بازگشت آمریکا به توافق هسته ای، راهی برای ثبات بیشتر خاورمیانه

تهران – ایرنا – مجید تخت روانچی نماینده دائم ایران در سازمان ملل روز چهارشنبه در روزنامه نیویورک تایمز نوشتاری با عنوان "جو بایدن رییس جمهوری آمریکا در صورت تمایل به بازگشت به توافق هسته ای، می تواند از اینجا شروع کند"، نوشته است.

به گزارش روز چهارشنبه ایرنا از تارنمای روزنامه نیویورک تایمز؛ تخت روانچی در این مقاله نوشته است که پنجره ای برای بازگرداندن اعتبار آمریکا و استقرار ثبات بیشتر در خاورمیانه وجود دارد.
توافق هسته ای ایران در بامداد ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵ (۲۴ تیر ماه) در دوره دولت باراک اوباما رئیس جمهوری وقت آمریکا و در پی مذکرات طولانی دیپلماتیک نهایی شد، اما دونالد ترامپ رئیس جمهوری بعدی در ۲۰۱۸ از آن خارج شد. هر چند ایران به درخواست دیگر اعضای این پیمان، به مدت یک سال کامل به آن متعهد باقی ماند، تا اینکه جو بایدن جانشین ترامپ در مبارزات انتخاباتی ۲۰۲۰ اعلان کرد که قصد دارد به این توافق بازگردد.

بسیاری از صاحب نظران جهان بر این باور بودند که این توافق می تواند پویایی خاورمیانه را تغییر دهد. ایران به سهم خود همه تعهداتش را در مدت سه سال ونیمی که از اجرایی شدن آن در ژانویه ۲۰۱۶ می گشت، پایبندی نشان داده، اما ایالات متحده قابل اعتماد نبوده و حتی در ماه های پایانی دولت باراک اوباما رئیس جمهوری پشین، شریک وفاداری آنگونه که ایران امید داشته، نبوده است.

به نوشته تخت راوانچی؛ پیروزی ترامپ در انتخابات ۲۰۱۶ و به قدرت رسیدن او موجب بدتر شدن پویایی خاورمیانه و زنده شدن امیدهای بنیامین و نتانیاهو و دیگر سران منطقه برای آزار دادن و به حاشیه راندن ایران شد.

اما ظاهر خروج از برجام برای ترامپ کافی نبود و دولت او بارها منطقه را به آستانه جنگی فاجعه بار راند. ترور (به شهادت رساندن) قاسم سلیمانی فرمانده ارشد نظامی ایران در ژانویه ۲۰۲۰ مهم ترین این تجاوزها بود که می توان ترور محسن فخری زاده دانشمند برجسته ایران را در نوامبر همان سال به آن افزود.

اما این تجاوزها و رویا پردازی های برخی مقام های دولت ترامپ برای تغییر حکومت ایران، منجر به انفجار خاورمیانه نشد و ایران به سهم خود درایت و صبرو انتظار پیشه کرد.

حزب دمکرات و بایدن در دوره ترامپ از سیاست های جنگ افروزانه ترامپ انتقاد می کردند و بایدن به مناسبت های گوناگون به ویژه نوشتاری که در سپتامبر در تارنمای شبکه سی ان ان منتشر کرد، خواستار بازگشت ایالات متحده به توافق هسته ای شد.

مهم تر اینکه بایدن به تغییر کامل سیاست های دولت ترامپ متعهد شده است که موجب افزایش سطح تنش در منطقه شده بود، ایران از کاهش تنش ها در کنار مرزهایش استقبال می کند.

اکنون که بایدن به کاخ سفید راه یافته است، باید با پایبندی کامل به وعده ها و قول هایش آنها را اجرا کند.

تخت روانچی در ادامه این نوشتار از ایالات متحده درخواست کرده که فورا به تعهداتش در توافق هسته ای پاینبدی نشان دهد که با تصویب قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، بخشی از حقوق بین الملل شده است.

دولت تازه واشنگتن باید فورا تحریم های تازه را که دولت پیشین بر ایران اعمال کرده است لغو کند که نشانگر تعهد دولت تازه به بازسازی اعتبار جهانی از بین رفته خود در سطح جهان خواهد بود. ایران به سهم خود در موقعیت های متعدد اعلان کرده که در صورت لغو همه تحریم های اعمال شده یا تجدید شده توسط دولت ترامپ، آماده بازگشت به تعهداتش بر اساس توافق هسته ای است و به متوقف کردن و بازگردادند اقداماتی که تاکنون دست زده است .

هرگونه تردید یا اجرای ناقص تعهدات ایالات متحده، در پایبندی آقای بایدن به وعده هایش تردید ایجاد می کند. همچنین این امر به عنوان صداقت نداشتن دولت جدید تفسیر خواهد شد و ابزار لازم را برای مخالفان توافق هسته ای فراهم می کند تا در مسیر دیپلماسی خرابکاری کنند.

 سیاست آقای بایدن در قبال ایران ممکن است در دو جهت مخالف پیش رود: وی ممکن است تحریم های ایران را که نقض توافق هسته ای است و توسط جامعه بین المللی رد شده است ، حفظ کند - اقدامی که به معنای ادامه سیاست بی سرانجام "فشار حداکثری " دولت ترامپ است.  یا می تواند به سرعت به گزینه اجرای تعهدات آمریکا در توافق هسته ای و قولی که قبلا داده است، بازگردد.

 این توافق نامه به طور خاص برای پرداختن به موضوع هسته ای و نه چیز دیگری طراحی شده است.  سایر عناصر روابط ایران و ایالات متحده هیچ ارتباطی با این توافق نامه ندارند و نمی توانند با آن در هم آمیخته شوند.  با این حال اگر این توافق بطور کامل اجرایی شود، هنوز هم می تواند مبنایی برای احترام و درک متقابل باشد که به نفع همه طرفهاست.

 اما آقای بایدن و دولت وی باید بدانند که هرگونه تاخیر در لغو تحریم ها به عنوان نشانه ای از ادامه خصومت با مردم ایران تلقی می شود.

ایرانیان از محاصره ناعادلانه اقتصاد ما رنج می برند و مسئولیت این رنجها کاملاً بر دوش دولت ایالات متحده است.  مردم ایران نسبت به ادامه مجازات جمعی خود بی تفاوت نخواهند بود.  در حقیقت ، نمایندگان آنها در مجلس ماه گذشته قانونی را تصویب کردند که دولت را موظف می کند اگر تحریم ها لغو نشود، اقداماتی از قبیل افزایش  سطح غنی سازی اورانیوم را انجام دهد.

 پنجره در حال بسته شدن است.  اگر دولت جدید به تعهدات خود عمل نکند و تحریم ها را در زمان کوتاهی لغو نکند ، احتمال تعامل در توافق هسته ای را از بین می برد.  اما لغو کامل و صادقانه تحریم ها، جو جدیدی ایجاد خواهد کرد که به کاهش تنش ها در منطقه و فراتر از آن کمک می کند.

اخبار مرتبط

سرخط اخبار جهان