۱۷ فروردین ۱۴۰۰،‏ ۱۴:۲۸
کد خبرنگار: 2536
کد خبر: 84285998
۰ نفر

برچسب‌ها

تصورات و واقعیات برجامی پیش روی بایدن

تهران- ایرنا- نمایندگان کشورهای عضو توافق هسته‌ای امروز در وین درباره روندهای برجامی گفت‌وگو می‌کنند. در همین حال و در کاخ سفید هنوز بلاتکلیفی‌هایی درباره این توافق بین‌المللی به چشم می‌خورد.

از زمان حضور «جو بایدن» در کاخ سفید بیش از ۲ ماه می گذرد و با توجه به شعارهای انتخاباتی بایدن راجع به ضرورت بازگشت به برجام، این پرسش محل تامل جدی است که چرا زبان و سیاست اعلامی دولت جدید آمریکا تبدیل به عمل و فرآیند نشده است.

در تحلیل این موضوع ذکر چند نکته اساسی است؛ نخست اینکه بایدن با اینکه در سیاست اعلامی منتقد رفتار تهاجمی «دونالد ترامپ» نسبت به برجام و تحریم‌های گسترده اعمال شده علیه ایران است اما از نگاه بسیاری از تحلیلگران، در بستر و میدان سیاست نگاهی فرصت‌جویانه به میراث ترامپ در ارتباط با ایران دارد.

از این منظر، تصور دولت بایدن بر این مبنا است که ایران در شرایط دشوار تحریمی قرار دارد و برای همین اگر عجله ای برای بازگشت به برجام و میز مذاکرات وجود داشته باشد، طرف ایرانی است که برای خلاصی از شر تحریم ها و ایمن ماندن از آسیب های بیشتر باید تمایل به مذاکره داشته باشد. از سوی دیگر همین فرصت تحریم ها می تواند امکان اضافه شدن بندهایی جدید از مذاکره که عموما مسائل منطقه ای و بازه زمانی خود توافق برجام را فراهم سازد.

درخواست حدود ۱۴۰ سناتور جمهوریخواه و دموکرات از دولت بایدن جهت انجام توافقی گسترده با ایران گویای این ذهنیت و باور در میان دولتمردان رده بالای آمریکایی است که در شرایط تحریمی کنونی که اقتصاد و تجارت ایران دچار آن شده می توان به بهترین شکل ممکن در جهت رسیدن به توافقی  مورد نظر دست یافت.

این وضعیت به لحاظ روانشناختی هم قابل تحلیل است؛ اینکه در ازای دریافت امتیازی تن به واگذاری امتیاز دیگر داد. بایدن نمی خواهد با رفع فوری تحریم ها این تصور در فضای سیاسی داخلی کشورش  شکل گیرد که بدون دریافت هر گونه امتیازی، نظام چندین ساله تحریم ها علیه ایران برداشته شد.

از دید طیفی از ناظران، بایدن تلاش دارد خودش را به عنوان رئیس جمهوری توانمند و کارآمد در سپهر سیاسی جهانی که ظرفیت و توان حل چالش ها را با مکانیسم مذاکره دارد، معرفی کند. مهم تر از همه این گرایشی ذاتی و درونی در رهبران سیاسی است که همه چیز را به اسم خودشان تمام کنند و این تصور را در افکار عمومی شکل دهند که اقدام و اثری ماندگارتر از سایرین در عرصه سیاست گذاشته اند. رفتار بایدن در مواجهه با برجام از همین قاعده مستثنی نیست.

بر مبنای این دیدگاه، تمام تمرکز رئیس جمهوری آمریکا روی این محور است که توافقی مطابق خواسته‌اش و متفاوت از از حتی دوران «باراک اوباما» به میراث بگذارد و نشان دهد که سبک مدیریتی و سیاسی خاص و متفاوت خودش را دارد.

برای همین است که بایدن با وجود این واقعیت که این آمریکای ترامپ بود که خروج غیرقانونی از توافق برجام داشت و تحریم های ظالمانه را علیه ملت ایران وضع کرد، پس به لحاظ حقوقی و منطقی قدم بازگشت باید از سوی طرفی برداشته شود که اقدام به خروج کرده است؛ در عمل اقدامی در جهت رفع تحریم ها بر نمی دارد و به دنبال کسب بیشترین امتیاز از شرایط کنونی است.

این در حالی است دولت آمریکا باید متوجه این واقعیت استراتژیک باشد که پایبندی جمهوری اسلامی ایران به توافق برجام نه از سر زور و اجبار بلکه به خاطر دکترین و رویکرد صلح‌جویانه و تعاملی در سطح منطقه ای و بین المللی بوده است.

پایبندی ایران به توافق هسته‌ای در همین دوره چهار ساله ترامپ با وجود بدعهدی ها و فشارهایی که رئیس جمهوری سابق آمریکا در بخش های مختلف اقتصادی و تجاری بر ایران وارد آورد؛ گویای این است که جمهوری اسلامی ایران کشوری مسئولیت پذیر در صلح و ثبات منطقه ای بوده است. ضروری است که دولت جدید آمریکا با عبور از سیاست های اعلامی در عمل نشان دهد که چه میزان پایبند به توافقات بین المللی است.

آنچنان که مسوولان جمهوری اسلامی بارها تصریح داشته‌اند، رفع فوری تحریم ها حداقل خواسته و انتظار در شرایط کنونی است. ایران چه بسا در طول دوره چهار ساله ترامپ متحمل هزینه های سنگین اقتصادی به سبب تحریم های ظالمانه شده است. در واقع جبران این خسارت بخش مهم دیگری از واقعیت امروز است که دولت آمریکا باید متوجه آن باشد.

سرخط اخبار پژوهش

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 10 =