خاک بهترین بانک برای نگهداری  آب

زنجان- ایرنا - رییس انجمن علوم خاک استان زنجان با تاکید بر اینکه، خاک‌ها سفره‌های مناسب برای ذخیره آب هستند، گفت: خاک بهترین بانک نگهدارنده آب است چون آن را حفظ کرده و سپس در اختیار ریشه درختان قرار می‌دهد.

دکتر علیرضا واعظی روز یکشنبه در همایش گرامیداشت روز جهانی خاک، با بیان اینکه، خاک بر خلاف آب، منبع غیرقابل برگشت است، افزود: آبی که به شکل‌های مختلف هدر می رود، تا حدودی در چرخه بارش به کشور باز می‌گردد، اما خاک این گونه نیست و منبع غیرقابل تجدید است.

رییس انجمن علوم خاک استان و مدیر گروه خاک‌شناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان، با اشاره به اینکه برای تشکیل یک سانتیمتر خاک حاصلخیز سطحی، به طور میانگین حدود ۱۰۰ سال نیاز است، تاکید کرد: این مدت زمان در کشورهای مختلف با توجه به شرایط آنها متفاوت است که در سرزمین ما، از این میانگین هم، بیشتر است.

وی دلیل این امر را سرزمین خشک و کمبود آب در کشور عنوان کرد و گفت: طبیعی است که با این شرایط، فرایندهای خاکسازی در کشور ما ضعیف است.

واعظی با اظهار تاسف از اینکه، در کشور ما با جود اینکه خاک کمتر تشکیل می شود، فرسایش آن اما خیلی زیاد است، اظهار داشت: گویا که شریانی از دل خاک کشور باز شده و خون آن پمپاژ و تخلیه می شود.

 مدیر گروه خاک‌شناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان، با تاکید بر اینکه ما به باروری خاک نیاز داریم، گفت: باروری خاک توانایی تولید محصول در آن است و  همانگونه که هر انسان توانایی ذاتی دارد، هر خاکی هم، توانایی مخصوص خود را دارد  که نباید از بین برود.

واعظی افزود: این توانایی و استعداد خاک، به هر دلیلی اگر تخریب و دچار تحلیل شود، در واقع تخریب خاک اتفاق می افتد که عواقب جبران ناپذیری را در پی دارد.

وی اقداماتی مانند کوددهی نامناسب و بیش از حد، رفت و آمد بیش از حدمجاز ماشین ها، انسان ها و نظایر آن که باعث تخریب خاک و  تحلیل توانایی ذاتی آن می شود را در تخریب خاک دخیل دانست. 

 رییس انجمن علوم خاک استان،  با تاکید بر اینکه باید کارآیی خاک را ارتقا دهیم، گفت: اگر در راستای ارتقای خاک حرکت کنیم در واقع  به خاک و سپس به بشریت خدمت کرده ایم، اما حداقل خدمت ما این است که آن را تخریب و تحلیل هم نکنیم.

واعظی با بیان اینکه خاک سرشار از مواد  غذایی است، افزود:  خاک این مواد غذایی غنی را کنترل و به  گیاه می دهد که انسان هم از این گیاه بهره مند می شود.

وی با اشاره به اینکه خاک زنده است و جمعیت زیادی از ریز جانداران هم در آن زندگی می کنند، تاکید کرد: با روشن کردن آتش، این ریز جاندارها را هم از بین می بریم در حالیکه  خاک در حال تکاپو است و ما حق نداریم آن را مرده تصور کنیم.

مدیر گروه خاک‌شناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان،  گفت: هر کاری که باعث شود توانایی ذاتی و باروری خاک از بین برود، آن را تخریب خاک می نامیم.

واعظی  با بیان اینکه تخریب خاک می تواند با کاهش نفوذ آب به خاک همراه شود، افزود: فرونشست زمین به دنبال  تغییر کاربری های فراوانی که اتفاق افتاده   و تبدیل  اراضی دیم به باغ شهرها بخشی از آن است.

وی با اشاره به  تبعات منفی تخریب خاک هم اظهار داشت: وقتی که از دل ۳۰۰ متری زمین، چاه می زنیم و آب می‌کشیم، عواقب آن را در کم آبی در شهری مانند اصفهان، فرونشست زمین در تهران و در سالهای آتی نیز  در زنجان ملاحظه می کنیم.

رییس انجمن علوم خاک استان، در ادامه به مصرف بی رویه آب هم اشاره کرد و  گفت: آماری مبنی بر وجود بیش از ۲ هزار حلقه چاه، خطری بزرگ برای استان زنجان است.

واعظی افزود: متاسفانه طی سالها، این آب از چاهها کشیده می شود و هرکس در باغ کوچکی که برای تفریح خود ساخته است که نه صرفه اقتصادی دارد و نه نیاز جامعه را برطرف می کند، آن را مصرف می کند.

وی با تاکید بر اینکه این همه آب نباید در خدمت این تعداد از باغ‌ شهرها باشد، تصریح کرد: ما نباید در این حد دنبال باغ‌شهرها باشیم.

بارش های فعلی حتی ۱۰ حتی سانتی متری خاک را هم مرطوب نمی کند

مدیر گروه خاک‌شناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان، با یادآوری اینکه آب سرمایه ملی است که میلیاردها سال است از طریق بارش هایی که زیاد هم بوده، در سفره های آب زیرزمینی وارد شده است ، افزود: این در حالی است که دیگر بارش نداریم و هیچ آبی بر سفره‌های زیرزمینی وارد نمی شود و بارش هایی که در حال حاضر رخ می دهد اگر خوب دقت کنید ۱۰ حتی سانتی متری خاک را هم  مرطوب  نمی کند.

  واعظی با تاکید بر اینکه آبهای زیرزمینی موجود فعلی هم مال میلیونها سال پیش است، گفت: اما با این روند مصرف، در حال از دست دادن آن هستیم و عاقبت آن، در سرزمین خشک و نیمه خشک کشورمان، ظهور زمین های غیر قابل کشت و بیابان زایی است.

وی افزود: تبدیل زمین ها به بیابان در آینده، اقتصادی و مقرون به صرفه نخواهد بود بنابراین رها خواهند شد و رها شدن زمین هم تبعات زیادی دارد.

 مدیر گروه خاک‌شناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان، تولید کم را از تبعات منفی رها شدن زمین ها عنوان کرد. 

واعظی با تاکید بر اینکه  در کشور هر سال نسبت به سالهای دیگر نه تنها خاکمان بهتر نشده حتی بدتر هم شده  گفت: دلیلش این است که کشاورز و مدیر هریک کار خود را انجام می دهند بدون اینکه در موضوعی به نام آب و خاک هماهنگ شده و  به یک وحدت رویه برسند.

رییس انجمن علوم خاک استان گفت:  شخم موازی شیب که بیش از ۹۰ درصد اراضی ما به این روش است هم عامل مهم دیگر در فرسایش و تخریب خاک محسوب می شود .

واعظی به عوامل شیمیایی مصرف نامناسب کودها  در فرسایش خاک هم اشاره کرد و افزود: مصرف ۱۱ هزار تن کود در سال درشهرستان  بدون نظارت زنگ خطری است که باید به آن توجه کرد و کودهای شیمیایی باید مهندسی  شده مورد نظارت قرار گیرند.

وی گفت: برای این موضوع رشته‌ای به نام خاک شناسی در دانشگاه دایر شده که متخصصینی را تربیت می‌کند که بدانند نیاز هر خاک به کود چه میزان است و باید از وجود آنها بهره گرفت.

در حوزه آب حوزه مدیریت نداریم

رییس انجمن علوم خاک استان  در ادامه به بحث آب و مشکلات ناشی از کمبود آن هم ورود کرد و افزود: با کمبود آب مواجه هستیم  و فقط یک سوم بارندگی جهان را در کشور داریم

 و از این یک سوم هم  ۳۰ درصد به صورت تبخیر از سرزمین ما خارج و تلف  می شود.

 واعظی با بیان اینکه ۴۰۰ میلیارد متر مکعب در کشور بارندگی داریم  که حدود ۱۳۰ میلیارد متر مکعب آب آن بخار می شود، افزود:  این نشان می‌دهد در حوزه آب حوزه مدیریت نداریم

 و با اینکه همه می دانیم که آب کم است، اما  بلد نیستیم این آبی را که به صورت بارش دریافت می کنیم، به خاک نفوذ بدهیم. چرا که بهترین بانک و مخزن برای نگهداری آب  دل خاک است.

 رییس انجمن علوم خاک استان   با  تاکید بر اینکه سدسازی موضوعی است که برچیده شده است گفت:کشور هایی  مانند کانادا که پر آب هستند و شدت تبخیر هم  در آنها پایین است، از سد هایی هم که ۳۰ سال پیش ساخته اند، عبور کرده  و در حال تخریب آنها هستند.

 واعظی با اظهار تاسف از اینکه هنوز در پروسه سدسازی هستیم، افزود: اگرچه در جاهایی که نیاز است باید باشد اما نه به این شکل که انباشت حجم زیادی از آب را در یک محل داشته باشیم.

وی گفت: چون تبخیر زیاد آب از این سطوح، باعث تلفات بسیار در این میزان آب هایی که در سدها  انبار کرده ایم خواهد شد و آلودگی را نیز در پی دارد.

سرخط اخبار استان‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha