غنی‌سازی ۲۰درصدی و پیام‌های تهران به غرب

تهران- ایرنا- بعد از کلیدخوردن غنی‌سازی ۲۰درصدی، اینک انتخاب با غربی‌ها به ویژه دولت آتی آمریکا است که یک بار برای همیشه تکلیف خود را با توافقی که همواره آن را «تاریخی»، «چندجانبه»، «معتبر» و «بین المللی» می خوانند، روشن کنند

از تیرماه ۱۳۹۴ که توافق هسته‌ای بین ایران و ۱+۵ منعقد شد تاکنون بیش از پنج سال می گذرد؛ سال‌هایی که اجرای برجام با فراز و فرودهایی همراه بود و در نهایت با خروج آمریکا از آن، توافق هسته‌ای به سرازیری افتاد. اینک که ترامپ بازی سیاسی را به رقیب خود واگذار کرده و «جو بایدن» تا دو هفته دیگر وارد کاخ سفید می شود، موضوع بازگشت آمریکا به برجام و احیای توافق بار دیگر بر سر زبان ها افتاده است.

در این میان و همزمان با طرح های پیشنهادی دموکرات ها و جمهوریخواهان کنگره در حمایت یا ضدیت با برجام، نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز وارد عمل شدند و در آذرماه طرح «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت ایران» را با ۲۳۲ رای موافق به تصویب رساند.

نمایندگان در طرحشان  که بعد از تصویب، شکل قانونی به خود گرفت، دولت و سازمان انرژی اتمی را مکلف کردند که طی سه ماه عملیات نصب، تزریق گاز، غنی‌سازی و ذخیره سازی مواد را با درجه غنای مورد نیاز با حداقل ۱۰۰۰ دستگاه ماشین IR-۲m آغاز کنند. همچنین در مدت یاد شده عملیات غنی سازی و تحقیق و توسعه با ماشین‌های IR۶ را با حداقل ۱۶۴ ماشین از این نوع آغاز و آن را در یک‌سال به هزار دستگاه ماشین توسعه دهند.

دولت در قانون یاد شده موظف است براساس بندهای ۳۶ و ۳۷ برجام، در دو ماه از تصویب این قانون، دسترسی‌های نظارتی فراتر از پروتکل الحاقی براساس برجام را متوقف کند. علاوه بر آن، دولت موظف شده سالانه به میزان حداقل ۱۲۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۲۰ درصد را تولید و در داخل کشور ذخیره کند. همچنین مطابق ماده ۶ قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها، دولت موظف است در صورت عادی نشدن روابط کامل بانکی، عدم رفع کامل موانع صادرات و فروش نفت دو ماه پس از لازم اجرا شدن قانون، اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف سازد.

با گذشت چند هفته از تصویب طرح مذکور، روز دوشنبه ۱۵ دی ماه اجرای این قانون کلید خورد و تاسیسات هسته‌ای فردو به عنوان قلب غنی‌سازی ۲۰درصدی جمهوری اسلامی ایران، بار دیگر به تپش افتاد. «علی ربیعی» سخنگوی دولت در این زمینه از دستور رئیس‌جمهوری برای اجرای قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها خبر داد و گفت «فرآیند تزریق گاز در فردو شروع شده و به ‌زودی اولین محصول اورانیوم غنی‌شده  UF۶به دست می‌آید.»

البته لازم به ذکر است که پیش از برداشته شدن این گام، مسولان ایران در نامه‌ای به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، «رافائل گروسی» مدیر کل این نهاد راستی آزما را از  قصد خود برای شروع غنی‌سازی ۲۰ درصدی آگاه کردند. در این نامه که در گزارشی از سوی آژانس به اطلاع کشورهای عضو نیز رسید، آمده است: «مطابق مصوبه اخیر مجلس شورای اسلامی و به‌منظور پایبندی به این مصوبه، سازمان انرژی اتمی قصد دارد اورانیوم تا غنای ۲۰ درصد را در کارخانه غنی‌سازی سوخت فردو تولید نماید».

ایران همواره در سال های اخیر که با استناد به مصوبه شورای عالی امنیت ملی، طی پنج مرحله از میزان تعهدات خود با هدف متوازن سازی وظایف کاست، آژانس و حتی اعضای توافق را در جریان قرار داد. این گام های کاهنده که شمار آنها به پنج رسید، عبارت بودند از: گام اول (۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸)، عدم رعایت محدودیت های مربوط به نگهداری ذخایر اروانیوم غنی شده و ذخایر آب سنگین؛ گام دوم (۱۶ تیرماه ۱۳۹۸)، عدم رعایت محدودیت های مربوط به سطح غنی سازی اورانیوم و اقدامات مربوط به مدرن سازی رآکتور آب سنگین اراک؛ گام سوم (۱۵ شهریور ۱۳۹۸)، عدم رعایت محدودیت های مربوط به تحقیق و توسعه؛ گام چهارم (۱۵ آبان ۱۳۹۸)، بازگشت ماهیت فردو به مرکز غنی سازی و آغاز گازدهی به سانتریفیوژ ها در این مرکز و در نهایت گام پنجم (۱۵ دی ۱۳۹۸)، عدم رعایت محدودیت در تعداد سانتریفیوژها. البته همه این گام ها در صورت اجرای تعهدات از سوی طرف مقابل، قابل بازگشت هستند.

در همین حال، امروز دکتر روحانی رئیس جمهوری در جلسه هیات دولت تصریح کرد: اگر بایدن گفت که آمریکا می خواهد در مسیر قانون قرار گیرد و به تعهداتش عمل کند، جواب ما صریح، روشن و ساده است و می گوییم اگر شما به همه تعهدات خود عمل کردید، ما نیز به همه تعهدات خود عمل خواهیم کرد.

علاوه بر این، افزایش سطح غنی سازی از ۳.۶۷ درصد مندرج در برجام تا غنای ۲۰ درصد قبل از انعقاد توافق هسته ای، حاوی پیام هایی برای غرب است:

نخست، ایران بر فناوری هسته ای بومی مسلط بوده و بازگشت به توانمندی هسته ای همانند پیشابرجام به آسانی امکانپذیر است.

دوم، در صورت ادامه عهدشکنی طرف مقابل، عزم ایران در کاهش تعهدات جزم است و از دستیابی به منافع ملی کوتاه نخواهد آمد.

سوم، سیاست صبر و انتظار ایران نه ناشی از ضعف و ناتوانی بلکه به دلیل اثبات صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای بوده است.

چهارم، غرب باید ثابت کند اگر واقعا خواستار احیای برجام است؛ از طرح مسائل بی ارتباط با توافق هسته ای خودداری کرده و در صدد اجرای ملموس تعهدات به ویژه در زمینه رفع تحریم ها برآید.

بنابراین اینک انتخاب با غربی‌ها به ویژه دولت آتی آمریکا است که یک بار برای همیشه تکلیف خود را با توافقی که همواره آن را «تاریخی»، «چندجانبه»، «معتبر» و «بین المللی» می خوانند، روشن کنند؛ توافقی که برای دستیابی به آن بیش از یک دهه مذاکره کرده اما در چند سال اخیر فارغ از اقدامی عینی و ملموس، تنها به حمایت های سیاسی از آن بسنده کرده اند.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 3 =

سرخط اخبار پژوهش