اصلاح زیرساخت‌های اقتصادی معضل چندشغله‌ ها را حل می‌کند

تهران- ایرنا - "حمید حاج اسماعیلی" می‌گوید:برای حل معضل چندشغله ‌ها در کشور می‌بایست اصلاحاتی در زیرساخت‌های اقتصادی انجام گیرد؛ یعنی قوانین اصلاح شود، مشارکت مردم در اقتصاد افزایش پیدا کند، اقتصاد مولد شود و با سرمایه گذاری ‌های داخلی و خارجی، اقتصاد از خدماتی به تولیدی سوق پیدا کند.          

حداقل فایده کارکردن، پول درآوردن است اما اگر قرار است کل عمرمان کار کنیم و در نهایت فقیر و بی‌پناه باشیم، دیگر چه چیز خوشایندی در آن باقی می‌ماند؟ مخصوصاً در دوره‌ای که طی ساعات کاری، علاوه بر خستگی و فرسودگی، باید لبخندی گرم و دلی پرامید را هم دنبال خودتان بکشید چرا که با یک شیفت کار کردن نمی توان از عهده حداقل های زندگی برآمد و می طلبد که ساعت های بیشتر یا در شیف های دیگر هم کارهایی انجام داد تا بتوانیم از عده مخارج زندگی برآییم. در صورتی که میان کار و زندگی و سلامت جسم و جان رعایت تعادل‌ها دارای اهمیت بالایی است که اگر به آن توجه نکنیم، می‌تواند مشکلاتی جدی خصوصاً برای سلامت فرد در زندگی ایجاد کند اما با آگاهی بر این نکته عده ای به دلایل مختلف دوشغله یا چندشلغه هستند که آثار روحی، روانی و اجتماعی مخربی بر زندگی آنها می گذارد. با توجه به این اتفاق پژوهشگر ایرنا در خصوص عوامل به وجود آمدن دوشغله ها و چندشغله ها با «حمید حاج اسماعیلی» کارشناس اقتصاد و بازار کار به گفت و گو پرداخته است که در ادامه می خوانیم:

اقتصاد دولتی و غیرمولد باعث ایجاد چندشغله بودن می شود

این کارشناس بازار در مورد علت به وجود چند شغله بودن در کشور توضیح داد: دوشغله و چندشغله به عنوان یک مساله سال ها است که در اقتصاد ایران وجود دارد؛ مساله ای که در خصوص شاغلان و بازنشسته ها مطرح است و در بخش خصوصی، دولتی و بازار کار، صنعت و خدمات هم وجود دارند.

علت اصلی و ریشه ای به وجود آمدن دوشغله ها و چندشغله ها را می بایست ساختار ناکارامد اقتصادی کشور دانست؛ زیرا هنگامی که اقتصاد کشور دولتی و غیرمولد است خود به خود استعداد چنین شرایطی در بازار و اقتصاد کشور به وجود می آید.

حاج اسماعیلی یکی دیگر از علت ها را سرانه پایین دانست و اظهار داشت: دومین موضوع اینکه سرانه کشور پایین است. شاید بسیاری از افراد درآمدهای بالایی داشته باشند اما چندشغله هستند و این مربوط به عده خاصی از مدیران و مسوولان می شود که از رانت بالایی برخوردار هستند و درآمدهای بالایی دارند اما در خصوص عموم مردم باید گفت که درآمدها پایین است و وقتی که درآمدها پایین باشد کفاف یک زندگی آبرومند را نمی دهد و آنها ناچار می شوند که  شغل های دیگری هم انتخاب کنند.  

 از اقتصاد خدماتی تا قوانین موازی و متناقض

این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: یکی دیگر از مسایلی که به دوشغله و چندشغله بودن دامن زده، اقتصاد خدماتی ایران است؛ یعنی اقتصاد خدماتی ایران مستعد شرایط دلالی و واسطه‌ گری است که می تواند حضور افراد را در جاهای مختلف بخش بازار کار و اقتصاد کشور نمایان کند؛ یعنی یک فرد در عین حال که یک شغل دارد در جای دیگر دلالی و واسطه‌ گری انجام می دهد و به نوعی درآمد دارد و چند شغله محسوب می شود.

این کارشناس بازار کار گفت: همچنین قوانین موازی و متناقضی که در کشور وجود دارد خود باعث به وجود آمدن چندشغله ها در اقتصاد کشور می شود. ما وقتی قوانین را شفاف و چابک نمی کنیم باعث می شود که افراد با استناد به قوانین مختلف سو استفاده کنند و در جاهای مختلف اشتغال داشته باشند. به همین دلیل هم سال ها است که این انتقاد به مجلس و مرکز پژوهش های مجلس مطرح است که ما اگر بخواهیم شرایط کشور را درست کنیم می بایست قوانین موازی و متناقض را پایش کنیم و آنهایی که محل سو استفاده است حتماً از حوزه اجرایی کشور حذف کنیم.

ارتباط چند شغله بودن با ناکارآمدی نظارت و پایین بودن بهره وری  

این کارشناس اقتصادی یکی دیگر از موضوعاتی که باعث ایجاد دوشغله ها و چندشغله ها می شود را بحث نظارت دانست و توضیح داد: نظارت‌ها و مکانیسم‌هایی که در این خصوص وجود دارد به شدت ناکارامد هستند و وقتی ما نمی‌توانیم به درستی افراد را پالایش کنیم که در چه بخش هایی کار کنند امکان اینکه بتوانیم جلوی دوشغله ها و چندشغله را بگیریم، وجود ندارد. به همین دلیل ما نیازمند بانک جامع اطلاعاتی هستیم تا رصد شود که افراد در چه جاهایی مشغول به کار هستند. این اتفاق تبعات منفی برای کشور دارد که یکی از آنها فراری های مالیاتی است. برای نمونه عده ای چندین برابر یک فرد عادی درآمد دارند اما از نظارت مالیاتی فرار می کنند و درآمدهای هنگفت و غیرمشروعی را به جیب می زنند.

حاج اسماعیلی اظهار داشت: یکی دیگر  از عواملی که باعث به وجود آمدن دوشغله ها و چندشغله ها می شود، پایین بود بهره وری در اقتصاد است. وقتی بهره‌وری در نیروی کار و سرمایه پایین باشد باعث می شود که بسیاری از افراد مشغول کار باشند اما در عین حال درآمد قابل قبولی برای کشور به دست نیاید؛ یعنی تلاش زیاد اما سود و بهره‌وری کمتر. پس وقتی بهره وری پایین باشد منفعتی برای کشور ایجاد نمی شود و به تبع آن مردم هم نمی تواند به اندازه‌ای که تلاش می‌کنند در رفاه باشند. در همین راستا در سال ۹۷ برای اینکه ظرفیت‌های اشتغال در کشور افزایش پیدا کند و نرخ بیکاری پایین بیایید قانون منع به کارگیری بازنشستگان در کشور در مجلس تصویب شود و الان چند سال از این موضوع می گذرد اما استثناهایی که همین قانون ایجاد کرد باعث غیرشفاف شدن قانون شده است. برای نمونه در سطح افراد رده اول و میانی وضعیتی وجود دارد که عده ای شغل های زیادی دارند و برخی فکر می کنند که همه این شغل ها فقط انتصابی است و برای آنها درآمدی ندارد در صورتی که اینگونه نیست و افرادی هستند که از همه شغل های خود درآمد کسب می کنند.

این کارشناس بازارکار در ادامه افزود: در ایران دستمزد به نسبت بسیاری از کشورهای دیگر پایین است و جزو چند کشوری هستیم که پایین ترین نرخ دستمزد در دنیا داریم. در نتیجه زندگی مردم به نسبت نیازهایشان اداره نمی شود و به همین دلیل به چند شغله بودن روی می آورند. البته در سال های اخیر که کشور با مشکلات اقتصادی روبرو شده که عامل اصلی آن تحریم ها است و باید به این مساله هم توجه داشت. به هرحال فرد وقتی که درآمد پایین داشته باشد که نتواند نیازهای خود را تامین کند مجبور می شود که به سمت شغل دوم برود.

چگونگی حل مشکلات چند شغله ها

حاج اسماعیلی در مورد چگونه حل معضل دوشغله ها و چند شغله ها گفت: تا وقتی که ما زیرساخت های اصلی این مشکل که خود اقتصاد کشور است، حل نکنیم نمی توانیم موفق باشیم. پس  اقتصاد باید به سمت بخش خصوصی برود و مشارکت مردم در حوزه های اقتصادی زیاد شود و از تکدی‌گری دولت در حوزه اقتصاد کاسته شود که این اتفاق می تواند گام بزرگی برای رفع این مشکل باشد. موضوع دیگر برای رفع مشکل دوشغله ها و چندشغله این است که باید اقتصاد کشور مولد شود. ما سالهاست که به درآمدهای نفتی وابسته بوده ایم و الان تلاش می شود که وزنه مالیاتی کشور زیاد شود که این اتفاق خوبی است اما وقتی اقتصاد رونق نداشته باشد این درآمدهای مالیاتی تا کی می خواهد از بخش خدمات ادامه پیدا کند؟ و در بلندمت باعث ایجاد مشکل می کند. یکی دیگر از کارهایی که در حل معضل باید انجام شود اینکه اقتصاد را از خدماتی به تولیدی سوق دهیم که این امر نیازمند سرمایه گذاری از داخل و جذب سرمایه از خارج است. همچنین برای حل معضل چندشغله ها باید قوانین اصلاح شود و نظارت ها و مکانیزم های نظارتی را باید کارآمد کرد.           

سرخط اخبار پژوهش

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 17 =