اولویت ما ارتقای روابط با کشورهای همسایه مانند عربستان است

تهران- ایرنا- روزنامه اعتماد در گزارشی آورده است: مناسبات جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با کشورهای منطقه به ویژه همسایگان، در اولویت سیاست‌های ما قرار دارد.

حسن کاظمی‌قمی سفیر اسبق ایران در عراق شنبه ۲۶ تیر در گفت‌وگو با اعتماد آنلاین درباره رابطه ایران و عربستان سعودی می‌گوید: این موضوع در حوزه تعامل و همکاری فی‌مابین با کشورهای اسلامی که دارای منافع مشترکی با ما هستند و پس از آن کشورهای فرامنطقه‌ای و هم‌پیمانان ما نیز صادق است. اصول حاکم بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قبال کشورهای همسایه و منطقه بر پایه رعایت حسن همجواری، ارتباط متقابل، عدم دخالت در امور داخلی یکدیگر و رعایت مصالح و منافع مشترک است. این اصول بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران حاکم بوده و هست. ما همانطور که به دیگران اجازه مداخله در امور داخلی خود را نمی‌دهیم بالطبع خود نیز در امور داخلی کشورهای دیگر دخالت نخواهیم کرد. علاوه بر این، معتقد هستیم که باید یک نظم جدید امنیتی را با حضور تمامی کشورهای منطقه پایه‌گذاری کنیم و بر این گمان هستیم که نیروهای اشغالگر و خارجی نباید در مسائل امنیتی منطقه نقش‌آفرینی داشته باشند.

متاسفانه آنچه تاکنون از رفتار و عملکرد نیروهای خارجی در منطقه شاهد بوده‌ایم- چه در قالب حضور نظامی و اشغالگری در عراق و افغانستان و چه در قالب استقرار پایگاه‌های‌شان- همه و همه منجر به بروز تشنج و بحران، درگیری‌های داخلی کشورهای منطقه، ترور و کودتا و شکل‌گیری گروه‌های تکفیری مانند داعش شده است؛ یعنی برآیند حضور کشورهای اشغالگری مانند امریکا نه‌تنها موجب به خطر افتادن مقوله امنیت منطقه بلکه منجر به ایجاد بحران‌های داخلی در میان این کشورها شده است.

روند بیست‌ساله جنگ و درگیری در افغانستان یا وضعیت فعلی عراق که از سال ۲۰۰۳ و همزمان با اشغال عراق توسط امریکا شروع شد به رشد تروریسم در این کشورها منجر شد. کاظمی قمی در پاسخ به سوالی درباره نگرش ایران نسبت به رابطه با عربستان به چه صورت است؟گفت: اولویت کنونی ما، همانطور که گفتم ارتقای روابط با کشورهای همسایه مانند عربستان با ظرفیت‌های فراوان و موقعیت حیاتی به عنوان سرزمین ظهور اسلام است. ما از ۴۲ سال گذشته خواهان برخورداری از سیاست ثبات و آرامش در رابطه با تمامی همسایگان‌مان به ویژه سعودی‌ها هستیم، اما به دلیل دخالت قدرت‌های بزرگی مانند امریکا و نفوذ و حضور آنها در کشورهای منطقه طبیعتاً سیاست‌ها ی این کشورها را تابع سیاست‌های امریکا قلمداد کرده و معتقدیم آنها در مناسبات‌شان مانند یک دولت مستقل عمل نمی‌کنند.

حتی حالا هم عربستان با طرح موضوع تعامل و گفت‌وگوی سازنده با ایران، همین سیاست را دنبال می‌کند.وضعیت فعلی کشورهایی مانند امارات، عربستان و بحرین، بخشی از سیاست امریکا در شکل‌گیری خاورمیانه جدید است. این کشورها نظام‌های مردم‌سالاری ندارند و در شرایطی که امروز همه کشورهای جهان از لزوم شکل‌گیری نظام‌های سیاسی بر پایه دموکراسی سخن می‌گویند اما در منطقه ما، از این خبرها نیست و حکومت‌های موروثی و پادشاهی همچنان بر سر کار هستند. جالب است که نظام‌های سیاسی این کشورها با حمایت امریکایی‌ها که مدعی دموکراسی و حقوق بشر و انتخابات هستند، بر سر کارند.

کاظمی قمی در پاسخ به این سوال که شما چشم‌اندازی برای بهبود روابط ایران و عربستان و نتیجه‌گیری از مذاکرات کنونی‌شان مشاهده نمی‌کنید؟ گفت: من تصورم این نیست که در ماه‌های آتی اتفاق خاصی در مذاکرات ما و عربستان صورت بگیرد، آن هم به دلیل وضعیت فعلی سعودی‌ها. همانطور که می‌دانیم رییس‌جمهور منتخب نخستین اولویت سیاست خارجی خود را تعامل با کشورهای منطقه به ویژه همسایگان قرار داده است؛ یعنی از جانب جمهوری اسلامی این آمادگی به صورت جدی وجود دارد. 

مشکل در آن سوی جریان مذاکرات است. جمهوری اسلامی آمادگی دارد در صورت صداقت گفتمان سعودی‌ها، برای بهبود روابط اقدام کند. طبیعتا ایران و عربستان به عنوان بزرگ‌ترین قدرت‌های منطقه‌ای می‌توانند نقش مثبت و ارزنده‌ای را در حل بحران‌های این منطقه ایفا کنند، به شرطی که عربستان نیز آن را بخواهد. اما همان‌طور که عرض کردم سیاست خارجی عربستان، سیاست مستقلی نیست و این خود بزرگ‌ترین مشکل در مذاکرات فی‌مابین است.

بر همین اساس هم تلاش کرده تا با عبور از برخی مسائل تشنج‌زا و چالشی، تا حد امکان از فرصت ایجاد شده سود جسته و تعاملات فی‌مابین را بهبود ببخشد. نمونه آن در روابط ایران و عراق و رژیم بعث با محوریت صدام بود که جنگ هشت‌ساله‌ای را به ایران تحمیل کرد، اما زمانی که صلاح جمهوری اسلامی و ثبات منطقه و مردم عراق و ایران در میان بود آتش‌بس را پذیرفت و روابط با رژیم صدام را آغاز کرد. ما باید مسائل حقوقی جنگ را که جزو حقوق مسلم مردم ایران بود دنبال می‌کردیم، بنابراین وارد تعامل با عراق شدیم.

سفیر سابق ایران در عراق در پاسخ به این سوال که فکر می‌کنید گفت‌وگوهای ما با عربستان به سرانجامی برسد؟ افزود: وضعیت عربستان و فضای حاکم سیاسی این کشور را هم گفتم. با این تفاسیر، ما از ماه‌های گذشته شاهد یک رویکرد جدید در رابطه با مذاکرات ایران و عربستان با میانجی‌گری آقای کاظمی، نخست‌وزیر عراق بودیم. ما سه دور مذاکره را با سعودی‌ها انجام داده‌ایم. جمهوری اسلامی ایران در مذاکراتش صادق است، اما موضوع این است که آیا ما در این مذاکرات به توافق می‌رسیم یا خیر.

سرخط اخبار پژوهش

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha