راهبردهای نو، نتایج ثمربخش

ناصر آخوندی | عضو هیأت‌مدیره،   معاون توسعه و مدیریت  و سرپرست معاونت اقتصادی  سازمان منطقه آزاد کیش
راهبردهای نو، نتایج ثمربخش

مدیریت سازمان منطقه آزاد کیش به‌عنوان عالی‌ترین نهاد حاکمیتی در جزیره کیش، براساس چشم‌انداز، مأموریت‌ها و ارزش‌های بنیادین سازمان و با تحلیل نقاط قوت و ضعف و فرصت‌ها و تهدیدهای منطقه و با توجه ویژه به اسناد بالادستی برنامه راهبردی سازمان را تدوین کرد.

بر این اساس، دورنمایی ازبرنامه‌ها، اقدامات و فعالیت‌ها از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ تبیین شده و واحدهای مختلف همسو، یکپارچه و به‌صورت نظام‌مند، در جهت مأموریت‌ها و اهداف بلند مدت سازمان و منطقه هدایت شده‌اند.

این برنامه مورد پشتیبانی و حمایت کامل ریاست هیأت‌مدیره ومدیرعامل سازمان قرار داشته و در کلیه مراحل طراحی و تدوین آن از مشاورت صاحب نظران خبره و حمایت شورای مطالعات و تحقیقات راهبردی استفاده شد.

اقدامات سازمان منطقه آزاد کیش در راستای تأمین مالی و اجرای پروژه‌های توسعه‌ای کیش ارزشمند است. در نخستین گام، سازمان منطقه آزاد کیش با هدف توسعه متوازن و انضباط مالی به بررسی موانع و معضلات پیش روی سرمایه‌گذاری در این منطقه پرداخت و در این راستا شورای عالی تأمین مالی در سطح مدیران ارشد سازمان و همکاری خبرگان حوزه‌های اقتصاد و تأمین مالی تشکیل و به بررسی و ارائه راهکار در این خصوص مبادرت ورزید. در این راستا، سعی شد تا ضمن ارائه راهکارهای مناسب، نحوه تأمین مالی اقتصاد کیش با استفاده از پتانسیل‌های بازار سرمایه به‌عنوان یک فرصت کم نظیر، بررسی و عملیاتی شود.

رشد ۶۰۰ درصدی درآمدهای سازمان منطقه آزاد کیش از محل تصویب پروژه‌های جدید، برگزاری جلسات کمیسیون اقتصادی و ارزشیابی و بررسی صدها طرح پیشنهادی اولیه با ۵۰۶ درخواست بود که در این میان ۹۰ مورد واگذاری در حوزه‌های گردشگری، نمایشگاهی، خدماتی، آموزشی و فرهنگی و مسکونی صورت گرفت.

برای اجرای ۹۰ طرح مصوب شده، بالغ بر ۱۱ هزار و ۶۸۰ میلیارد ریال زمین واگذار شد که این رقم در مقایسه با سال ۱۳۹۷ در حدود ۶۰۰ درصد افزایش یافته است. درعین حال، با احتساب سایر ارقام قراردادها و الحاقیه‌ها درآمد سازمان از محل واگذاری و الحاقیه‌ها به بیش از ۱۳ هزار میلیارد ریال رسیده است.

جلوگیری از خام فروشی زمین با کاربری مسکونی در قالب مشارکت از دیگر برنامه‌های مد نظر بود که با هدف جلوگیری از خام‌فروشی و کنترل قیمت و درعین حال ایجاد ارزش افزوده مناسب برای این نوع کاربری، زمین‌های مسکونی قابل واگذاری را با محوریت هلدینگ سرمایه‌گذاری و توسعه کیش در قالب مشارکت با سرمایه‌گذاران واقعی به فراخوان گذاشت.

بهره‌مندی سازمان منطقه آزاد کیش از شیوه‌های نوین تأمین مالی بازار سرمایه یکی دیگر ازبرنامه‌های اتخاذ شده بود که دستاوردهای زیادی به دنبال داشت؛ انتشار ۳هزار میلیارد ریال صکوک اجاره به‌منظور توسعه ترمینال فرودگاهی کیش،   ثبت هلدینگ سرمایه‌گذاری و توسعه کیش نزد سازمان بورس و اوراق بهادار و آماده سازی آن برای عرضه سهام در بورس و یا فرابورس، طراحی ۲ صندوق زمین و ساختمان به ارزش ۶ هزار میلیارد ریال با هدف جذب نقدینگی سرگردان در جامعه ازطریق بازار سرمایه، ایجاد ارزش افزوده مناسب و جلوگیری از خام فروشی زمین؛ طراحی نخستین صندوق املاک و مستغلات کشور به ارزش ۲۰۰ هزار میلیارد ریال بر پایه دارایی‌های راکد و استیجاری سازمان منطقه آزاد کیش و شرکت‌های تابعه، انتشار ۶ هزار میلیارد ریال اوراق دین بر پایه چک‌های آتی دریافتی از سرمایه‌گذاران در جزیره کیش با هدف تزریق آن به پروژه‌های زیربنایی و در نهایت کاهش هزینه مالی و تسویه بخشی از بدهی‌ها به پیمانکاران پروژه‌های زیربنایی در قالب تهاتر، اتفاقات ارزشمندی است که محقق شده‌اند.

همچنین سازمان منطقه آزاد کیش ۲۲۰۰ میلیارد ریال از بدهی خود به پیمانکاران را که عمدتاً در حوزه زیربنایی صورت گرفته در قالب تهاتر با املاک تسویه کرده است. این املاک عمدتاً از محل بخشی از بدهی سرمایه‌گذاران به سازمان که توان پرداخت آن را نداشته و پروژه‌ها متوقف شده بود، دریافت و با طلب پیمانکاران از سازمان تسویه شده است. همچنین تسویه بخشی از بدهی‌ها به پیمانکاران پروژه‌های زیربنایی در قالب LC داخلی انجام شده است.

این درحالی است که سازمان منطقه آزاد کیش با هدف تسویه بدهی خود به پیمانکاران و تقویت بنیه مالی ایشان برای ادامه اجرای پروژه‌ها، طی تفاهم با بانک‌های صادرات و ملت به گشایش اعتبار اسنادی داخلی به نام پیمانکاران و با ضمانت و تسویه سازمان منطقه آزاد کیش تا سقف ۱۰ هزار میلیارد ریال اقدام کرد.

دو ماه پیش نیز جلسه مجمع عمومی سازمان در تهران برگزار شد. پس از  دریافت گزارش حسابرس در موعد مقرر به تاریخ ۲۲ تیرماه، به‌دلیل وضعیت خاص ناشی از شیوع ویروس کرونا در تیر و مرداد، طبق تشخیص مجمع در تاریخ ۱۹ شهریور ماه برگزار شد.

پس از تأیید صورت‌های مالی با توجه به گزارش حسابرس، اعضای مجمع از دو منظر گزارش حسابرس و عملکرد مدیریت منعکس در صورت‌های مالی رضایت خود را ابراز داشتند.

فقدان بند عدم رعایت قوانین در گزارش حسابرس، پیشرفت قابل ملاحظه در فعال نمودن پروژه‌های تأخیردار گذشته در طول سال ۹۸ و همچنین عملکرد مطلوب در وصول مطالبات سنوات گذشته در منظر نخست مورد رضایت اعضا قرار گرفت.

در حوزه عملکرد مدیریت که از آذر سال ۹۷، عهده دار مدیریت سازمان منطقه آزاد کیش شد، نشانگر سود قابل ملاحظه نسبت به سال‌های پیش و بیانگر استفاده بهینه از منابع موجود بوده است. براساس آمار ارائه شده در مجمع که مورد تأیید حسابرس قرار گرفت، حاشیه سود از منفی یک درصد به مثبت ۵۹ درصد رسیده است. سود خالص در سال قبل ۱۴ درصد فروش و  در سال ۱۳۹۸، معادل ۶۹ درصد فروش تحقق یافته است.

شرایط بهتر نقدینگی با توجه به رشد درآمد، به سوی طرح‌های سال‌های قبل که از  برنامه زمان‌بندی جا مانده بودند، هدایت شد. تکمیل ترمینال بزرگ مسافربری هوایی با ظرفیت پذیرش ۶ میلیون نفر در سال از آن جمله است که امسال به بهره‌برداری می‌رسد. استفاده از سایر منابع تأمین مالی نیز برای اولین بار در این دوره در کیش مورد توجه و استفاده قرار گرفت که منجر به توسعه زیرساخت‌ها و رونق اقتصاد جزیره می‌شود.

بر این اعتقادیم که با حمایت ملی مسئولان عالی سیاسی و اقتصادی و نیز همراهی مدیران ارشد و کارکنان فهیم سازمان منطقه آزاد کیش، استادان دانشگاه، صاحبنظران، اقتصاددانان، کیش به مرکز همتراز سازی اقتصاد جهان با ایران و مرکز اجتماع نخبگان اقتصاد و گردشگری تبدیل شود. رؤیایی و خواستی که با وحدت، تلاش و همدلی، دور از دسترس نیست.

  پیشگامی کیش در پیوند بازار سرمایه و مناطق آزاد

به‌دلیل برخوردار نبودن مناطق آزاد از بودجه دولتی و اداره این سازمان‌ها  براساس درآمد و هزینه، پیش بینی و برنامه ریزی برای اداره این مجموعه‌ها، امری ضروری و خطیر است. این حساسیت در جزیره ای مثل کیش که یکی از مقاصد مهم گردشگری و سفر در کشور بوده و ویترینی زیبا برای ایران عزیز است، صد چندان می‌شود.

بنابراین طراحی سازوکارهای خردمندانه و آینده نگرانه برای حکمرانی مطلوب و رضایت مردم که ولی نعمت همه ما هستند، امری سخت اما قابل انجام و شدنی است. رویکرد سازمان منطقه آزاد کیش بر طبق اصول مورد تأکید مدیرعامل محترم،   منبعث از اصولی چون پاک‌دستی، شفافیت، مردم داری، خدمت رسانی و حمایت از سرمایه گذاران توانمند است.

بنیه مالی سازمان منطقه آزاد کیش در اواخر سال ۱۳۹۷ و با آغاز مسئولیت آقای دکتر مظفری ضعیف و شکننده بود. از آن موقع تصمیم بر آن شد که سازمان منطقه آزاد کیش با درک دقیق تر از توانمندی‌ها و در عین حال ظرفیت‌های موجود در شرایط  اداره اقتصاد کشور بدون فروش نفت -  بتواند اموراتش را به‌خوبی بگذراند و شادی و نشاط را برای ساکنان، مسافران و کلیه ذینفعان و فعالان اقتصادی محقق سازد.

با این رویکرد بود که طراحی چشم‌انداز و مأموریت‌ها با نگاهی نو در کانون سیاست‌گذاری‌ها قرارگرفت و رفته رفته با همت و تلاش و همدلی توانستیم امیدواری را جایگزین یأس و سرخوردگی کنیم. سال گذشته اقدامات بسیار مهمی در کیش صورت گرفت که بیان همه آنها در این یادداشت مختصر نمی گنجد. سال جدید اما با یک وقفه همراه بود؛ افول اقتصاد جهان و ایران و البته کیش به‌خاطر ویروسی که همه با آن آشنا و دست به گریبانیم. با اجرای قرنطینه و رعایت همه اصول و ضوابط، کسب و کارها پس از چند ماه وقفه و زیان مالی، رفته رفته خود را بازیابی می‌کنند. ما در سازمان منطقه آزاد کیش هم با همه سعی و تلاش بر آن شدیم تا از تهدید شکل گرفته، فرصت‌های نو بسازیم و نگذاریم خمودگی بر سازمان و فعالیت‌های جزیره حاکم شود.

به‌خاطر همراهی با فعالان بزرگ و کوچک اقتصادی و با وجود نیاز به وصول مطالبات جهت هزینه‌های جاری و حقوق و دستمزد، همه فشارها را به خود خریدیم تا بنگاه‌ها و شرکت‌ها تا حد وسع آسیب نبینند و فرو نریزند.   بر این اساس، به‌دلیل تعطیلی کسب و کارها به‌خاطر شیوع ویروس کرونا، با مشتریان و مستأجران کاملاًً منعطف برخورد کردیم.

یکی دیگر از کارهای بزرگ صورت گرفته در این دوره، شناسایی املاک و مستغلات و دارایی‌های سازمان است. در این راستا بانک جامع املاک سازمان تهیه شده تا به‌طور روشن و واضح بدانیم چه چیزهایی را در تملک داریم و چه حدود و ثغوری دارند. گروه کارشناسان در حال نهایی‌سازی و به روز رسانی آن هستند.

ما همچنین راه اندازی دو صندوق در زمینه " املاک و مستغلات" و "زمین و ساختمان" را در دستور کار داریم. این صندوق‌ها در نوع خود اولین در کشور و مناطق آزاد هستند.   صندوق املاک و مستغلات یک صندوق سرمایه گذاری است. در حال حاضر ما یک سری املاک و مستغلات داریم نظیر مجموعه عظیم نمایشگاه‌ها و همایش‌ها،   غرفه‌های تجاری،   مراکز تفریحی و خدماتی و مواردی از این دست داریم که  فعلاً بنای فروش آنها را نداریم و می‌توانیم از آنها اجاره بگیریم. در طرح جدید، همه آنها را وارد صندوق می‌کنیم. صاحب‌نظران و کارشناسان می‌دانند که پراکنده بودن ظرفیت‌ها، تولید ارزش نمی کند. در روند متمرکز سازی، مدیریت تخصصی و مدیریت بهینه، صورت نمی گیرد. وقتی اینها وارد صندوق شوند، علاوه بر درآمدزایی روال مند که در حال انجام است، با این ظرفیت یا پشتوانه می‌توانیم تأمین مالی کنیم و ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کنیم.

صندوق ارکان مستقل خود را دارد، مدیر، ناظر، حسابرس و ... دارد و تخصصی اداره می‌شود. در صندوق بحث بازسازی، واگذاری، اجاره، خرید، تملک، ساخت و همه اینها به‌طور روشمند و آگاهانه دنبال می‌شود. ارزش افزوده‌ها برای صندوق می‌شود و سود سهامداران هم روی Eps  و هم روی  Dps خواهد بود. در مورد روند پیشرفت این کار، درخواست صندوق ارائه شده و فرآیند در بورس مراحل نهایی خود را سپری می‌کند. مبلغ سرمایه پیشنهادی ما برای صندوق ۲۰ هزار میلیارد تومان است. در شکل جدید که ما به‌دنبال آن هستیم، اگر برخی از فعالان اقتصادی بخواهند تأمین مالی کنند و در عین حال نخواهند همه دارایی شان از دست برود، به‌عنوان مثال می‌توانند در صندوق مورد اشاره،   تمام یا بخشی از دارایی شان رابفروشند و پول بگیرند یا به‌جای آن واحد یا یونیت صندوق را دریافت کنند. صندوق سریع می‌تواند آن را نقد کند؛ چون قابلیت نقدشوندگی صندوق بالا است.

این اقدام برای نخستین بار است که در کشور اجرا می‌شود. البته این روش، در دنیای توسعه یافته و کشورهای پیشرفته متداول و جذاب است و ما منتظر مجوز و موافقت اصولی راه اندازی صندوق هستیم.

پس از موفقیت در تأمین مالی برای ترمینال فرودگاه، در تأمین مالی از طریق زمین و ساختمان، راه اندازی یک صندوق پروژه را دنبال می‌کنیم. در این رابطه، با دو شرکت تأمین سرمایه ملت و سهم آشنا، مجوز صندوق پروژه زمین و ساختمان برای تأمین مالی دو طرح هر کدام به ارزش ۶۰۰میلیارد تومان را در حال پیگیری هستیم.

موضوع بسیار مهم دیگر، پذیرش و عرضه سهام شرکت سرمایه گذاری و توسعه کیش در بورس است. موافقت اولیه برای این منظور انجام شده است. بر این اساس، شرکت مذکور که متعلق به سازمان است، به نهاد مالی چند رشته ای تبدیل شده و هلدینگ چند رشته ای سرمایه گذاری و توسعه کیش ایجاد می‌شود. هلدینگ جدید در زیر مجموعه‌هایش، مرکز بین‌المللی همایش‌ها و نمایشگاه‌ها، کیش‌ایر، تله‌کیش و صدها ساختمان اداری،   تجاری و مسکونی را داراست و سهام آن در آینده در بورس عرضه می‌شود. در پیوند با این موضوع،   پذیرش و عرضه سهام شرکت هواپیمایی کیش ایر را نیز به‌طور جدی دنبال می‌کنیم. در وهله اول برای کشف قیمت، ۵ درصد سهام عرضه می‌شود و بعد بسته به تصمیم سازمان، می‌تواند بلوک‌های بعدی در بورس روی تابلو فروش و عرضه قرار گیرد.

در مجموع باید گفت که سازمان با پرهیز از سیاست خام فروشی، حضور در طرح‌ها را به‌صورت مشارکتی دنبال نموده و آورده ارزنده‌ای را برای تداوم طرح‌های زیرساختی و توسعه ای شکل داده است. اخذ موافقت از بانک صادرات برای گشایش اعتبارات اسنادی به ارزش ۱۰۰۰ میلیارد تومان از دیگر اقدامات صورت گرفته برای رونق اقتصاد کیش است.

همه این طرح‌ها، بسته کاری سال ۱۳۹۹ است، ولی به هر حال باید در نظر گرفت که این کارها بسیار نو و تازه است و به لحاظ زمانی ممکن است به لحاظ  شرایط خاصی که در آن هستیم، کمی با پیش بینی‌ها فاصله داشته باشد. همه مساعی ما بر انجام این امور در سال جاری است که از سوی مقام معظم رهبری، سال جهش تولید نام گرفته است.

ما در سازمان منطقه آزاد کیش بر این اعتقادیم که بازار سرمایه، فرصت بی‌نظیر پیش‌رو  است که باید از آن برای توسعه جای جای کشور استفاده کرد و ما در این زمینه مسؤولیم. با همین عرضه اوراق صکوک بود که توانستیم طرح ملی ترمینال مسافربری کیش را که ۴ سال راکد مانده بود، فعال سازیم و در آینده نزدیک به چرخه اقتصاد وارد سازیم. به‌عنوان یک دستاورد قابل تحسین از سوی عالی ترین مقامات کشور و شورای عالی مناطق آزاد، با جذب نقدینگی  و البته استفاده از سایر منابع درآمدی سازمان، به تأمین نیازها و تجهیزات پرداختیم و خوشحالیم که بگوییم این طرح با ظرفیت جابجایی ۶ میلیون مسافر پروازی در سال از بهترین و بزرگترین ترمینال‌های کشور خواهد شد. عدم نفع صورت گرفته در سال‌های پیشین، زیانی است که به اقتصاد وارد شده و مانعی برای رونق و آبادانی بیشتر در این خطه است. ما باید با استفاده از انواع ظرفیت‌ها و به‌کارگیری روش‌های خلاقانه و مؤثر، وضعیت را بهبود ببخشیم. سازمان‌های فردا، سازمان‌های چابک، هوشمند و منعطف هستند و ما باید برای نیل به افق‌های بزرگتر، همراه با نیروی انسانی ارزشمند خود چنین مسیری را طی کنیم.

نشست ماه  گذشته در دفتر تهران سازمان منطقه آزاد کیش با معاونین و مدیران شورای عالی مناطق آزاد و همچنین سایر معاونین و مدیران مناطق آزاد تجاری و صنعتی و ویژه نیز با این هدف دنبال شد که تجربیات به‌صورت موردی ارائه شده و در سایرمناطق که هر کدام مملو از فرصت هستند، به اجرا درآید. این کارگاه که نمونه ای از هم‌فکری و هم‌افزایی بود، با استقبال زیادی رو به‌رو شد. حضار که همگی از مدیران اقتصادی، سرمایه‌گذاری و توسعه مناطق آزاد بودند، ابهامات در مورد طرح‌های مهم و بلاتکلیف خود را مطرح کرده و به رهیافت‌های خوبی دست یافتند. ما اعتقاد داریم که نباید جدا فکر کرد. همه مناطق آزاد یکی هستند و در خدمت اهداف کلان ترسیمی از سوی دولت فعالیت می‌کنند.

در زمینه توفیقات به‌دست آمده، همراهی ریاست و سایر معاونین شورای‌عالی مناطق آزاد فراموش شدنی نیست. ما سعی کردیم، پایلوت اجرای چنین طرح‌های جسورانه باشیم و الگوهای شکل گرفته را برای سایر مناطق تبیین کنیم. پیشرفت و توسعه هر منطقه، باعث افتخار همه ما است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 10 =