اصحاب مطبوعات سخنان امام خمینی (ره) را بازخوانی کنند

تهران- ایرنا- معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به اصحاب رسانه سفارش کرد تا نصیحت‌های امام خمینی (ره) در حوزه رسانه را برای خود دغدغه دانسته و به بازخوانی سخنان امام (ره) بپردازند.

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا محمد خدادی روز چهارشنبه در کارگروه رسانه و مطبوعات اجلاس تبیین اندیشه های حضرت امام خمینی (ره) که به صورت وبیناری برگزار شد، گفت: امروز با تمام شاخصه های امام خمینی (ره) در مورد رسانه مواجه هستیم و این مساله نشان می دهد که هنوز احتیاج به سیره امام داریم تا در فضای جاری به ویژه با توجه به نزدیک شدن به ایام انتخابات ریاست جمهوری بیش از گذشته مورد توجه قرار دهیم و آن را به دغدغه تبدیل کنیم و یک بار دیگر سفارش های امام (ره) را در زمینه رسانه بازخوانی کنیم.

وی افزود: دغدغه امام از انقلاب، تحول و حرکت به سوی تعالیم اسلامی و  مسیر انقلاب اسلامی نیز در همین راستا بود و رسانه نقش تعیین کننده ای در دیدگاه های امام (ره) و اهداف انقلاب داشت که می توان به ابعاد روشنگرانه رسانه ها و نشر  حداکثری دیدگاه های امام (ره) و پیروزی انقلاب اشاره کرد.

معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از پیام های شفاهی امام (ره) و نوارهای ایشان در ایام قبل از پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان یک رسانه یاد کرد و گفت:تاثیرگذاری این رسانه را در پیروزی نهضت امام و انقلاب اسلامی دیدیم. امروز که با حضور برخی کارشناسان رسانه به بازخوانی سیره امام در حوزه رسانه می پردازیم، می توانیم دیدگاه های امام (ره) در زمینه رسانه را به دو دسته تقسیم کنیم. دسته ای که به محتوای رسانه اختصاص دارد. یعنی کارکرد رسانه چه باید باشد و چه انتظاری از رسانه ها وجود دارد و دسته دوم مربوط به آسیب های کارکرد رسانه در کلام بنیانگذار جمهوری اسلامی است که شاخص هایی از سوی امام اعلام شده است.

در دسته اول نگاه امام مبتنی بر اصول و مبانی اسلامی است. تعریف امام (ره) از رسانه محیطی است که مردم را به سوی تعالی سوق می دهد و تاکید بر اخلاق و ترویج فرهنگ اسلامی انتظار امام (ره) بود و حتی از رسانه به عنوان یک دانشگاه یاد کردند.تاکید امام بر پرداختن به واقعیت شاخصی است که بارها بر آن تاکید شده تا اطلاع رسانی مبتنی بر واقعیت باشد و از جعل واقعیت خودداری شود.

مدیر عامل پیشین ایرنا اضافه کرد: وقتی امام (ره) وارد آسیب شناسی می شود بحث انتقاد را مطرح می کند و تاکید دارد نباید انتقاد موجب انتقام شود و نباید به بهانه انتقام گرفتن صورت بگیرد، بلکه باید انتقاد سازنده باشد و خروجی انتقاد نیز نباید منجر به تخریب و پرده دری شود.

چرا رادیو و تلویزیون خصوصی نداریم؟
مصطفی کواکبیان مدیر مسئول روزنامه مردمسالاری گفت: وقتی می گوییم منظومه فکری امام در  حوزه رسانه و مطبوعات منظورمان مجموعه رسانه هاست و شامل رسانه هایی مانند صدا و سیما نیز می شود. البته زمان حضرت امام مطبوعات کاغذی بیشتر مدنظر بود تا فضای مجازی که امروزه فراتر از مطبوعات کاغذی است و تمام پایگاه های خبری و سایت ها را نیز در برمی گیرد. لذا بر این اساس باید توجه کنیم اگر امام برای مطبوعات رسالت قائل هستند، فقط شامل چند روزنامه نمی شود. 
وی افزود: بزرگترین رسانه صدا و سیماست که امام(ره) فرمود باید مثل یک دانشگاه برای مردم باشد و وظیفه آموزشی نیز دارد. ۴۲ سال از پیروزی انقلاب گذشته ولی هنوز نتوانستیم رادیو و تلویزیون خصوصی داشته باشیم و یکی از ضعف های بسیار مهم ماست در حالی که کشورهایی مانند افغانستان رادیو و تلویزیون خصوصی دارند. 
صاحب امتیاز روزنامه مردمسالاری ادامه داد: امام(ره) در زمان پیروزی انقلاب از رسانه جایگزین (alternative media) استفاده می کرد. یعنی وضعیت سرکوبگرانه رسانه های قبل از انقلاب به گونه ای بود که در آن شرایط امام (ره) با اطلاعیه های خود روشنگری می کردند و از این وسایل به عنوان رسانه استفاده می کردند. 
وی افزود: مساجد یکی دیگر از رسانه های سنتی امام (ره) و انقلابیون بود که مطالب به صورت چهره به چهره منتقل می شد. در اوایل انقلاب یعنی تا سال ۵۹ هیچ کنترلی بر وضعیت مطبوعات نبود و همه اندیشه ها و دیدگاه ها از سوی همه احزاب منتشر می شد تا این که قانونی به تصویب رسید تا مقداری ضابطه مند شد.
کواکبیان اضافه کرد: باید توجه کنیم فضایی که امام درباره رسانه ها توصیه می کردند چه فضایی است و لذا گاهی بعضی استناد نکنند که امام فرمود «آزادی آری، توطئه هرگز» و مفهوم آن این است که نباید از طریق تشکلات و مطبوعات برنامه براندازی داشته باشند. به نظرم با توجه به آزادی مطبوعات که امروز وجود دارد باید حقی برای دگراندیشان قائل شویم که حرف هایشان را در چارچوب ملاک ها و ضوابطی که وجود دارد، بیان کنند. 
وی با بیان فضای حاکم بر رسانه ها در سال های اول انقلاب گفت: کوچکترین کنترلی بر مطبوعات و رسانه ها در سال ۵۸  وجود نداشت و در آن فضا امام (ره) نکاتی گفتند که باید به آن توجه داشت و معتقدم باید منظومه فکری امام در حوزه رسانه و مطبوعات را در نظر داشت.
این فعال رسانه ای افزود: امام قبل از انقلاب درباره رسانه ها تعبیراتی داشتند که در فرازی فرمود «رسانه ها از ابزارهای موثر تباهی ملت ها خصوصا نسل جوان بوده است. در این صد ساله اخیر نقشه های بزرگی در تبلیغ ضد اسلام و ضد روحانیت خدمتگزار و در تبلیغ استعمارگران غرب و شرق کشیده شده است. از رسانه ها برای درست کردن بازار کالاها خصوصا تجملی و تزیینی از هر قماش و تبلیغ اجناس پوشیدنی و نوشیدنی استفاده شده است.»
شاخصه های رسانه های متعهد با دیدگاه امام تعیین شود
وی افزود: باید بپذیریم امام(ره) یک مکتب سیاسی است که شاخص هایی دارد و اگر به دنبال رسانه متعهد هستیم تا به ارتقای سطح فکری ملت کمک کند و اندیشه ها را ترقی ببخشد باید این مجموعه را با هم ببینیم و پیشنهاد می کنم معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا هر نهاد دیگری برای رسانه های متعهد با دیدگاه امام و مکتب سیاسی امام شاخصه سازی کند. 
تعبیر امام (ره) برای تیترهای خلاف واقع
کواکبیان با برشمردن ۱۰ شاخصه گفت: امام (ره) به نکات ریز در حوزه رسانه اشاره کردند مثلا فرمودند «باید توجه کنید روزنامه ای تیترش چیزی نباشد که محتوای آن آنطور نباشد، نه به آن تندی که در تیتر است. این غش است؛ مثل کاسبی که روی جنس خود چیز خوبی می ریزد و آخرش فاسد است و این حرام است. اگر تیتر با محتوا نخواند غش است که شما با قلم هایتان انجام می دهید. شک نکنید که ما روز محاسبه داریم و آن روز خود انسان و دست ها شهادت می دهند.»
وی به دیدگاه امام (ره) درباره مردمسالاری پرداخت و گفت: در نظر امام (ره) مردمسالاری یک مشارکت حداکثری است. متاسفانه در حوزه رسانه برخی توجه ندارند درحالی که در این مقطع اگر بخواهیم منویات امام(ره) را در تقویت جامعه و آزادی ها اجرا کنیم باید به مشارکت حداکثری دامن بزنیم.
امام خمینی (ره) یک ابررسانه بودند
محمد رحمانیان
مدیر مسئول روزنامه شرق در مورد منظومه فکری امام(ره) در حوزه رسانه عنوان کرد: امام (ره) به تنهایی یک ابررسانه بودند. امام (ره) اگر این ویژگی را در خود نداشتند شاید انقلاب ما به شکل دیگری بروز و ظهور پیدا می کرد. امام(ره) با رسانه آشنا بودند و از قبل از نهضت با رسانه ارتباط داشتند و آنگونه که مطالعه کردم امام اولین مصاحبه خود را با مجله ترقی در قم داشتند که به نمایندگی از آیت الله بروجردی مصاحبه کردند. 
وی افزود: در زمان شاه رسانه هایی مثل رادیو و تلویزیون در اختیار حکومت بود و به ارائه نظرات حکومت می پرداخت ولی رسانه های کوچک مانند نوار کاست، دیوارنویسی ها یا منابر توانستند کمک کنند تا انقلاب به رهبری امام به پیروزی برسد. 
رحمانیان ادامه داد: اعتماد امام به مردم راز شکست رسانه های بزرگ از رسانه های کوچک بود. ما اکنون دچار مشکلی شدیم. وقتی امام گفتند رادیو وتلویزیون را یک ساعت در اختیار ما قرار دهید تا جوانان را هدایت کنیم چرا امروز با وجود ۱۱۰ شبکه رادیویی و تلویزیونی که همه در مختصات جمهوری اسلامی عمل می کنند و با داشتن این همه شبکه و روزنامه و فضای مجازی هنوز نتوانسته ایم به هدفی که امام داشت، برسیم؟ 
وی افزود: اگر اعتماد مخاطب سلب شود حتی اگر رسانه، سریعترین و پاک ترین اخبار را در اختیار مخاطب قرار دهد موجب بی اعتنایی مخاطب می شود. امام (ره) از ابتدای نهضت به رسانه اعتقاد داشتند. البته امام (ره) بر دو مطلب تاکید داشتند؛ یکی این که رسانه دروغ نگوید و دیگر این که دشمن خود را تخریب نکند. 
رسانه ها این جمله امام(ره) را به خاطر داشته باشند
مدیر مسئول روزنامه شرق اضافه کرد: مسئولان توجه کنند که امام(ره) به نقد اعتقاد داشتند و حتی تخطئه را یک هدیه الهی برای رشد انسان ها می دانستند و باید هر روز این جمله امام را به خاطر داشته باشیم و به مسئولان بگوییم که نگاه امام(ره) به رسانه اینگونه بوده است. یعنی امام کارکرد رسانه را فوق العاده دانسته و حتی اجازه تخطئه را روا دانستند. 
رسانه ها اطاق شیشه ای برای مسئولان بسازند
رحمانیان ادامه داد: رسانه مورد نظر امام(ره) رسانه ای است که پاک و بی آلایش باشد و دروغ نگوید و هتک نکند و ما باید به این مساله توجه کنیم. رسانه با توجه به ویژگی هایش اگر آزاد باشد کارکردهای بسیاری دارد از جمله این که جلوی فسادها را بگیرد و اجازه ندهد که برخی پشت درهای بسته تصمیم هایی بگیرند و عملکردهایی داشته باشند که با سیره امام(ره) تفاوت داشته باشد. 
وی تاکید کرد: اگر بخواهیم به سیره امام(ره) عمل کنیم رسانه ها باید یک اتاق شیشه ای برای مسئولان درست کنند که در منظر مردم باشند و کارکرد و عملکردشان در مقابل دیدگان مردم باشد که اگر اینگونه باشد به اهداف مدنظر امام(ره) خواهیم رسید. 
 

رضای الهی را در نوشته هایمان در نظر بگیریم
علی متقیان مدیرعامل خبرگزاری ایسنا با بیان خاطره ای از حجت الاسلام سید محمود دعایی گفت: یک بار امام(ره) با دقت گزارشی از حجت الاسلام دعایی را خواندند و تاکید کردند که هیچگاه به مردم دروغ نگویید و هیچگاه بدزبانی و فحاشی نکنید. او در گزارش خود گفته بود که امام یک متر زمین هم ندارد در حالی که امام(ره) فرمود از پدرم یک زمین به ارث برده ام. حجت الاسلام دعایی همچنین گفت که در باره یکی از نزدیکان شاه بد صحبت کرده بود و امام(ره) فرمود حتی به دشمن هم فحاشی نکنید. 
وی افزود: اگر ما این دو نکته را سرلوحه کار خبری و رسانه ای خود قرار دهیم هیچ مشکلی نخواهیم داشت. امام(ره) فرمود قلم در محضر خداست و باید در نوشته هایمان توجه کنیم که فردا قیامتی هست و بازخواست خواهیم شد. لذا باید در نوشته هایمان رضای الهی را درنظر داشته باشیم. 
مدیرعامل ایسنا اضافه کرد: امام(ره) فرمود رسانه ها در تربیت و آموزش نقش مهمی دارند و درجایی دیگر فرمود معلمی شغل انبیاست و می توان گفت رسانه و خبرنگاری شغل انبیاءست و خبرنگار باید امین و صادق باشد. 
 

از سخنان امام(ره) فاصله گرفتیم
بیژن مقدم مدیر مسئول پایگاه خبری الف گفت: وقتی گفتارهای امام(ره) را درباره رسانه مطالعه می کنیم، متوجه می شویم علاوه بر این که ما را متوجه کارکردهای اصلی رسانه و ماموریت های رسانه می کند، هوشیارهایی می دهد که اگر رسانه به انحراف کشیده شود، آثار بسیاری بر روی افکار عمومی دارد حتی درباره رسانه های قبل از انقلاب فرمود هیچ چیز بیشتر از رسانه منشا انحراف و انحطاط و فشار بر مردم نبوده است. 
وی با اشاره به گسترش فضای مجازی گفت: وقتی فضا به سمت تیراژ و لایک و فالوور بیشتر به هر قیمتی حرکت می کند، باید بدانیم هیچ یک از این موارد جایگاهی در آموزه ها ندارد و جزو ارزش ها نیست ولی می بینیم که این رسانه ها درحال تغییر دادن ارزش ها هستند. ما بحثی در این مساله نداریم که باید رسانه ای داشته باشیم که هر چقدر می توانیم از راه های صحیح مخاطب بیشتری جذب کنیم ولی مساله اینجاست که مواظب باشیم آن مسائل جایگزین ارزش ها نشود. 
مقدم افزود: یکی دیگر از نکات مهم که به آن عمل نشد، همان صحبت های تاریخی امام(ره) است که فرمود چرا عکس و فیلم مرا پخش می کنید و چرا عکس من باید صفحه اول روزنامه ها باشد. ما از این سخنان فاصله گرفتیم به ویژه در رسانه های اصلی و صدا و سیما و حتی در زمان امام(ره) هم این مساله رعایت نشد. 
وی اضافه کرد: یکی دیگر از مسائل درنظر گرفتن منافع ملی است و رسانه ها باید توجه کنند که همه باید متحد باشند و به جریان کلیت نظام و منافع مردم کمک کنند و دعواهای خودمان را برای فرصتی دیگر بگذاریم.

اجلاس اندیشه‌های حضرت امام خمینی(ره) به همت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات و در راستای تفاهمنامه‌ همکاری مشترک میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و تولیت حرم حضرت امام خمینی(ره) برگزار می شود و تا بعد از ظهر ادامه دارد. معرفی اندیشه‌های امام (ره) در چهار حوزه «رسانه و مطبوعات»، «فرهنگ عمومی»، «هنر و سینما» و «فضای مجازی» از محورهای موضوعی این اجلاس است. اجرایی‌شدن خط‌مشی امام در حوزه فرهنگ و هنر و تجدید میثاق معاونان، روسای سازمان‌ها و مدیران ستادی و استانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از دیگر اهداف برگزاری این اجلاس است.

مراسم اختتامیه این اجلاس به‌صورت نیمه‌حضوری در حرم امام خمینی (ه) برگزار می‌شود و قرار است حجت الاسلام سیدحسن خمینی، تولیت حرم مطهر امام خمینی (ره)، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و حجت الاسلام سیدسعیدرضا عاملی دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ‌آن سخنرانی کنند.

اخبار مرتبط

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 5 =

سرخط اخبار فرهنگ