پیوستن مردم به حرکت مبارزان ، انقلاب اسلامی را پدید آورد

تهران- ایرنا- محمدحسن رجبی از مبارزان علیه رژیم سابق در دهه ۵۰ شمسی می‌گوید: در سال ۵۷ حرکت‌های آهسته اعتراضی سال‌های پیش به حرکت‌های رادیکالی تبدیل شد و از دانشگاه‌ها و محافل روشنفکری به محافل عمومی رخنه پیدا کرد و شعارها از انتقاد به دولت به شعار علیه شاه و رژیم پهلوی تبدیل شد.

سال های دهه ۴۰ و ۵۰ شمسی اوج دوره مبارزه افراد انقلابی علیه رژیم پهلوی است؛ کسانی  که هر یک به نوبه خود با دیدگاه های خاص مبارزه کردند تا یک حرکت را به سرانجام برسانند. اینها در قامت دانش آموز، دانشجو، بازاری، کارگری و ... بودند که تجربه آنها مبارزه و مشاهده چگونگی مبارزه افراد دیگر بود. از همین میان محمدحسن رجبی به عنوان دانش آموز دستگیر و زندانی می شود و امروز در سالروز پیروزی انقلاب اسلامی تجربه زیسته و تحلیل های خود را از آن سال های بیان می کند که پژوهشگر ایرنا به مناسبت سالروز پیروزی انقلاب اسلامی با این مبارز قبل از انقلاب گفت وگویی انجام داده است که در ادامه می خوانید:

ایرنا: در همین اواخر دهه ۴۰ که شما در مورد آن توضیح دادید، دکتر علی شریعتی هم در محافل مطرح می شوند. دیدگاه شما در این مورد چیست؟

رجبی: در حوزه مسلمانان انقلابی از اواخر دهه ۴۰ با ظهور دکتر علی شریعتی یک تحول عظیمی به خصوص در میان دانشجویان، دانشگاهی و اداری ایجاد شد. به دلیل اینکه دکتر شریعتی یک فرد دانشگاهی بود و سعی می کرد با زبان انقلابی و روز و به عنوان یک استاد دانشگاه به تبیین مسایل اسلامی بپردازد و مخاطبان زیادی در مدت کوتاهی کسب کرد و در میان جریان مذهبی به خصوص دانشجویان طرفداران زیادی پیدا کرد. لذا در اواخر دهه ۴۰ و اوایل دهه ۵۰ ما در دانشگاه ها با انجمن های اسلامی و انجمن های غیراسلامی مواجه شدیم که از نظریه پردازان برای صحبت کردن دعوت می کردند.

ایرنا: با توجه به اینکه در اوایل دهه ۵۰ فعالیت انقلابی داشتید و دستگیر شدید، جو حاکم بر آن سال ها را چگونه می دانید؟

رجبی: از اوایل دهه ۵۰ و با ظهور سازمان های مسلح، اختناق شدیدی به وجود آمد به نحوی که تیراژ کتاب بسیار افت کرد، مجلات متنوع قدغن شد و آزادی عمل از میان رفت و حسینه ارشاد که دکتر شریعتی در آن سخنرانی می کرد از سال ۵۱ برای همیشه قبل از انقلاب بسته شد. لذا برای بسیاری از مبارزان مذهبی یا سکوت یا براندازی رژیم مطرح شد.

ایرنا: جو مدارس و دانشگاه ها چگونه بود؟

رجبی: بعضی از محافل و مدارس دانش آموزی همان جوی که در دانشگاه ها مطرح بود و به خصوص در شهرهای بزرگ، حاکم شد و اعلامیه های گروه های سیاسی مسلح به صورت قاچاق در مدارس، دانشگاه ها و مساجد منتشر می شد.

ایرنا: در همین زمان چه رادیو و نشریه هایی در خارج از کشور علیه رژیم پهلوی فعال بودند؟

رجبی: چند رادیو خارج از کشور وجود داشت که اینها اخبار و اطلاعات ضد رژیم را پخش می کردند؛ رادیو پکن ا زجمله آنها بود و یکی دیگر هم رادیو بغداد بود که عمدتاً به محافل روحانیون انقلابی نزدیک بود که سیدمحمود دعائی آن را اداره می کرد. علاوه بر این نشریه های دانشجویی خارج از کشور از طریق کنفدراسیون و اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان در اروپا و امریکا به صورت قاچاق به ایران می رسید.  

ایرنا: بعد از اینکه شما در سال ۵۲ از زندان آزاد شدید و سال های بعد جود حاکم بر جامعه چگونه بود؟

رجبی: من در آذر ۵۲ از زندان آزاد شدم. بعد از آن و از سال های ۵۴ و ۵۵ گروه های مبارز مسلح توسط ساواک به شدت سرکوب شدند و خطر برای رژیم از بین رفت اما اختناق همچنان به قوت خودش باقی بود. در همین زمان اعلامیه های امام(ره) به صورت قاچاق از عراق می رسید اما انتشار عام نداشت و در مساجد و دانشگاه ها دست به دست می شد.

ایرنا: پس از این سال در سال ۵۶ مشاهده شما از تاثیر درگذشت دکتر شریعتی و سیدمصطفی خمینی بر جامعه چگونه بود؟

رجبی: در سال ۵۶ دکتر شریعتی به صورت ناگهانی درگذشت و بسیاری از محافل مذهبی آن را مثل فوت آل احمد به رژیم پهلوی نسبت دادند و این سبب شد که اقبال مضاعفی به آثار دکتر شریعتی در جامعه ایجاد شود. این کتاب‌ها در تیراژهای زیاد به فروش می‌رفت و این سبب شد تفکر انقلابی به تدریج شکل بگیرد. همچنین در آبان ۵۶ سیدمصطفی خمینی به طور ناگهانی درگذشت و خبر درگذشت فرزند امام(ره) در تبعید نام و خاطره امام(ره) و اینکه چرا تبعید شد و چه نگاهی به رژیم داشت در مجالس ختم زنده کرد و بعد از هر شعاری که به نفع امام(ره) داده می شد شعاری هم علیه رژیم داده می‌شد.

ایرنا: وضعیت کشور در سال ۵۷ که منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی شد چگونه بود؟

رجبی: در سال ۵۷ حرکت های آهسته اعتراضی سال های پیش تبدیل به حرکت های رادیکالی شد و از دانشگاه ها و محافل روشنفکری به محافل عمومی رخنه پیدا کرد و شعارها از انتقاد به دولت به شعار علیه شاه و رژیم پهلوی تبدیل شد که رژیم سعی کرد با مشت آهنین با انقلابی ها برخورد کند. در همین حین امام خمینی(ره) به صورت رهبر بلامنازع جریان انقلاب درآمد و افراد و گروه ها برای اینکه از صحنه عقب نمانند مشی و راه و روش امام(ره) را پذیرفتند زیرا اگر قبول نمی کردند مورد اقبال عمومی قرار نمی گرفتند. این حرکت ها به کارخانه ها و اعتصاب ها کشیده شد و همه همراهی خود را از امام(ره) اعلام کردند تا اینکه انقلاب در ۲۲ بهمن ۵۷ به پیروزی رسید.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 3 =

سرخط اخبار پژوهش