بازتاب مضامین عاشورایی در آثار هنری معاصر ایران

تهران-ایرنا- استاد دانشگاه و هنرمند نقاشی در وبینار «بازتاب مضامین عاشورایی در آثار نگارگری معاصر ایران» اشعار عاشورایی، نگارگری، نقاشی قهوه خانه ای، نقاشی پشت شیشه، مضامین عاشورایی و شمایل نگاری را از جمله عرصه های هنری عنوان کرد که به نقل واقعه عاشورا پرداخته اند.

به گزارش گروه فرهنگی ایرنا از روابط عمومی دانشگاه سوره، چهارمین وبینار از سلسله نشست‌های علمی زیبایی‌شناسی قیام امام حسین(ع) با عنوان «بازتاب مضامین عاشورایی در آثار نگارگری معاصر ایران» به همت دانشکده هنر دانشگاه سوره، با ارائه و سخنرانی دکتر خشایار قاضی‌زاده رگزار شد.

در ابتدای جلسه، خشایار قاضی‌زاده ضمن اشاره به وقایع عاشورا و شرحی مختصر از آن گفت: یکی از راه‌های نقل واقعه عاشورا به کار بردن هنر است. باید دید که در هنر چگونه بر عاشورا تأکید می‌شود. اساساً عاشورا عرصه هنرمندی حضرت حق بوده و هر کدام از این شخصیت‌ها به صورت نمادین قرار داده شده است که از مجموعه صورت‌های هنری می‌توان به اشعار اشاره کرد و در این میان ترجیع‌بندهای مشهور محتشم کاشانی که محتوای عاشورایی دارند و اشعار عارفانه عمان سامانی در گنجینه الاسرار و آتشکده نیر تبریزی جایگاهی ویژه دارد.

قاضی‌زاده درباره نخستین نگارگری عاشورایی عنوان کرد: در دوره صفویه، نخستین نگاره‌ عاشورایی طراحی شده به شیوه مکتب تبریز است و نگارگری قدیم و شمایل دو بعدی دارد.

وی افزود: پس از آن، با نقاشی قهوه‌خانه‌ای در دوره قاجار با مضامین عاشورایی مواجه هستیم. همچنین، نقاشی قهوه‌خانه‌ای به دو گونه ترسیم می‌شود؛ صحنه‌های متعددی در یک تصویر و یا به صورت قاب‌بندی شده، وجود دارد.

بازتاب مضامین عاشورایی در آثار نگارگری معاصر ایران

 قاضی‌زاده، به نقاشی پشت شیشه در قالب کوچک و نقاشی روی کاشی اشاره کرد و گفت: نوع دیگری از نقاشی، نقاشی دیواری بوده که بر روی گچ خشک طراحی می‌شد و همین‌طور، چاپ سنگی در دوره معاصر نگارگری عاشورایی روایت‎‌گری مستقیم از واقعه دارد.

وی در ادامه، به تفسیر و تبیین آثار هنری با مضمون عاشورایی پرداخت و گفت: در این آثار شخصیت اصلی غالباً در مرکز تصویر بوده و حرکتی دوار در تصویر مشاهده می‌شود.

قاضی‌زاده در خصوص مضامین عاشورایی خاطر نشان کرد: مضامین عاشورایی، روایت‌گر مستقیم واقعه است و از آن واقعه برای بیان سایر مضامین الهام گرفته می‌شود. لازم به ذکر است که در شیوه اجرایی آن، از سبک‌های قدیم نگارگری، از سبک‌های جدید و گاهاً تلفیقی از این دو سبک استفاده می‌شود.

قاضی‌زاده در باب مضامین غیر مستقیم بیان کرد: مضامین غیرمستقیم در نگارگری عاشورایی به خصوص در دوران دفاع مقدس اشتراکی از تصویر شهدا و واقعه عاشوراست که در واقع عنصر مکمل تصویر است.

وی افزود: به مرور زمان ابعاد این آثار نگارگری بزرگ‌تر شد و در دوره معاصر، ابزار نیز متنوع شدند. به این صورت که علاوه بر آبرنگ و گواش از رنگ اکریلیک استفاده شده است.

وی ضمن اشاره به شمایل‌نگاری تأکید کرد: در شمایل‌نگاری هدف لزوماً ترسیم سیمای حقیقی افراد نیست و به جهت قرب و نزدیکی به شخصیت و بازتاب نفس پاک وی، شمایلی از آن را طراحی می‌کنند.

قاضی‌زاده در انتهای جلسه نیز اضافه کرد: نقاشی‌هایی در حوزه عاشورا فراگیر شده‌اند که تفاوت‌هایی با نقاشی قهوه‌خانه‌ای داشته و از آن فاصله گرفته است که شخصیت موجود در تصویر هیچ‌گاه پشت به مخاطب نمی‌کرد. این راهی برای برون‌رفت از صورت‌گری شده است و دیگر هاله‌ای از نور دیده نمی‌شود و سعی می‌شود واقع‌گرایانه‌تر باشد.

این نشست روز پنج‌شنبه مورخ ۲۵ شهریورماه ۱۴۰۰ به صورت مجازی در سامانه سیباد دانشگاه سوره برگزار شد.

سرخط اخبار فرهنگ

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha