۳۱ شهریور ۱۴۰۰،‏ ۸:۵۴
کد خبرنگار: 854
کد خبر: 84479616
۰ نفر

برچسب‌ها

احیای حماسه ‎ها

تهران- ایرنا- روزنامه ایران در یادداشتی نوشت: وجود دسته ‎بندی‎های سیاسی برای حفظ پویایی یک نظام سیاسی و چرخش نخبگانی ضروری است اما نباید در این زمینه گرفتار افراط شد. گاهی اختلاف‎های جناحی تا جایی پیش می‎رود که مصالح ملی فدای منافع جناحی می‎شود و این مشکل امروز حیات سیاسی جامعه ما است.

در ادامه یادداشت ۳۱ شهریور ۱۴۰۰روزنامه ایران به قلم غلامرضا مصباحی‎مقدم استاد فقه و فقه‎‎الاقتصاد و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام می خوانیم: زمان زیادی از پیروزی انقلاب اسلامی نگذشته بود که جنگ هشت ساله به ملت ایران تحمیل شد. از آنجا که مردم خود برای پیروزی انقلاب قیام کرده بودند و در این مسیر، هزینه های بسیاری داده بودند، به کشور و نظام جمهوری اسلامی تعلق خاطر عمیقی داشتند.

همین حس تعلق، نقش مهمی در یکپارچگی مردم علیه تهاجم دشمن داشت؛ به‌گونه‏ ای که همه گروه‎های سنی برای دفاع از خاک‌شان شتافتند و با اشتیاق در مسیر شهادت گام بر‎داشتند. فارغ از تبعات منفی ای همچون خرابی‎ها و تلفات جانی و مالی که هر جنگ برای یک جامعه به‌همراه دارد، ما در دوران هشت ساله دفاع مقدس شاهد شورها، ایثارها و حماسه‎هایی بودیم که عملاً مشکلات اقتصادی کشور را تحت‏‌الشعاع قرار می‎داد.

شعار دولت وقت، در دوران دفاع مقدس این بود که مردم همزمان از دو موضوع «جنگ» و «کمبودها» رنج نبرند، از این جهت پیوسته می‎کوشید تا نیازمندی‎های ضروری مردم را به‌صورت کوپن مواد غذایی تأمین و با قیمت واحد در سراسر کشور توزیع کند و نگذارد قیمت این اجناس در شرایط جنگی افزایش پیدا کند. کشور ۸ سال به این صورت اداره شد و استراتژی موفقی هم بود. در آن سال‌ها عمده درآمد کشور از نفت تأمین می‌‏شد که حدود نیمی از این درآمد برای تأمین هزینه ‎های جنگ و نیمی از آن برای تأمین مایحتاج مردم اختصاص داده شده بود.

 دولت به‌صورت گسترده شبکه توزیع ایجاد کرد و از مرحله واردات تا توزیع کاملاً کنترل شده پیش می‎رفت؛ مجموعه این اقدامات اقتصادی در طول دوران هشت ساله دفاع مقدس موجب شد تا از نظر تأمین مایحتاج زندگی آرامشی نسبی بر مردم و جامعه حاکم باشد تا در شرایط جنگ تحمیلی اقدام به ذخیره‎سازی نکنند. البته بودند افرادی که به احتکار و ذخیره‏ سازی می ‏پرداختند اما حقیقتاً تعداد آنان بسیار اندک بود؛ چون روحیه همدلی و همبستگی اجتماعی با نوع مدیریت کارگزاران در جامعه بسیار بالا رفته بود.

از این رو، این دوران و استراتژی‎هایی که به‌لحاظ اقتصادی در دستور کار قرار گرفت، همچنین نوع تعامل کارگزاران با مردم الگوی بسیار مهمی از جهت «همبستگی ملی» بود. مردم نسبت به دفاع از میهن و جنگ با دشمنانشان هیچ اعتراضی نداشتند و در قالب بسیج و نیروهای مردمی از ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که یک نهاد نظامی انقلابی و نوپا بود، حمایت می‎کردند. البته در آن روزها، کار شکنی‎هایی هم اتفاق افتاد؛ به‌عنوان مثال منافقین در سال ۱۳۶۲ شورش برپا کردند و ترورهای زیادی انجام دادند.

اما با وجود همه آن کارشکنی‎ها، مردم همچنان پشتیبان و حامی انقلاب و نظام جمهوری اسلامی بودند. متأسفانه، در دوره‎های بعد از جنگ تحمیلی ما کمتر این سطح از «همبستگی ملی» و «انسجام اجتماعی» را شاهد بودیم. بعدها نگاه‎ها و دسته‎بندی‏ های سیاسی موجب انشقاق بین مردم شد و توجه‎ها از «مسائل ملی» معطوف به «مسائل جناجی و سیاسی» شد.

ملت ما بعد از پیروزی انقلاب، دستاورد بسیار بزرگی کسب کرده بود و آن یک انقلاب همه جانبه سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و دینی بود و همچنین استقلال و آزادی نیز از دیگر رهاوردهای انقلاب به شمار می‎آمد. مجموعه این دستاوردها برای مردم بسیار گران‎بها بود تا آنجا که حاضر بودند برای حفظ و نگهداری آن، هر نوع هزینه‎ای را بپردازند. اکنون که بیش از ۴۰ سال از انقلاب اسلامی می‎گذرد، همچنان دستاوردهای انقلاب اسلامی از اولویت‎های جامعه ما است. این دستاوردها را می‎شود چنین برشمرد:


۱. در زمینه استقلال به‌هیچ کشوری نه شرق و نه غرب وابستگی نداریم. این ایده و تفکر هم به منطقه و کشورهایی همچون فلسطین، لبنان، عراق، افغانستان و یمن هم سرایت کرده است.
۲. فارغ از دستاوردهای مدنی، به‌دنبال پیروزی انقلاب اسلامی، در دیگر حوزه‎ها نیز توفیقاتی حاصل شد؛ از آن جمله می‎توان به پیشتاز شدن ایران در فناوری‎های پیشرفته در زمینه هوا و فضا اشاره کرد.
۳. همچنین در زمینه دانش پزشکی نیز موفقیت‎های قابل‎توجهی رقم خورد تا آنجا که به حق می‎توان ایران را در زمینه پزشکی سرآمد منطقه قلمداد کرد. در زمینه نانو و انرژی هسته‎ای نیز توفیق‏ های بسیار مهم و مثال‎ زدنی ‎ای به‌دست آورده‎ایم.
۴. از دیگر دستاوردهای انقلاب می‎توان به عزت ملی ایران و قدرت دفاع کشور اشاره کرد؛ واقعیت این است که همه کشورهای منطقه از نظر تأمین سلاح و مهمات به قدرت‎های تولیدکننده این مهمات وابسته هستند اما به‌دنبال تلاش‎هایی که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس در تولید سلاح‏ های نظامی صورت گرفت، ایران نه تنها هیچ‌گونه وابستگی به کشورهای دیگر ندارد بلکه حتی از توانایی ارسال و صادرات محصولات نظامی به دیگر کشورها نیز برخوردار است. اما با این حال، برای ادامه مسیری که در دوران دفاع مقدس در زمینه همبستگی ملی در پیش گرفته بودیم و حفظ دستاوردهای عظیم آن، ما با موانعی روبه‌رو هستیم که مهم‌ترین آنها تحریم‎ها و عزم نظام سلطه جهانی در این خصوص است. از این رو، باید مجدداً همان حماسه، همبستگی و ایثار احیا شود تا دستاوردهای عظیم انقلاب و دوران دفاع مقدس استمرار پیدا کند.

اما فارغ از تحریم‎ها به‌عنوان یک مسأله خارجی، برای احیای حماسه‏ ها، همبستگی‏ ها و ایثارها در داخل نیز با موانعی مواجه هستیم که زمینه را برای غفلت از این دستاوردها فراهم می‏ کند؛

نخست اینکه، در سال‌های اخیر آنچنان که باید از پس مشکلات روزمره مردم برنیامدیم تا آنجا که گاهی مشکلات معیشتی و روزمره مردم مضاعف شد. در نتیجه، با پیچیده‎تر شدن مشکلات روزمره و معیشت، بسیاری از دستاورهای ما از جمله توجه به دستاوردهای انقلاب و دفاع مقدس تحت‏‌الشعاع بحران‎های معیشتی قرار گرفت.

این در حالی است که توجه به دستاوردها و زدودن موانعی که منجر به غفلت از آنها می‎شود، خود بستری برای تقویت و احیای همبستگی ملی است. واقعیت این است که تنها از رهگذر همبستگی ملی است که می‎توانیم بر مشکلات فائق آییم البته نباید از نقش و تأثیر مدیران توانمند، دلسوز، مردمی و انقلابی چشم پوشید، امید است که با روی کار آمدن دولت جدید به ریاست جمهوری دکتر رئیسی، مشکلات روزمره و معیشتی مردم به نحوی جدی در دستور کار قرار گیرد.

دوم، از دیگر موانع داخلی، دسته ‎بندی‎های سیاسی است؛ البته وجود دسته ‎بندی‎های سیاسی برای حفظ پویایی یک نظام سیاسی و چرخش نخبگانی ضروری است اما نباید در این زمینه گرفتار افراط شد. گاهی اختلاف‎های جناحی تا جایی پیش می‎رود که مصالح ملی فدای منافع جناحی می‎شود و این مشکل امروز حیات سیاسی جامعه ما است.

سوم، فاصله گرفتن مسئولان و مردم است؛ این فاصله از دو جهت قابل بررسی است؛ یکی فاصله گرفتن فیزیکی و دیگری فاصله گرفتن اقتصادی و برخورداری از امکانات است. فاصله فیزیکی میان مردم و کارگزاران به این معنا است که اگر کسی بخواهد با مسئولان ارتباط بگیرد عملاً باید از هفت‌خوان رستم بگذرد. متأسفانه گاهی مسئولان و کارگزاران ما ارتباط نزدیکی با مردم برقرار نمی‎کنند و طبیعی است که در چنین شرایطی مردم هم احساس «خودی بودن» نخواهند داشت. فاصله و شکاف میان مردم و مسئولان بواقع، یکی از جدی‎ترین دلایل تضعیف همبستگی ملی در یک جامعه است.

علت دیگر شکاف میان مردم و مسئولان به وضعیت اقتصادی معطوف است. از اساسی‎ترین اصول انقلاب اسلامی «عدالت» است و یکی از ابعاد عدالت نیز توزیع امکانات و فرصت‏ ها است. متأسفانه ما بعد از انقلاب اسلامی آنچنان که شایسته جامعه ما است در این زمینه کارنامه قابل ‏قبولی نداشته‏ ایم. این در حالی است که روز به روز باید عدالت در جامعه ما گسترش پیدا می‏ کرد اما آنچه در عمل اتفاق افتاد فاصله عمیق‎تر بین ثروتمندان و فقرا و فاصله گرفتن مسئولان با عامه مردم بود.

البته در زمینه فاصله فیزیکی و اقتصادی، استثناهایی هم وجود دارد، رهبر معظم انقلاب همواره کمترین فاصله را چه از نظر فیزیکی و چه از نظر اقتصادی با عامه مردم داشته ‎اند. ایشان علاوه بر دیدارهای هفتگی با مردم در جریان زلزله کرمانشاه و بم برای ملاقات با زلزله‎زدگان به چادرهای آنان رفتند. این همان ارتباط نزدیک میان مسئولان و مردم است که امروز جامعه ما بشدت به آن نیاز دارد. که البته این نکته در کانون توجه دولت سیزدهم و کارگزاران و مدیران دولت سیزدهم قرار گرفته است و در همین چند ماه اخیر شاهد حضور مؤثر مدیران اجرایی کشور در میدان عمل بوده ‎ایم.

فارغ از ارتباط فیزیکی، رهبر معظم انقلاب همچنین، از نظر مادی نیز همواره کوشیده ‎اند تا زندگی‎شان را در سطح متوسط به پایین جامعه تنظیم کنند و از نظر اقتصادی فاصله‎ ای با مردم نداشته باشند. اینها نکاتی است که مسئولان و کارگزاران باید بدان توجه داشته و از آنها درس بگیرند چراکه تنها در این صورت می‎توان به احیاء و ترمیم «اعتماد عمومی» پرداخت.

بنابراین، همبستگی ملی ما وابسته به دو اصل است؛ نخست، اصل صداقت و دیگری امانتداری. «مسئولیت» امانت مردم است؛ نمایندگان مجلس، شورای شهر، خبرگان، رئیس‎ جمهور و... همگی امانتدار مردم هستند و باید مقتضای امانتداری را رعایت کنند و خود را خادم مردم بدانند. اگر تاریخ دفاع مقدس را مرور کنیم شاهد خواهیم بود که همین فاکتورها در جامعه آن زمان ما را به همبستگی ملی و انسجام اجتماعی رسانده بود و سبب شد که بتوانیم چنین با انگیزه از مرز و میهن خود در مقابل متجاوزان دفاع کنیم.

به این اعتبار، اگر این فاکتورها را در جامعه امروزمان تقویت کنیم باز می‌توانیم از چالش‎های امروز جامعه بویژه بحران معیشتی که در قشری از جامعه قابل توجه است بخوبی گذر کنیم. بازگشت به ارزش‎های دفاع‏ مقدس، بازخوانی منش مدیریتی مسئولان در زمان دفاع مقدس و نگاه به نوع رابطه بین کارگزاران و مردم در آن زمان، می‎تواند باز ما را از گردنه‎ های سخت امروز گذر دهد. بنابراین نباید از دستاورهای دفاع مقدس غافل شویم.

سرخط اخبار پژوهش

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha