آگاهی‌بخشی و ایجاد همبستگی مهمترین دستاورد نماز جمعه

تهران- ایرنا- حجت الاسلام مجتبی عزیزی امام جمعه زابل با بیان اینکه آگاهی بخشی و ایجاد همبستگی و وحدت آفرینی از مهمترین دستاوردهای نماز جمعه محسوب می‌شود، گفت:‌ این نهاد مهم سنگری دینی و معنوی و فرصتی مغتنم برای بیان خدمات نظام دینی جمهوری اسلامی است.

نماز جمعه از مهمترین فرایض دینی مسلمانان به شمار می رود، فرضیه ای که دارای ابعاد گوناگون و آثار و برکات فراوانی است. اجتماع هفتگی مسلمانان به منظور انجام یک عبادت جمعی، نشان دهنده وحدت و همدلی، همدردی با یکدیگر، آشنایی با معارف دین و اطلاع از وضعیت اجتماعی و سیاسی عصر خویش است. مروری بر تاریخ اسلام نشان می دهد که مسلمانان هر گاه فضایی مناسب می یافتند به اقامه نماز جمعه می‌پرداختند. ظهور انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی(ره) نقطه عطفی در تاریخ حیات شیعه و احیای فرضیه نماز جمعه از مهمترین دستاوردهای نظام جمهوری اسلامی محسوب می شود. اقامه این فرضیه در ماه های نخست پس از پیروزی و پیش از استقرار نهادهای رسمی نظام، هم حکایت از جایگاه والای آن دارد و هم نقش موثر آن را در هدایت جامعه و مقابله با انحرافات و توطئه های احزاب و گروه ها نمایان می سازد.

نخستین نماز جمعه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در پنجم مرداد ۱۳۵۸ خورشیدی در میان استقبال انبوه مردم برگزار شد. با گسترش برگزاری نماز جمعه در سطح کشور، ضرورت وجود مرکزیتی برای ساماندهی و پیگیری مسایل مربوط به نماز جمعه احساس شد که به پیشنهاد حضرت آیت الله خامنه‌ای، امام راحل چند تن از چهره های مورد وثوق را به تولیت امور نهاد دینی نماز جمعه تعیین کردند. در واقع نماز جمعه فرصت مناسبی جهتِ طرح مسایل دینی، سیاسی و اجتماعی جامعه اسلامی است و در طول برگزاری نماز جمعه در ایرانِ اسلامی پیوسته میان نماز جمعه و خطبه‌های آن و مشکلات و دگرگونی‌های سیاسی و اجتماعی جامعه ارتباط تنگاتنگی وجود داشته است. از جمله مهم ترین کارکردهای اجتماعی این فریضه می توان به افزایش اعتماد مردم به نظام اسلامی، افزایش انسجام اجتماعی، ارتقا آگاهی‌های سیاسی- اجتماعی مردم، اشاعه امر به معروف و نهی از منکر، ایجاد فضای دوستی در میان مردم و دعوت مردم به حفظ نظم عمومی اشاره کرد. اکنون این میراث گران بهای انقلاب اسلامی، در ۸۹۱ نقطه ایران اسلامی در حال برگزاری است. از هفته منتهی نهم اسفند ۱۳۹۸ با اوج گیری بیماری کرونا، نخستین اطلاعیه صادر و ستاد نماز جمعه به رعایت پروتکل داخلی ملزم شد. در یکسال و نیم گذشته همانطور که سیره مقام معظم رهبری همراهی با ستاد کرونا بود،  نماز جمعه هم متاثر از این نگاه دقیق هماهنگ با سیاست های ستاد کرونا همراه بوده است.

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت پنجم مرداد سالروز نخستین روز برگزاری نماز جمعه، به منظور تبیین ابعاد فضیلتی نماز جمعه به گفت وگو با «حجت الاسلام مجتبی عزیزی» امام جمعه و نماینده ولی فقیه در شهرستان زابل پرداخت و این فرضیه مهم را از زوایای مختلف بررسی کرد. 

آگاهی‌بخشی و ایجاد همبستگی مهمترین دستاورد نماز جمعه

**ایرنا: ابعاد فضیلتی نماز جمعه در یک جامعه دینی از چه منظری مورد اهمیت است؟

***حجت الاسلام عزیزی: برای اینکه اهمیت نماز جمعه را تشخیص داد، باید از کارکاردهای این نهاد مهم اطلاع داشت. نماز جمعه به عنوان رکن هادی؛ هدایت معنوی و قلبی افراد جامعه را بر عهده دارد. افزون بر این، نماز جمعه یک میعادگاه مهم برای انسان است تا در آنجا به آرامش برسد زیرا بشر یک موجود اجتماعی به شمار می رود و نیاز مبرم دارد تا در جمع باشد و اسلام هم بر این مقوله توصیه دارد تا مسلمانان هفته ای یکبار در قالب نماز جمعه دور هم جمع بشوند و ضمن آشنایی با یکدیگر از مسایل و موضوعات مختلف شهر و جامعه خویش اطلاع حاصل کنند. در این زمینه امامان جمعه به عنوان نمایندگان جامعه دینی، مأمور اقامه خطبه نماز هستند و وظیفه رشد مردم و همسو ساختن آنها با آرمان‌های بلند یک جامعه دینی و تربیت و سازگار کردن آنان با نیازها و اهداف جامعه را بر عهده دارند.

**ایرنا: نماز جمعه به عنوان تریبون حاکمیتی جامعه شناخته می شود از این رو ویژگی های امام جمعه موفق در جذب افراد جامعه برای حضور در این وفاق ملی و برگزاری پرشور این مهم شامل چه مواردی می تواند باشد؟

***حجت الاسلام عزیزی: مهمترین ویژگی امام جمعه محبوب و شایسته، تقسیم و جهت دهی فکری سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و تعیین کننده خطوط اصلی جامعه است. سلسله حاکمیتی نظام جمهوری اسلامی ایران متصل به سلسله امامت است. از این رو در کشور ما در صدر حاکمیت ولی فقیه قرار دارد و در واقع ایشان امام امت جامعه اسلامی محسوب می شوند و این امامت در شهرها بر عهده امامان جمعه قرار دارد.  امام جمعه اصول و قوانین دین و شریعت را برای مردم تبیین می کند. یکی دیگر از وظایف مهم نماز جمعه و امامان آن نظارت عمومی و ارزیابی مسایل مهم جامعه در ابعاد مختلف است. تمامی موارد گفته شده بدان معنی نیست که تنها سخنان حکومت یک‌سویه به مردم منتقل شود، بلکه نماز جمعه یکی از محل‌های تلاقی خواسته‌های عامه مردم با دیدگاه‌های حاکمان است که هر ۲ باید در نماز جمعه بیان شود. مسوولیت خطیر دیگر امامان جمعه همبستگی و همگرایی مردم در جامعه است. در واقع امام جمعه ستون اصلی نماز جمعه به شمار می رود و نقش مهم در جذب و احساس امنیت مردم دارد. مخاطب امام جمعه در روز جمعه همه آحاد شهر هستند و امام جمعه باید خودش را امام بداند. امام رضا(ع) فرمودند: «امام امت یک پدر است.» از این رو امام جمعه باید باور کند، رییس و حکمران مردم نیست و خود را خادم و خدمتگزار مردم بداند. مخاطب خود و شرایط آنها را درک کند و از صراط صبر و عدل با مردم عبور نکند.

**ایرنا: بیان مسایل مهم سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی از سوی امام جمعه در خطبه های نماز جمعه چه اهمیتی دارد؟

***حجت اسلام عزیزی: نماز جمعه یکی از سنگرهای دفاع از ارزش های دینی، اخلاقی و بزرگ ترین و موثرترین نهاد تقویت بینش سیاسی جامعه اسلامی و توسعه خدمات اجتماعی دین مبین اسلام است و فرصتی برای اجتماع منظم هفتگی مردم و پایگاهی برای طرح دیدگاه‌های ولایت به عنوان رکن مهم حفظ و پاسداری از جامعه اسلامی است. پرداختن به مسایل روز در خطبه‌های نماز از مهمترین نکاتی به شمار می رود که سبب می شود تا جامعه به طرف ارزش های اسلام و همسو با نظام حرکت کند. بیان مشکلات و مسایل کشور، آگاهی و شفاف سازی از مهمترین موضوعاتی است که باید در خطبه های نمازجمعه توسط امام جمعه بیان شود.  

**ایرنا: ستاد نماز جمعه کشوری شعار امسال را «همیشه مردمی، همیشه انقلابی» انتخاب کرده است، این شعار چه مضمونی دارد؟

***حجت الاسلام عزیزی: امامان جمعه باید خود را خادم و دلسوز مردم بدانند و در این راه هرگز خسته نشوند. شعار همیشه مردمی یعنی در همه حال مردم را باید در نظر گرفت تا مردم به این باور برسند که امام جمعه نیز جزیی از افراد همین جامعه است و زندگی آنان را درک می کند.  اینکه امام جمعه انقلابی باشد، یعنی اینکه بابصیرت در مسیر گام دوم انقلاب حرکت کند و مدام مبانی و اهداف انقلاب را به یاد بیاورد. محرومیت زدایی، ظالم ستیزی و مردمی بودن باید تبلور عینی در حیات سیاسی امام جمعه باشد. همانطور که امام خمینی(ره) بنیانگذار جمهوری اسلامی صاحب سبک در عرفان بودند و این عرفان را توامان با حماسه می دانستند، امامان جمعه نیز باید با تبعیت از سیره ایشان، عرفان و حماسه را همسو کنند.  

آگاهی‌بخشی و ایجاد همبستگی مهمترین دستاورد نماز جمعه

**ایرنا: با توجه به شیوع بیماری کرونا و با توجه به تاکیدات مقام معظم رهبری مبنی بر رعایت پروتکل های بهداشتی، این مهم تا چه اندازه در برگزاری نمازهای جمعه رعایت شده است؟

***حجت اسلام عزیزی: طبق توصیه قرآن کریم هیچ فردی حق ندارد، خود را به هلاکت بیاندازد و اگر این موضوع رعایت نشود، حق الناس است. هنگامی مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای می فرمایند: باید پروتکل های بهداشتی طبق گفته مسوولان امر رعایت شود بر همگان واجب است تا این مهم را در نظر بگیرند.  البته نباید از این موضوع غافل شد که تنها راه مبارزه و ریشه کنی این بیماری رعایت پروتکل های ایمنی و فاصله گذاری اجتماعی است زیرا اگر این موارد توسط همه افراد جامعه انجام شود، می توان شاهد برگزاری نماز جمعه، اعیاد ملی و مذهبی بود.

سرخط اخبار پژوهش

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha