به  عنوان«خط شرق» یاد کرد. این بررسی‌ها نشان داد که ایران همزمان با دو تمدن بزرگ دیگر جهان مصر و بین‌النهرین صاحب خط شده است. طلوع خط شرقی اما محوطه کُنار صَندل و تمدن هلیل رود را نجات نداد. کاوش‌ها در سال ۸۶ متوقف شد.

مجلس به داد محیط‌زیست می‌رسد؟

روزنامه فرهیختگان در گزارشی، می‌نویسد:  بـعد از چنــد سال انفعال و سکوت بالاخره صداهایی از سازمان حفاظت محیط‌زیست شنیده می‌شود. بعد از چندین سال سرسپاری مدیران این سازمان و سکوت در برابر پروژه‌هایی که هرکدام اثرات جبران‌ناپذیری روی محیط‌زیست کشور گذاشتند، چند اظهارنظر و نامه‌نگاری، امیدی ایجاد کرد که انگار در این دولت و در دوران ریاست سلاجقه بر سازمان حفاظت محیط‌زیست، خبری از جاده‌صاف‌کنی‌های قبلی‌ها و چشم‌بستن بر اجرای پروژه‌های بدون مجوز زیست‌محیطی نیست. البته همین ابتدا بنویسم و اینجا ثبت کنیم که خیلی امید به شق‌القمر کردن نیست اما برای گام نخست همین که جلوی خیلی از رویه‌های موجود گرفته و حضور و موجودیت سازمان محیط‌زیست به‌عنوان یک سازمان مستقل نه صرفا یک ساختمان در پردیسان دوباره بازیابی شود، جای دلخوشی است؛ هرچند با ایده‌آل همچنان فاصله بسیار است. حالا در این شرایط امیدواری اما نکات قابل‌تامل و نگران‌کننده‌ای هم وجود دارد که اگر دولت نسبت به آنها بی‌تفاوت باشد، مسیر بازگشت سازمان محیط‌زیست به آن سازمانی که کلانتری و قبلی‌ها مدیرش بودند، دور نیست. اوایل آبان سال جاری بود که یکی از نمایندگان مجلس، طی نامه‌ای به رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با گلایه از رویه‌های موجود در روند تخصیص بودجه از اختصاص اعتبار به برخی پروژه‌ها انتقاد کرد. جلیل مختار، نماینده مردم آبادان در مجلس شورای اسلامی در این نامه نوشت: «نزدیک به ۸۰ درصد پروژه‌های وزارت نیرو در بودجه ۱۴۰۰ فاقد مجوزهای قانونی ازجمله مجوز محیط‌زیستی بوده‌اند. شوربختانه با لابی و سفارش بسیاری از پروژه‌های فاقدمجوز محیط‌زیستی در سنوات گذشته در ردیف‌های بودجه نشسته‌اند. با توجه به آغاز فصل تدوین بودجه سال آینده؛ به منظور تسری سیاست‌های کلان محیط‌زیستی رهبری در حوزه محیط‌زیست ترتیبی اتخاذ فرمایید تا با تعامل با سازمان برنامه و بودجه و سایر دستگاه‌های مرتبط به هرشکل ممکن از قرارگرفتن پروژه‌های فاقدمجوز محیط‌زیستی در بودجه سال آینده جلوگیری شود.»

همه‌چیز پول نیست

روزنامه صبح نو در گزارشی آورده است: آلودگی هوا چند سالی است که معضل تهران و دیگر کلانشهرهای کشور است؛ البته این بحران هم تنها به فصل زمستان و وارونگی دما محدود نمی‌شود. تابستان‌ها و زمستان‌ها، هوای شهرهای کشور با آلاینده‌های مختلف درمی‌آمیزد و نفس کشیدن را غیرممکن می‌کند. روند آلودگی هوا در پاییز و زمستان امسال هم در کلانشهرها ادامه پیدا کرده و آمار از بهبود وضعیت هوای شهرها حکایت ندارد. بحران آلودگی هوا را حتی کرونا و قرنطینه و محدودیت تردد خودروها هم نتوانسته متوقفش کند. این در شرایطی است که پیش از این اعلام شده بود فقط مرگ‌های زودرس بر اثر آلودگی هوا سالانه ۵.۷میلیارد دلار به کشور خسارت می‌زند و این هزینه سنگین حاصل تولید خودروهای آلاینده و غیراستاندارد است که به بهانه اشتغال ادامه دارد. به گفته کارشناسان، «قانون هوای پاک»، مرجع مهمی است که در صورت عمل به آن از سوی همه دستگاه‌های دست‌اندرکار می‌تواند در کنترل و کاهش آلودگی هوای تهران موثر باشد اما این قانون چند سالی است که اجرایی نشده و در نتیجه طبق گزارش بانک جهانی در سال۲۰۱۸، خسارات ناشی از آلودگی هوا در تهران سالانه دومیلیارد و ۶۰۰میلیون دلار برآورد شده بود، یعنی روزانه هفت‌میلیون دلار و از سوی دیگر، تعداد فوتی‌های منتسب‌به آلودگی هوا در ایران سالانه ۱۲هزار نفر برآورد می‌شود که چهارهزار نفر از این تعداد مربوط به تهران است. به عبارت دیگر، آلودگی هوا در تهران به‌طور متوسط روزی ۱۱مرگ زودرس را رقم می‌زند آن هم در شرایطی که کرونا همه توجهات را به خود جلب کرده است.

ایران تبدیل به پاتوق قاچاقچیان حیات وحش می شود؟

به گزارش خبرگزاری فارس، قاچاق پرندگان از ایران به کشورهای حاشیه خلیج فارس با کسب مجوزهای رسمی تبدیل به یک تجارت کلان شده است و میراث طبیعی ایران را به تاراج می برد. اخیرا مجوز صادرات ۸۵۰ قطعه پرنده زینتی به کشور کویت با امضای رئیس  اداره کل محیط زیست استان خوزستان به امضا رسیده است. درحالیکه پیش از این هم سابقه داشته و مدیر کل حفاظت محیط زیست استان خوزستان در توجیه این رویه گفته است: صدور مجوز برای پرنده های زینتی مثل «بلبل خرما» که از گونه های غیرحمایتی و پرورشی محسوب می شود، قانونی است. چون از نظرقانونی، تجارت گونه های وحشی، صادرات و واردات پرندگان وحشی، زینتی و پرورشی در چارچوب دستورالعمل های جاری سازمان حفاظت محیط زیست امکان پذیر است و از نظر «کنوانسیون سایتیس» (تجارت بین المللی گونه های جانوری و گیاهی) نیز منعی ندارد. اما ناصر عبیات فعال محیط زیست به خبرنگار فارس در واکنش به این خبر گفت: بلبل خرماهایی که اجازه صادرات آن داده شده در روز روشن و بدون هیچ مزاحمتی از طبیعت خوزستان به وسیله قاچاقچیان زنده گیری شده  و پرورشی نیستند، و  با مجوز محیط زیست از کشور خارج می‌شوند. ایمان ابراهیمی پرنده شناس و مدیرعامل انجمن آوای بوم ایران نیز در گفت و گو با خبرگزاری فارس با اشاره به اینکه هر از چندگاهی خبر صدور مجوز صادرات پرندگان از سوی سازمان محیط زیست  شنیده می شود و مسئولان آن ادعا می کنند که این پرندگان پرورشی هستند، اظهار داشت: محیط زیست شناسنامه ای برای پرندگان پرورشی صادر نکرده است که پرورشی یا به اسارت گرفته شدن آنها را بتوان تشخیص داد. متاسفانه تقریبا بیشتر بلبل خرماها و شاهین سانانی که در کشورهای حاشیه خلیج فارس خرید و فروش می شوند، با مجوز رسمی به این کشورها صادر شده اند.

کوه بی‌بی شهربانو زیر انفجار دینامیت‌ها برای تامین سیمان کارخانه‌ها

 زهره عبادتی معاون اداره کل حفاظت محیط زیست استان تهران در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان، درمورد برداشت‌های بی رویه از کوه و معدن بی بی شهربانو واقع در شهرری گفت: این برداشت‌ها متعلق به کارخانه سیمان تهران است که برای آن پروانه صادر شده و این پروانه از سوی وزارت صمت تمدید شده است و تاکنون هیچ نظری از سازمان محیط زیست برای صدور مجوز گرفته نشده است. این برداشت‌ها تخریب محیط زیستی ندارد زیرا برداشت ها پلکانی بود و ریزگردی تولید نمی کند که باعث آلودگی هوا شود و رایزنی‌هایی میان سازمان محیط زیست و وزارت صمت انجام شده است تا مجوزهای برداشت از معادن با بررسی محیط زیست انجام شود. این که این انفجارها در نزدیکی بقعه متبرکه بی بی شهربانو است، میراث فرهنگی باید در خصوص آسیب‌های احتمالی پاسخگو باشد. کوه تاریخی بی‌بی‌شهربانو میراث طبیعی شهرری و جنوب پایتخت است. هسته اصلی معماری بی‌بی‌شهربانو، بنای تاریخی مربوط به دوران ساسانیان است و از بالای کوه آثار باستانی شهرری مانند دژ رشکان، رصدخانه قدیمی و... به چشم می‌خورند که با کوه بی‌بی‌شهربانو یک مجموعه و قطب گردشگری شهرری را به وجود می‌آورند.چندین سال است که بهره‌برداری معادن و تعریض جاده منتهی به عرصه و حریم مقبره بی‌بی شهربانو در این محوطه آسیب‌هایی را به این محوطه تاریخی وارد کرده است.

رسانه‌های اعتدالگرا

مشارکت مردمی در پیشگیری از بیابان‌زایی

روزنامه اطلاعات در گزارشی می‌نویسد: بیابان همچو کویر ساکت و آرام اما بر خلاف کویر زنده است. بیابان های جهان از باستان وجود داشته اند اما کنش های انسانی به جای مبارزه با نوبیابان ها به گستردگی بیابان های باستانی کمک رسانده است. بیابان ها با همه زیبایی سحرآمیز، برای محیط زیست زینبار است چون با آوایی فریبنده، جنگل ها و دشت ها را به سوی خود فرا می خواند برای همین یک روز به نام بیابان زدایی را به پان اختصاص داده اند. بیابان قلمرویی گرم یا سرد و خشک است و بارندگی کمتر از ۵۰ میلی متر دارد که پان هم بخار شده و نابود می شود و برای همین پوشش گیاهی اش در حد بوته است از انسانی در این سال ها تاثیرات بسیاری بر روی محیط زیست گذاشته و روز به روز در حال وخیم شدن است و با بیابان زایی خسارت های جبران ناپذیری برای کره زمین به وجود می آورد.

رسانه‌های اصلاح‌طلب

محصولات کشاورزی آلوده چه بلایی سرِ ما می‌آورند؟

روزنامه آرمان ملی در یادداشتی به قلم حسن یزدان پناه دکتری سم‌شناسی و داروشناسی، نوشت: این روزها موضوع استفاده از سموم در مواد غذایی داغ است و با برگشت خوردن محصولات تولیدی و غذایی ایران از کشورهای مقصد صادراتی، این نگرانی را در میان مردم به وجود آورده که محصولات کشاورزی آلوده چه بلایی سر ما می‌آورند؟ هرچند که استفاده از سموم غیر استاندارد و با میزان آهن آلات سنگین می‌تواند خطرناک باشد، اما اینگونه نیست که در کشور ما هر نوع سم غیر استانداردی وجود داشته باشد و قطعا با کنترل کیفی این سموم و آفت کش‌ها وارد کشور می‌شوند. در این میان سموم قارچی را از جمله خطرناک‌ترین سموم در مواد غذایی دانست و این سموم توسط قارچ‌ها در مواد غذایی تشکیل می‌شوند، بررسی این سموم سال‌های متمادی است که به صورت یکپارچه و جدی انجام می‌شود و محصولات غذایی موجود در بازار اعم از تولیدات داخلی و یا وارداتی مورد ارزیابی دقیق قرار می‌گیرند و جای نگرانی وجود ندارد. میزان سموم کشاورزی و سایر سموم موجود در محصولات تولید شده در داخل و فرآورده‌های وارداتی به طور روتین توسط سازمان‌های نظارتی پایش می‌شود. خوشبختانه برای بررسی حدود مجاز این سموم هم برنامه‌های مدونی تدوین و اجرایی شده است و میزان این سموم در انواع محصولات ارزیابی و پایش می‌شود. بر اساس استانداردهای جهانی سه اصل سلامت، کیفیت و اصالت مواد غذایی برای اطمینان از استاندارد محصولات کشاورزی بررسی می‌شود. امروزه بررسی سلامت محصول کشاورزی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، به‌طور مثال برای بررسی محصولی مانند زعفران علاوه بر سلامت، اصالت محصول و محل تولید نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. اگر زعفرانی مثلا محصول استان مرکزی است و ادعا شود که مثلا در استان خراسان تولید شده در واقع این محصول اصیل نبوده و از نظر سازمان‌های بین‌المللی امکان فروش ندارد. کیفیت، سلامت و اصالت محصولات غذایی تعیین می‌کند که این محصولات می‌توانند توسط مصرف کننده استفاده شود یا خیر. اگر قصد داشته باشیم صرفا موضوع سلامت مواد غذایی را مورد بررسی قرار دهیم، مهم‌ترین آلاینده‌ها، آلاینده‌های شیمیایی و میکروبی هستند، خوشبختانه استانداردهای ملی حدود مجاز این آلاینده‌ها در کشور ما تدوین شده و توسط سازمان ملی استاندارد، سازمان دامپزشکی کشور، سازمان عذا و دارو و وزرات بهداشت به طور دقیق اجرا می‌شود.

برگشت محصولات کشاورزی

روزنامه اعتماد در گزارشی نوشته است: محصولات کشاورزی همواره نقش مهمی در سلامت و بهبود شرایط زندگی انسان‌ها داشته‌اند و مصرف روزانه آن می‌تواند تاثیر مثبتی بر جلوگیری از بروز بیماری‌ها داشته باشد، در این بین شرایط کاشت، داشت و برداشت محصولات کشاورزی از اهمیت بالایی در سلامت نهایی آن دارد. با توجه به برگشت بعضی از محصولات کشاورزی صادرشده توسط کشورهای دوست و همسایه، سلامت محصولات صادراتی را زیر سوال می‌برد، اظهارنظر کارشناسان در این زمینه حاکی از آلوده بودن محصولات است. کشورهایی که محصولات را برگشت دادند، علت را غیراستاندارد بودن آن اعلام می‌کنند و محصولات را پرخطر و سمی برای شهروندان خود می‌دانند، بعضی نیز آن را توطئه دشمن می‌خوانند درحالی‌که این کشورها روابط خوبی با کشور ما دارند. بعضی نیز استفاده بی‌رویه و نادرست از سموم و کودهای شیمیایی و نبود نظارت از دلایل اصلی برگشت خوردن محصولات کشاورزی ایران عنوان می‌کنند. رسول رضایی، فعال کشاورزی در این رابطه می‌گوید: با ایجاد حساسیت بین کشورهای مختلف نسبت به محصولات کشاورزی ایران، مساله استفاده از سم و کود غیراستاندارد مشخص شد؛ وگرنه سال‌هاست که همین سموم و کودها برای کشت محصولات استفاده می‌شود و سال‌هاست که مردم همین محصولات را خریداری کرده و بیماری‌های مختلفی را از این طریق وارد بدن خود کرده‌اند! البته ممکن است سمومی که اخیرا خریداری شده است، غیراستاندارد بوده و شاید پیش از این مشکل در سموم مورد استفاده کشاورزان، وجود نداشته است. در رابطه با کودهای شیمیایی هم کشاورز به دلیل ناآگاهی و ارزانی و فراوانی کود، به اشتباه میزان بیشتری از حد مجاز را مصرف کرده است درحالی‌که با آموزش می‌توان این موارد را به آنان تفهیم کرد.

‌اهمیت هشدار پیش‌هنگام زلزله برای تهران

مهدی زارع در یادداشتی در روزنامه شرق می‌نویسد: در سالروز زلزله پنجم دی‌ ۸۲ بم، در در جلسه هم‌اندیشی روز ایمنی در برابر زلزله در بوستان ولایت تهران مدیران بحران و متولیان اصلی امدادرسانی به مردم در شهر تهران گرد هم آمدند. در این جلسه رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران گفت: «...نمی‌توان زلزله را قبل از وقوع پیش‌بینی کرد، زلزله را تنها کمتر از یک دقیقه قبل از وقوع آن و با استفاده از موج‌های اولیه می‌توان پیش‌بینی کرد. در این چند ثانیه مردم نمی‌توانند کاری کنند اما ما می‌توانیم شرایطی را فراهم کنیم که به‌طور اتوماتیک جریان گاز، حرکت قطارهای مترو و... متوقف شده و درِ ایستگاه‌های آتش‌نشانی باز شود». این نکته که مورد توجه مسئول سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران قرار گرفته، البته پیش‌بینی زلزله نیست و «هشدار پیش‌هنگام زلزله» است. ولی آیا دریافت هشدار پیش‌هنگام زلزله مفید است؟ سامانه هشدار پیش‌هنگام زلزله پیش از وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر از ۴.۵ که قابلیت آسیب‌زایی دارند هشدار می‌دهد. این سامانه‌ها برای هشدار پیش‌هنگام در برخی کشورها مانند ژاپن از سال ۲۰۰۷ در سطح ملی (پس از اجرای یک برنامه مطالعاتی و اجرائی هفت‌ساله) و تایوان (از سال ۲۰۱۳) با ارائه هشدار به همه مردم راه‌اندازی  شده است.  در بعضی کشورهای درحال‌توسعه، این کار برای ایمنی سامانه‌های حساس مانند شبکه گاز و مترو (و نه برای شهروندان) راه‌انداری شده است، مانند ترکیه در شهر استانبول که اکنون با ۴۵۰ ایستگاه پایش می‌شود. همواره و در تمام دنیا نگرانی اولیه آن است که اگر هشدار پیش‌هنگام وقوع زلزله‌ای که در ثانیه‌های دیگر امواج مخربش خواهد رسید، مستقیم در اختیار عموم مردم گذاشته شود، خسارت‌های ناشی از آشتفتگی عمومی، از خسارت‌های خود زلزله نیز فراتر رود، به ‌همین‌ دلیل است که در بسیاری از کشورها در گام اول سراغ هشدار پیش‌هنگام خودکار فقط برای دستگاه‌های حساس و تأسیسات زیربنایی (مانند شبکه گاز) می‌روند، مانند کاری که در استانبول ترکیه کرده‌اند، اما می‌بینیم که در ژاپن، تایوان و اکنون کالیفرنیا، ارائه هشدار را به عموم مردم انجام می‌دهند. پیام‌رسانی برنامه‌ریزی‌شده پس از هشدار می‌تواند اطلاعات به‌موقع و حیاتی را هم برای مدیران اضطراری و هم برای اپراتورها فراهم کند و همچنین انتظارات را در میان مردم مختلف یا گروه‌های کاربری عمومی و پاسخ آنها را به هشدارها تنظیم کند.

پیامدهای افزایش کلانشهرهای مصرف‌کننده مازوت

خبرگزاری ایسنا در گزارشی آورده است: در حالی مصرف مقطعی مازوت در اصفهان تایید شده است که این روزها با هوای آلوده دست و پنجه نرم می‌کند و استفاده از این سوخت برای شهروندان این شهر و سایر مناطقی که مازوت‌سوزی می‌کنند،‌ پیامدهایی دارد. بارها درباره معایب و آسیب‌های مازوت بر محیط زیست و سلامت شهروندان گفته شده است. به عنوان نمونه به  گفته محسن روشنی - مدیر واحد پایش شرکت کنترل کیفیت هوای تهران - یکی از سوخت‌هایی که می‌تواند تولید میزان بالای آلایندگی داشته باشد، مازوت است که به علت کیفیت پایین خود و عدم احتراق کامل، می‌تواند موجب تولید گازی مانند کربن مونوکسید شود و به‌صورت مستقیم دوده و ذرات معلق بسیار ریز منتشر کند این در حالیست که دوده و ذرات معلق مشکلات زیادی برای سلامتی ایجاد می‌کند. آلودگی هوا نه تنها باعث ابتلا به بیماری می‌شود حتی جان انسان‌ها را هم می‌گیرد. ذرات معلق به‌تنهایی باعث مرگ هزاران نفر می‌شوند. طبق تحقیقات انجام شده در دنیا، ۲۰ درصد از مرگ‌های طبیعی منتسب به مواجهه طولانی مدت با ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون در هوای آزاد هستند همچنین ۳۴ درصد از بیماری‌های ایسکمیک قلبی، ۲۴ درصد از سکته‌های مغزی، ۳۳ درصد از بیماری های انسداد مزمن ریوی، ۴۶ درصد از عفونت دستگاه تنفسی تحتانی و ۲۸ درصد از سرطان‌های ریه در دنیا منتسب به مواجهه طولانی مدت با ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون در هوای آزاد هستند. بر اثر سوزاندن سوخت‌های فسیلی حاوی گوگرد همچون مازوت، اکسید های گوگرد منتشر می‌شوند که بخش بیشتر آن‌ را سولفور دی اکسید تشکیل می‌دهد. سولفور دی اکسید گازی سمی و مضر است. این گاز وزن بیشتری نسبت به هوا دارد و زمانی که غلظت آن در هوا به بیش از حد مجاز برسد، بوی بدی خواهد داشت که در این سطح کشنده خواهد بود.

وجود سرب، جیوه و کادمیوم در گردوغبارها

مسعود تجریشی مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه در ارتباط با چالش‌های برنامه احیای این دریاچه به خبرگزاری ایلنا گفت: برنامه‌ها، اسناد بالادستی و توافقاتی که با وزارتخانه‌های نیرو و جهاد کشاورزی کرده بودیم پایه و اساس پیش‌بینی‌های ما درباره وضعیت دریاچه هستند و وزارت نیرو هم با توجه به تعهدات اسناد بالادستی‌اش باید اول نیاز شرب، بعد از آن نیاز زیست محیطی و پس از آن نیاز کشاورزی را اختصاص می‌داد. رخلاف تعهدات و وظایف قانونی متاسفانه وزارت نیرو ۱۰۲ درصد را به شرب، ۹۲ درصد به کشاورزی و بیش از ۳۰۰ درصد به صنعت اختصاص می‌دهد، اما زمانی که به محیط زیست می‌رسد به کمتر از ۳۵ درصد تعهداتش عمل می‌کند. نکته جالب این است که یک سال از آن سال آبی گذشته است و هیچکس در داخل کشور به غیر از ستاد احیای دریاچه ارومیه مطالبه نکرده است که چرا حقابه دریاچه داده نشده است و حتی برای من جالب است که مجموعه‌هایی که در ارتباط با خشک شدن دریاچه ارومیه احساس وظیفه می‌کردند، هیچ وقت به این نپرداختند که اگر آبی وجود ندارد، چرا باید ۱۰۲ درصد بیشتر از نیاز به شرب و ۹۲ درصد بیشتر از نیاز به کشاورزی اختصاص داده شود.   به نظر من این مسئله به نظام حکمرانی آب در کشور برمی گردد. وقتی یک برنامه در بالاترین هرم جایگاه دولتی مصوب می‌شود و همه موظف هستند که به آن عمل کنند چگونه ممکن است توسط دستگاه‌هایی به آن عمل نشود و هیچ اتفاقی هم نیفتد؟ این مسئله یکی از عللی است که باعث شد آبی که باید در سال گذشته در ماه‌های بهمن و اسفند برای دریاچه ارومیه رها می‌شد، متاسفانه انجام نشود. ما در ارتباط با حفر تونل تقریبا ۸ ماه به مشکل برخوردیم، اما کارفرما توانست پروژه را نهایتا پیش ببرد. در حال حاضر تونل به اتمام رسیده است و منتظر هستند که کارهای افتتاحیه‌اش را انجام دهند.

جمع بندی

رسانه‌های اصولگرا از دریچه نگاه نقادانه خود از اقدامات بی‌هزینه برای کاهش آلودگی هوا به ارائه مطالبی پرداختند و این معضل را از زوایای مختلف بررسی کردند. همچنین رسانه‌های اعتدالگرا مهمترین بررسی‌های خود را به بحث بیابان‌زایی اختصاص داده‌اند و چالش‌های موجود در این زمینه را از نظر گذرانده‌اند. رسانه‌های اصلاح‌طلب در بررسی‌های خبری خود آنچه را که محصولات کشاورزی را در معرض آلودگی قرار می‌دهد، سرتیتر خبرهای خود قرار داده‌اند. همچنین استفاده از مازوت و روند افزایشی آلودگی هوا از جمله مهمترین محورهای مورد بررسی رسانه‌های اصلاح‌طلب به شمار می‌رود.

سرخط اخبار پژوهش

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha