ارتش نقش کلیدی، اساسی و محوری در جنگ داشت

تهران- ایرنا- مسعود بختیاری از فرماندهان ارشد ارتش در دفاع مقدس اظهار داشت: در دوران جنگ تحمیلی نیروهای متخصص ارتش و تجهیزات نظامی آنها نقش کلیدی، اساسی و محوری در جلوگیری از پیشروی ارتش عراق به ایران داشتند، البته نیروهای مردمی نیز با نهایت غیرت و همت در کنار این نیروها نقش‌آفرینی کردند.

۲۹ فروردین ۱۳۵۸ خورشیدی به وسیله امام خمینی(ره) به عنوان روز ارتش نامگذاری شد. البته این روز علاوه بر این به عنوان روز نیروی زمینی ارتش هم شناخته می‌شود. در خصوص علت نامگذاری این روز باید گفت که با پیروزی انقلاب اسلامی، بحث انحلال یا بقای نهادها و دستگاه‌های باقی‌مانده از دوره رژیم پهلوی مطرح شد. یکی از این نهادها ارتش ایران بود. برخی افراد و گروه‌ها با انگیزه‌های متفاوت ایده انحلال ارتش را مطرح می کردند. این گروه‌ها اعتقاد داشتند که باید ارتش جدیدی تشکیل شود. همزمان با مطرح شدن موضوع انحلال ارتش از طرف برخی افراد و گروه‌ها، یگان‌هایی از ارتش در کردستان و گنبد (ترکمن صحرا) مشغول مقابله با ناآرامی‌ها و تجزیه‌طلبان بودند و این موضوع موجب نابسامانی در ارتش شده بود در این شرایط امام خمینی(ره) مانند همیشه با رهبری هوشمندانه خویش در ۱۳۵۸ خورشیدی به منظور پایان بخشیدن به این توطئه ها مبنی بر انحلال ارتش، ۲۹ فروردین را روز ارتش خواندند و در پیامی فرمودند: روز چهارشنبه ۲۹ فروردین روز ارتش اعلام می‌شود. ارتش محترم در این روز در شهرستان‌های بزرگ با ساز و برگ به رژه بپردازند و پشتیبانی خود را از جمهوری اسلامی و ملت بزرگ ایران و حضور خود را برای فداکاری در راه استقلال و حفظ مرزهای کشور اعلام نمایند. ملت ایران موظفند از ارتش اسلامی استقبال کنند و احترام برادرانه از آنان نمایند. اکنون ارتش در خدمت ملت و اسلام است و ارتش اسلامی است و ملت شریف لازم است آن را به این سِمت رسماً بشناسند و پشتیبانی خود را از آن اعلام نمایند. اکنون مخالفت با ارتش اسلامی که حافظ استقلال و نگهبان مرزهای آن است، جایز نیست. ما و شما و ارتش، برادرانه باید برای حفظ و امنیت کشورمان کوشش کنیم و به شرارت اشرار و اختلال مفسدان خاتمه دهیم.»

در این خصوص پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به گفت وگو با «مسعود بختیاری» امیر سرتیپ، استاد دانشگاه فرماندهی ستاد ارتش و همرزم شهید صیاد شیرازی پرداخت که در ادامه متن آن آمده است:

ایرنا: ارزیابی شما به عنوان یکی از فرماندهان جنگ تحمیلی از حضور ارتش در این دوران چیست؟

بختیاری: ارتش شامل نیروی هوایی، زمینی، دریایی و نیروی پدافند هوایی می شود، یعنی سه نیروی کاملاً تجهیزاتی و یک نیرویی که تقریباً نیروی انسانی است. متاسفانه بعد از ۴۰ سال از دوران جنگ بسیاری بر این باور هستند که نیروی ارتش یعنی سرباز وظیفه که در جنگ بوده است. این در حالی است که ارتش نقش کلیدی، اساسی و محوری در جنگ داشت. دلایل مختلفی را برای این گفته می توان ذکر کرد، برای نمونه اگر جانفشانی های نیروی هوایی ارتش در جنگ تحمیلی نبود، آسمان ایران، جولانگاه هواپیماهای دشمن می شد، اگر نیروی دریایی ارتش نبود، پهنای آب های خلیج فارس، این راه آبی و تجاری کشور، دیگر برای فروش نفت و خرید مواد غذایی امن نبود و در حقیقت تجارت ما مختل می شد و در طول هشت سال ما هزینه ها کشور را از کجا تامین می کردیم؟ پس نیروی دریایی ارتش راه حیاتی خلیج فارس را باز نگه داشت. نیروی هوایی در حد اعلای توان خود آسمان کشور را حفظ کرد و هم خواب راحت را از چشمان دشمن ربود و با هدف قرار دادن، اهداف راهبردی، ضربه های سختی به آنها وارد ساخت.

پدافند هوایی در کنار نیروی دریایی هم به همین ترتیب عمل کرد. همچنین نیروی زمینی در جنگ تحمیلی نقش بسیار اساسی داشت. وقتی صحبت از نیروی زمینی می شود، نگاه ها به طرف نیروی انسانی می رود، این در حالی است که هوانیروز با ۷۰۰ فروند بالگرد جزو نیروی زمینی است. توپخانه سنگین ارتش با بُرد بلند نزدیک ۱۰ گردان توپخانه و پدافند هوایی هم جزو ارتش است. بنابراین در جنگ ها، تجهیزات هم نقش مهمی داشتند و در حقیقت تجهیزات، تکلیف جنگ را مشخص می کند. زیرا اگر این تجهیزات نبود در مقابل یک ارتش مجهز، مدرن و پیشرفته که دائم تقویت می شد و از حمایت کشورهای عربی و غربی برخوردار بود، امکان مقاومت نبود؟ این ارتش بود که با تجهیزات خود توانست در مقابل آنها ایستادگی کند. البته ناگفته نماند که ایثار و فداکاری مردم این مرز و بوم تحسین برانگیز بود.

این شرایط در حالی بود که رژیم بعث در آغاز جنگ ۴۰۰ فروند هواپیما و نیروی دریایی پیشرفته داشت. بنابراین نیروی ارتش با تجهیزات خود در کنار ایثار مردم توانست جلو آنها را سد کند. بنابراین اگر تجهیزات، تخصص و سازمان ارتش نبود، نمی توانستیم در مقابل ارتش عراق دوام بیاوریم زیرا یک ارتش مجهزی به ایران حمله کرده بود.

ارتش ظرف ۶ روز نخست جنگ از پیشروی و هجوم ناگهانی عراق پیشگیری کرد و ظرف ۲ ماه نخست ارتش عراق را زمین گیر کرد تا رویای صدام برای اشغال خوزستان به کابوسی تلخ برای او بدل شود. 

ایرنا: نقش فرماندهان ارتش در مدیریت جنگ تا چه اندازه مهم می دانید؟

بختیاری: در سال‌های نخست جنگ، شخصیت برجسته ای چون شهید ولی الله فلاحی در صدر این ارتش بود که با تخصص خود، خدمت بی بدیلی به آموزش نظامی نیروها کرد زیرا این تجهیزات نیاز به کارشناس و متخصص نظامی داشتند و همه آنها باید فرماندهی می شدند. این در حالی بود که در این زمان ارتش تصفیه شده بود و به گفته شهید چمران ۱۵ هزار تَن از متخصصان ارتش فرار کرده و این رده دوم ارتش بودند که فرماندهی ارتش به عهده گرفته بودند، بنابراین این افراد باید با سواد و توانمندی خود در برابر ارتش مجهز بعث که از حمایت و آموزش کشورها مختلف برخوردار بود، مقاومت می کردند و آنها ایستادند و موفق هم شدند. به طور کلی باید گفت: اگر این فرماندهان نبودند، امکان راه اندازی این تجهیزات و پرورش نیروهای متخصص وجود نداشت.

ایرنا: به نظر شما مهم‌ترین دستاورد ارتش پس از پیروزی انقلاب اسلامی چه بود؟

بختیاری: بزرگترین دستاورد ارتش بعد از پیروزی انقلاب اسلامی این بود که با آغاز خیزش های ضد انقلاب و حرکت های مسلحانه در کشور و ادعاهای خودمختارطلبی در غرب، جنوب غرب، شمال کشور و جنوب شرق کشور، ارتش با اقتدار، مانع از تجزیه کشور شد. از پیروزی انقلاب تا زمانی که جنگ شروع شد، ۲۰ ماه طول کشید در طول این ۲۰ ماه کشور در آتش ناامنی داخلی می سوخت و گروه های مختلف سیاسی دست به حرکت های مسلحانه می زدند. برخی از اقوام، ایلات و عشایر بخاطر تحریک بیگانگان دست به شورش زده بودند که بسیاری از این حرکت ها بدون خشونت و با تعامل و همدلی پایان یافت و شمار دیگری از این جریان ها که از بیگانگان تغذیه می شدند و امکان ارشاد و بازگشت آنها، مهیا نبود با پاسخ قاطع دلاورمردان ارتش روبه رو شدند و در حالی که خود ارتش در معرض انواع تهاجم های ضد انقلاب داخلی و حتی فشارهای بیرونی مانند تحریم، نفروختن اسلحه و قطعات مورد نیاز بود، موفق شد تا خدمات مهمی چون حفظ یکپارپگی کشور، حفظ و صیانت از نظام جمهوری اسلامی و زمین گیر کردن دشمن متجاوز را به انجام برساند.

ایرنا: به عنوان یکی از فرماندهان دوران جنگ تحمیلی ارزیابی شما از نقش ارتش در خودکفایی و اقتدار کشور چیست؟

بختیاری: وقتی که انقلاب به پیروزی رسید، تحریم های نظامی آمریکا و فروشندگان اسلحه، کشور را با مشکلات بسیاری رو به رو کرد، تامین و نگهداری از تجهیزات پیشرفته، چالش های بزرگی بودند که باید چاره ای برای آنها اندیشیده می شد. در این دوران بسیاری بر این باور بودند که نیروهای داخلی قادر به نگهداری از سیستم های فنی نیستند اما نیروهای ارتش نشان دادند که به بهترین وجه قادر به نگهداری و آماده سازی آنها هستند. نیروی هوایی، زمینی و... هشت سال جنگ را تحمل کردند و خسارت دیدند، ارتش توانست با کار جهادی قطعه تولید کند و تا آنجایی که امکان داشت توانست این تجهیزات بااهمیت را نگهداری و آنها را مدرن تر کند.

سرخط اخبار پژوهش

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha