۹ شهریور ۱۳۹۹،‏ ۱۶:۵۳
کد خبرنگار: 2962
کد خبر: 84020748
۰ نفر

برچسب‌ها

۲ قرن حماسه‌نوازی محرم در ابرکوه

یزد - ایرنا - آهنگ حماسی محرم که به صورتی هماهنگ به آیین زنجیرزنی عزاداران حسینی علیه‌السلام شور حال خاصی می‌بخشد، حدود ۲ قرن است که در ماه محرم در شهر ابرکوه طنین انداز می‌شود.

به گزارش ایرنا، یکی از آیین‌های ویژه ماه محرم نواختن موسیقی همراه عزاداری است که در شهرستان‌های مختلف ایران رواج دارد، اما این نوا در ابرکوه به صورت حماسی نواخته می‌شود در ابرکوه این موسیقی به «طبل، شیپور و سنج » معروف است با همکاری ده ها نفر از افراد خبره به سبک خاصی اجرا می شود.

با نواخته شدن این آهنگ، زنجیرزنان به سبک سنتی و جفتی(۲ زنجیر) به همراه ریتم با گفتن حسین ، حسین و ابوالفضل عزاداری می کنند.
آیین زنجیرزنی همراه با موسیقی محله دربقلعه با سابقه تاریخی

این نوع موسیقی بیشتر در آیین زنجیرزنی محله دربقلعه ابرکوه سابقه تاریخی دارد و در صبح عاشورا، برای تعزیه خوانی استفاده می شود و بیشتر هم ریتم حماسی دارد و با اجرای آن حادثه عاشورا  در اذهان تداعی و اشک ماتم بر گونه‌های پیر و جوان  و زن و مرد جاری می شود.

یکی از محققان ابرکوه در خصوص اجرای موسیقی حماسی همراه با زنجیرزنی و تعزیه در ابرکوه به گزارشگر ایرنا گفت: اجرا کنندگان این آهنگ افرادی مجرب در نواختن سازهای موسیقی هستند و به صورت موروثی این کار را  انجام می دهند.

حامد اکرمی افزود: در ایام عزاداری که از روزهای ششم تا دهم محرم به اوج می رسد، طبالان در حسینه‌ها آماده اجرای برنامه می شوند، آنها هنگام ورود به حسینیه، یک ریتم و در زمان عزاداری هیات‌ها در خیابان ریتمی دیگر را اجرا می کنند که بیشتر یادآور ابعاد حماسی حادثه کربلا هستند.

وی تصریح کرد: در خصوص میرزا عبدالغنی از مجتهدان ابرکوه بیان شده که در ۱۴ علم اجتهاد داشته که یکی از آنها دانش آهنگ مذهبی بوده که در این زمینه تبحر زیادی داشته است.

اکرمی ادامه داد: از این عالم نقل شده، طبلی که امروزه در ابرکوه نواخته می شود، اغلب با نوای «مظلومم حسین، محرومم حسین» ، «یاحسین ، حسین حسین » در هنگام ورود طبالان همراه با هیات زنجیرزنی به تکایا نوای «شاه حسین یا حسین» که بیشتر در کوچه ها و زمان حرکت هیات زنجیرزنی همراه است، نواخته می شود .

این محقق تاکید کرد: حرفه طبلان، شیپورچی و سنج زنان در ابرکوه موروثی است که بیشتر در خانواده های فتح اله اسماعیل ، حسین فتح اله ، علی فتح اله ، شیرخان فتح اله و غلامحسین محمدی پور دیده می شود.

همچنین خانواده های حسن کارگر ، زین العابدین عزیزی، محمد عزیزی و عباس عزیزی پناه ، علی عطوف و فردی بنام اسکندر از محله بازار که طبل بزرگی داشت و امروز به طبل اسکندر معروف است، این آهنگ را اجرا می کنند.

ابوالفضل نادعلی یکی از پیشکسوتان طبال ابرکوه در گفت گو با خبرنگار ایرنا  افزود: در گذشته شهر ابرکوه یک هیأت مذهبی داشت و مردم با حضور در محله دربقلعه که بیشترین جمعیت را داشت، هیأت راه اندازی می کردند.

وی افزود: در گذشته هنگامی که طبالان و زنجیرزنان به مکان روضه خوانی می رسیدند، هرگز قبل از اتمام عزاداری وارد مجلس روضه نمی شدند ، پس از اتمام روضه خوانی از سوی روحانی، زنجیرزنان و طبالان عزاداری را شروع و سپس وارد مجلس عزا می شدند.

نادعلی ادامه داد: ولی امروزه به علت جمعیت زیاد و برنامه های فشرده، کمتر شاهد رعایت این گونه مسائل هستیم.

یکی از کارشناسان میراث فرهنگی یزد به خبرنگار ایرنا گفت: نواختن موسیقی محرم در ابرکوه با سایر شهرستان ها متفاوت است و در این شهرستان به صورت حماسی نواخته می شود.

عباس قدیریان اظهار داشت: این آهنگ در شورای ثبت کشور در ۲۲ آذر ماه ۱۳۹۱ با شماره ۶۹۹ در فهرست آثار معنوی و ناملموس ایران ثبت شده است.

وی همچنین گفت: آیین سنتی زنجیرزنی ابرکوه هم که اجرای آن در کشور بی‌نظیر است در سال ۱۳۹۲ به شماره ۱۱۱۳، در فهرست معنوی آثار ملی ایران به ثبت رسید و به گفته صاحب نظران قابلیت ثبت جهانی را دارد.

 آیین سنتی زنجیر زنی ابرکوه با حضور جمعیت زیاد و با نظم و هماهنگی بی نظیری افزون بر ۲۰۰سال است که برگزار می شود.

عزاداری بزرگ روز هشتم مردم ابرکوه که هر سال با حضور ۱۱ هیات بزرگ عزاداری این شهرستان همراه با دسته‌های زنجیرزنی و سینه زنی برگزار می شد،  امسال با توجه به شیوع کرونا، برگزار نشد و به صورت محدود در محلات آن هم با رعایت پروتکل بهداشتی انجام گرفت.

زنجیر زنی ابرکوه قابلیت ثبت جهانی را دارد

فرماندار و رییس شورای میراث فرهنگی ابرکوه با بیان اینکه این شهرستان معروف به حسینه یزد است، افزود: زنجیرزنی هماهنگ و همراه با موسیقی هیات‌های عزاداری این شهرستان قابلیت ثبت جهانی را دارد.

محمد کاظمی نسب با بیان اینکه چهار اثر معنوی ماه محرم در ابرکوه در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده ادامه داد: نواختن موسیقی محرم در ابرکوه برای هماهنگی آیین زنجیرزنی در ۲۲ آذر ماه ۱۳۹۱ با شماره ۶۹۹ در فهرست آثار معنوی و ناملموس ایران ثبت شده است.

وی ادامه داد: آیین زنجیرزنی در شهر ابرکوه نیز با توجه به هماهنگی و گستردگی ویژه ای که  دارد در سال ۱۳۹۲ هجری قمری به شماره ۱۱۱۳، در فهرست معنوی آثار ملی ایران به ثبت رسید و به گفته صاحب نظران قابلیت ثبت جهانی را دارد.

کاظمی نسب اضافه کرد: جوش دوره با شماره ۵۴۴  و شَدِه برداری نیز با شماره ۱۱۰۷ از دیگر آثار معنوی این شهرستان است که درفهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

ابرکوه یکی از ۱۴ شهر نمونه گردشگری ایران است که دارای ۴۰۰ اثر تاریخی ، طبیعی و تاریخی ، ملموس و ناملموس است که ۱۴۶ اثر آن در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است .

 این شهرستان ۳۸۰ هکتار بافت تاریخی و قدیمی دارد که در سال ۱۳۹۵، ۱۶۲ هکتار آن در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

شهرستان ابرکوه دارای ۷۰ هیات مذهبی شناسنامه دار و سازماندهی شده که یکی از هیات ها ویژه بانوان است .

مرکز شهرستان ۵۵ هزارنفری ابرکوه در ۱۴۰ کیلومتری جنوب غربی شهر یزد قرار دارد.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 4 =