ضرورت توسعه فرهنگ وقف برای کاهش آسیب‌های اجتماعی

کرمانشاه- ایرنا- اگر بتوانیم خدمات وقف را بیشتر به‌سمت حاشیه‌نشینان و افراد کم‌برخوردار هدایت کنیم، آسیب‌های اجتماعی نیز که سردمدار آن طلاق، اعتیاد، بزهکاری، کودکان کار و بیکاری است، کاهش می‌یابد.

گسترش فرهنگ وقف یاری رسان فقرزدایی در جامعه است، چراکه این سنت حسنه الهی یکی از راه های توزیع مجدد درآمد محسوب می شود که بارها در دین اسلام و روایات اسلامی بر انجام آن تاکید شده است.

اموالی را می توان وقف کرد که با حفظ اصل آن، امکان بهره برداری از منافعش وجود داشته باشد، علاوه بر وقفیات و موقوفات همیشگی، آنچه که ضرورت دارد آگاه سازی جامعه و خیران از آثار مهم وقف و موقوفات جدید در راستای کاهش آسیب های اجتماعی است.

جامعه امروز ما دچار آسیب هایی است که در ظاهر افراد کمی در معرض آن هستند اما زمانی که این آسیب در جامعه جای بگیرد کلیت جامعه را درگیر می کند و در زندگی و روند آن و پیشرفت ها اختلال ایجاد می کند.

وقف یک فرهنگ غنی و قدیمی است که حتی پیش از اسلام هم وجود داشته و اسلام به آن پرو بال داده و آن را توسعه داده است، در این موقعیتی که شیوع بیمای کرونا شرایط و زندگی همه جوامع بشریت را تحت تأثیر قرار داده و شرایط را برای گذران زندگی سخت کرده معرفی موقوفات جدید و آگاه سازی خیران اهمیت دوچندان دارد.

«شمیم خدمت»طرحی در راستای کاهش آسیب های اجتماعی

معاون فرهنگی و اجتماعی اداره کل اوقاف و امور خیریه استان کرمانشاه در این راستا به خبرنگار ایرنا گفت: سازمان اوقاف و امور خیریه به تازگی به مسئله موقوفات جدید در راستای کاهش آسیب های اجتماعی ورود پیدا کرده است و از محل موقوفاتی که همچون در بقاع متبرکه وجود دارد طرحی در همین مسیر در دست اجرا است.

حجت الاسلام مهدی توسلی ادامه داد: رایزنی اولیه این طرح با عنوان «شمیم خدمت» در سطح استان اتفاق افتاده است، این طرح مناطق حاشیه کرمانشاه و مناطق آسیب پذیر را شامل می شود که بانک اطلاعاتی آن در دست تهیه است تا با کمک و تعامل ارگان های مربوطه به آموزش افراد و مهارت آموزی ورود پیدا کنیم و افراد این مناطق بتوانند مستقل شوند و درآمد داشته باشند.

تامین مسکن و اشتغال در موقوفات جدید گنجانده شود

وی به برگزاری نشست های تخصصی در همین راستا در دهه وقف اشاره کرد و گفت: تامین مسکن یکی از مشکلات و نیازهای اصلی افراد آسیب پذیر و تنگدست است که با ارایه فراخوانی، آموزش های لازم به مشاوران داده شده تا خیرانی که می خواهند وقف جدیدی داشته باشند وقف مسکن جوانان را در برنامه خود قرار دهند.

توسلی از ازدواج جوانان به عنوان یکی دیگر از دغدغه ها یاد کرد و گفت: از سوی دیگر با اینکه موقوفاتی در کرمانشاه همانند موقوفات آیت الله کرکوکی وجود دارد ولی کفاف هزینه های سنگین پزشکی مردم را نمی دهد و نیاز است واقفان به این حوزه نیز ورود پیدا کنند.

موقوفاتی که اشتغالزا می شود

توسلی به ضرورت موقوفات جدید در راستای رشد تولید و اشتغال زایی در استان اشاره کرد و گفت: حمایت از شرکت های دانش بنیان در این گروه است و اگر بتوانیم وقف های جدیدی در این زمینه داشته باشیم موفقیت های بزرگی کسب می شود تا شرکت های دانش بنیان به تولید علم و اشتغال زایی و در نتیجه تقویت اقتصاد مقاوتی بپردازند که در نتیجه منجر به کاهش آسیب های اجتماعی می شود.

ضرورت معرفی مظاهر جدید وقف

در ادامه مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری کرمانشاه در گفت و گو با ایرنا، با گرامیداشت هفته وقف به  سخنان استاندارکرمانشاه درخصوص نقش وقف در راستای کاهش آسیب های اجتماعی اشاره کرد. 

فریبرز نجفی مهر ادامه داد: با توجه به اینکه در شرایط فعلی اکثر واقفین به سمت ساخت مسجد و مدرسه و غیره سوق داده می شوند پیشنهاد می شود نهاد وقف در استان، ضمن تقویت این نیت ها، مظاهر جدید وقف را نیز به این نیکوکاران گرانقدر معرفی کند تا به نجات زنان و مردانی که در معرض آسیب های اجتماعی قرار دارند و ممکن است به  گناه و جرم آلوده شوند بشتابد.

وی یادآور شد، در این صورت واقفین و خیرین، نیت خود را به این سمت و سو نیز اختصاص خواهند داد و ما می توانیم در استان شاهد کاهش آسیب ها باشیم.

به گفته نجفی مهر، در حوزه کودکان کار، زنان سرپرست خانواده، فرزندان طلاق، خانواده های زندانیان و غیره به شدت به اعتبار نیاز داریم تا بتوانیم پروژه هایی را به منظورکاهش آسیب ها و نیز بازپروری آسیب دیدگان به اجرا درآوریم.

 این مسوول یادآور شد، از طرفی کاهش فقر در محلات حاشیه نشین با توسعه مشاغل خانگی نیاز به توجه و بودجه خاصی دارد که در شرایط کم پولی دولت، نهاد وقف می تواند بسیار کمک رسان باشد.

ریشه آسیب های اجتماعی در مشکلات مالی است

در پایان مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان کرمانشاه در گفت و گو با ایرنا به وجود آسیب های اجتماعی و فردی اشاره کرد و گفت: هم اکنون اعتیاد، کودکان کار و طلاق، وجود زنان سرپرست خانوار، زندانیان جرایم غیرعمد و غیره از جمله مسایلی است که جامعه با آنها دست و پنجه نرم می کند.

حجت الاسلام محمد صالحی افزود: برای رفع این آسیب ها راهکارها و نظرات کارشناسی فراوانی ارایه می شود اما واقعیت این است که فقط با صحبت کردن و ارایه نظر و پیشنهاد نمی توان به رفع این مشکلات و از بین بردن علت اصلی آنها کمک کرد، ریشه اصلی این آسیب ها مسایل مادی و اقتصادی است.

وی افزود: البته بعد فرهنگی هم در این زمینه وجود دارد اما به اندازه جنبه مادی تاثیرگذار نیست، به عنوان مثال اگر یک کودک در رفاه زندگی کند امکان معتاد شدن او بسیار کم است و به طور یقین به کودک کار تبدیل نمی شود.

این مسوول ادامه داد: در این خصوص دولتها هم وظایفی دارند که اغلب در حد وسعشان کارهایی را انجام می دهند اما با توجه به وجود مسایل و مشکلات فراوان در جامعه شاید پرداختن به این معضلات در اولویت آنها نباشد چرا که مسایل کلان تر را می بینند.

با وقف، پیشگیری کنیم

وی با تاکید بر مهم بودن نقش مردم در این زمینه گفت: مردم باید در قالب تشکل‌های اجتماعی و حتی فردی وارد موضوع شوند، اگر مردم در مبحث وقف ورود پیدا کنند می توانند بسیاری از مشکلات را در آینده حل کنند.

به گفته صالحی، وقف بیمه است یا می توان بهتر گفت که وقف آینده است، زمانی که فرد دچار دردی می شود اگر برای او مسکن تجویز شود درد او برای مدتی کاهش پیدا می کند اما درد را درمان نمی کند و دارویی می خواهد که آن درد را از بین ببرد و فرد را درمان کند، اگر فرد خیری به یک معتاد کمک کند و او بهبود پیدا کند، کار خوبی است اما مانند داروی تسکین دهنده است نه درمان کننده، چرا که با درمان یک معتاد، جامعه از اعتیاد رها نمی شود بلکه باید فکری برای از بین بردن اعتیاد در جامعه کرد.    

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان کرمانشاه ادامه داد: اگر موقوفه ای ایجاد شود و ساز و کار پایداری با هدف رفع کامل علت های آسیب های اجتماعی ایجاد شود به پشتوانه ای مالی برای مبارزه با آسیب ها در جامعه تبدیل می شود.

برای مقابله با آسیب ها در ابتدای راه هستیم

به گفته وی، البته در بحث وقف برای مقابله با آسیب های اجتماعی در ابتدای راه هستیم و نیاز به تلاش فراوان داریم، در جلساتی که با دستگاه‌های اجرایی برگزار شد و در مناسبت های مختلف و حتی در هفته وقف از خیران و واقفان درخواست ایجاد موقوفه جدید برای مقابله با مشکلات و آسیب های اجتماعی را داشتیم، چرا که آزاد کردن یک زندانی بسیار خوب است اما اگر تدبیری کنیم تا از زندانی شدن یک فرد جلوگیری کنیم خیلی بهتر است یعنی پیشگیری بهتر از درمان است.

صالحی گفت: اگر نمی توانیم کاری کنیم تا افراد به علت آسیب های اجتماعی به زندان نروند باید به دنبال ایجاد فضایی باشیم تا یاری رسان او برای بازگشت دوباره به جامعه شویم و یادمان باشد که دولتها به واسطه مسایل و مشکلات فراوانی که دارند نمی توانند کمک زیادی در این زمینه انجام دهند.

این مسوول ادامه داد: یک خیر که از نظر مالی متمکن هست تا زمانی کمک می کند که در قید حیات باشد چرا که این امکان وجود دارد که بعد وراث پس از فوت او، دیگر کمک نکنند اما اگر همین فرد خیر، موقوفه ای ایجاد کند ابدی خواهد شد، چراکه این موقوفه در زمان حیات و حتی بعد از فوت او، به کار خود ادامه می دهد.

وقف هایی که تنها تسکین می کنند

صالحی معتقد است، اینکه بیشتر وقف ها به صورت تسکین عمل می کنند تا درمان، یکی از آسیب ها در حوزه وقف است که اگر فرهنگ وقف نهادینه شود و دستگاه‌های مختلف از خیران بخواهند به صورت جمعی و مشارکتی یک کارخانه تولیدی را احداث و راه‌­اندازی کنند به موقوفه ای منسجم، کامل و دایمی دست زده اند که هم اشتغال ایجاد شود و هم پشتوانه ای برای مبارزه با علت‌های آسیب های اجتماعی می شود و افراد زیادی از عواید آن بهره مند می شوند و مشکلات فراوانی را در زمینه آسیب های اجتماعی چه در حال و چه در آینده حل می‌کند.    

صالحی اضافه کرد، ما باید از طریق خیران به سمت وقف پایدار حرکت کنیم و در راستای اشتغالزایی و مرتفع کردن برخی آسیب های اجتماعی گام های بزرگی برداریم و می توان از درآمد این منابع پایدار، به آزادی زندانیان غیرعمد، ساخت مدرسه و برنامه سالانه کمیته امداد و غیره کمک کرد.

تشکیل بانک اطلاعاتی نیازمند همکاری دستگاه ها است

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان کرمانشاه افزود: برخی از دستگاه‌های اجرایی آمار و اطلاعاتی از خیران، مجمع های خیریه و کمک‌های آنها به ما ارایه نمی‌دهند از همین رو شناسایی این افراد کمی مشکل است، البته در طول سال همایش های متعددی برای فرهنگ سازی از جمله راه اندازی انجمن یاوران وقف، تقدیر از وقف های مشارکتی و غیره را انجام می دهیم.

صالحی یادآور شد، وقف در جامعه تا حدودی مورد غفلت قرار داده شده و اگر همه دستگاه‌ها هم افزایی و مشارکت نداشته باشند فرهنگ زیبای وقف نهادینه نمی شود، از اینکه کارهای خیر فراوانی در جامعه انجام می شود خرسند هستیم اما زمانی که همه این کارها و اقدامات خیرانه در قالب وقف قرار بگیرد موردی و مقطعی نیست بلکه ابدی و پایدار می شود.

وقف فراتر از اوقاف است

وی ادامه داد: درصدد نیستیم تا افراد خیر و دستگاه‌ها در قالب سازمان یا اداره کل اوقاف ورود پیدا کنند، وقف یک فرهنگ است و بسیار فراتر از اداره اوقاف است، اداره اوقاف و امور خیریه کارها و امور مربوط به وقف را انجام می دهد.

صالحی اظهار داشت: امیدواریم که با نهادینه کردن فرهنگ وقف بتوان در زمینه حل مشکلات جامعه گام مهمی برداشته شود.  

وی اضافه کرد: در 6 ماه نخست امسال حدود ۲۱ وقف در زمینه های مختلف از جمله خیرات، کمک های قرآنی، کمک به دانش آموزان و غیره در استان صورت گرفته که پیشنهاد می شود متمکنین و خیرین به صورت جمعی زیر چتر و فرهنگ وقف قرار گیرند تا اقدامی ماندگار شکل بگیرد.   

گزارش از زهره کریم زاده

اخبار مرتبط