خشکیدگی دریاچه کافتر نتیجه توسعه بی‌رویه کشاورزی در شمال فارس

شیراز - ایرنا- مدیرکل حفاظت محیط زیست استان فارس با ابراز شگفتی از واگذاری بستر دریاچه کافتر به کشاورزان شمال استان گفت: با توسعه بی‌رویه کشاورزی، این دریاچه خشکید و اکنون کافتر به کانون اصلی تولید گرد و غبار در شمال فارس تبدیل شده است.

حمید ظهرابی روز دوشنبه در دومین کارگاه تدوین برنامه مدیریت زیست بومی تالاب کافتر  که به صورت مجازی و از راه دور برگزار شد اظهار داشت: این دریاچه زمانی کانون زیست پرندگان مهاجر بود و روستاییان و جوامع محلی از صید ماهی دراین دریاچه ارتزاق می کردند.

وی ادامه داد:  در طول برنامه های چهارم تا ششم توسعه قوانینی از جمله بند ب ماده ۳۸ برنامه ششم توسعه پیش بینی شده است که الزاماتی را به شیوه مدیریت زیست بومی برای حفاظت و احیای تالاب‌ها تعیین می کند. 

وی ادامه داد : سازمان حفاظت محیط زیست نیز راهبردها و برنامه عملیاتی حفاظت و احیای تالاب ها را به روش مدیریت زیست بومی تهیه و ابلاغ کرده است . به دنبال قانون حفاظت و احیای تالاب ها و آیین نامه اجرایی مربوطه ستاد احیای ملی تالاب ها شکل‌ گرفته و در حاضر مدیریت تالاب ها دارای شیوه نامه مشخص و سازکار اجرایی متناسبی در سطوح محلی ، استانی و ملی است.

ظهرابی بر لزوم حمایت و حفاظت از تالاب ها و نقش مهم این منابع آبی در بقای گونه های بی شمار گیاهی و جانوری و معیشت مردم بویژه جوامع محلی تاکید کرد و  اذعان داشت: این تالاب یکی از مهمترین تالاب های کوهستانی کشور و از معدود تالاب های آب شیرین کشور در استان فارس است و اولین مقصد توقف پرنده های مهاجری است که از شمال به استان وارد می شوند.

مدیر کل حفاظت محیط زیست فارس ضمن برشمردن کارکردهای متنوع تالاب کافتر بیان داشت: زمانی صیادی فعالیت غالب جوامع محلی بود و صیادان بین ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ تن  ماهی از تالاب کافتر برداشت می کردند. اما امروزه به خاطر برنامه ریزی های غیر اصولی در سطح حوضه آبخیز تقریبا تمامی کارکردها و خدماتی که تالاب داشته  از بین رفته و اثرات سوء خشک شدن تالاب زندگی مردم منطقه را متاثر کرده است.

وی مواردی چون تبدیل بستر تالاب به کانون گرد و غبار، افت سفره های آب زیر زمینی ، شور شدن اراضی کشاورزی و چاه های آب و ایجاد سایر مسائل متعدد اقتصادی و اجتماعی و محیط زیستی را از عواقب سوء مدیریت در مدیریت تالاب ها برشمرد. 

ظهرابی گفت: اولین معضل در حوضه  تالاب کافتر  توسعه بی رویه کشاورزی بدون توجه به میزان منابع آب قابل برداشت در این حوضه است که منجر به تخلیه سریع منابع آب زیرزمینی شده و قطعا اثرات جبران ناپذیری بر زندگی مردم  منطقه خواهد داشت. 

او مشکل عمده دیگر در این منطقه را واگذاری عرصه های پهناوری از بستر و حریم تالاب و همچنین رودخانه شادکام به کشاورزان دانست و این اتفاق نادر را عجیب ترین رویدادی که تا کنون در حوضه تالاب های کشور رخ داده است، برشمرد. 

ظهرابی با ابراز تاسف از این اقدام نابخردانه گفت: آب سطحی که باید تالاب ها را تغذیه کند از طریق بند و سدهای ایجاد شده توسط کشاورزان در پهنه های زیر کشت آنان هرز رفته و علاوه بر خشکاندن تالاب موجب ایجاد سیل و سایر مشکلات مشابه در روستاها می شود. 

بقای کافتر ادامه حیات گونه های گیاهی و جانوری 

حمید رضا اسماعیلی عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز و مشاور  علمی طرح ضمن بیان تعاریف مختلف از تالاب ها و  کنوانسیون رامسر،  به ویژگی های منحصر به فرد تالاب کافتر، خدمات و کارکردهای این تالاب، تغییر رویکرد سنتی به رویکرد زیست بومی در برنامه های مدیریتی احیاء تالاب کافتر ، تشریح روند کارگاه ، چارچوب و روش برگزاری کارگاه دوم، پرداخت. 

اسماعیلی بر لزوم حمایت و حفاظت از تالاب ها  تاکید و بر  نقش مهم تالاب ها در بقای گونه های بی شمار گیاهی و جانوری اشاره کرد.

پیگیری احیای کافتر در سطوح ملی 

مسلم صالحی نماینده مردم  اقلید در مجلس شورای اسلامی که از طریق فضای مجازی در این کارگاه حضور داشت نیز ضمن اشاره به پیگیری های صورت پذیرفته از طریق سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت نیرو و سازمان برنامه و بودجه اظهار داشت: با رایزنی های انجام شده  امیدواریم اعتبار مناسبی به منظور نقشه‌برداری از حوضه آبریز تالاب کافتر و ورودی‌های دریاچه اختصاص یابد. 

صالحی  همچنین از مسئولان استانی به ویژه مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس و مدیر عامل آب منطقه‌ای استان درخواست کرد تا با پیگیری بیشتر این امر را تسریع بخشند. 

نماینده اقلید با اشاره به اعتبارات محدودی که در استان جذب شده است گفت : شاید بتوان بخشی از مسیرهای ورودی دریاچه را که به علت تعارضات برخی از افراد  سودجو به منظور افزایش سطح زیرکشت تصرف شده است را شناسایی و اقدامات لازم در زمینه آبرسانی به تالاب را معمول داشت که البته در این مسیر انتظار داریم شوراها و دهیاریها همکاری بیشتری با مسئولین داشته باشند چرا که نشاط و پویایی تالاب کافتر در گرو مشارکت کلیه مردم، مسوولین و همکاری شوراها و دهیاران است. 

دریاچه کافتر در فاصله ۱۹۸ کیلومتری شمال فارس در شهرستان اقلید قرار دارد .

اخبار مرتبط

سرخط اخبار استان‌ها