علل شناخته‌شده سقط مکرر و سهم ناشناخته‌ها در بروز آن

تهران- ایرنا- عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری و سقط مکرر ابن‌سینا گفت: جنبه چالش‌برانگیز درمان سقط مکرر مواردی است که علت قطعی آن مشخص نمی‌شود و به رغم بررسی‌های دقیق و پیشرفته، نمی‌توان به علت قطعی سقط مکرر پی برد.

به گزارش روابط عمومی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا، دکتر اعظم محمداکبری درباره تعریف سقط خودبه‌خودی جنین و سقط مکرر گفت: منظور از سقط خودبه‌خود جنین، از دست رفتن بارداری پیش از هفته بیستم و یا پیش از رسیدن وزن جنین به ۵۰۰ گرم است‌. منظور از سقط مکرر نیز دو یا سه بار سقط خودبه‌خودی جنین است. سقط مکرر هم چالش درمانی مهمی برای متخصصان و هم یک معضل بزرگ برای همسران است و حتی ممکن است روابط عاطفی و زناشویی زوج‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.
این فلوشیپ ناباروری جنبه چالش‌برانگیز درمان سقط مکرر را مواردی دانست که علت قطعی سقط‌ها مشخص نمی‌شود و توضیح داد: در مواردی به‌رغم بررسی‌های دقیق و پیشرفته، نمی‌توان به علت قطعی سقط مکرر پی برد و ناچاریم در این موارد صرفاً با در نظر گرفتن علل احتمالی درمان را پیش ببریم. 
محمداکبری درباره علل شناخته‌شده سقط مکرر گفت: مهم‌ترین علت سقط مکرر زودرس، یعنی سقط در سه ماهه اول، علل ژنتیکی یا ناهنجاری‌های کروموزومی جنین است. این ناهنجاری‌ ژنتیکی ممکن است ناشی از سلول تخمک یا سلول اسپرم باشد و یا در مواردی، سلول اولیه سالم است، اما به دلایل ناشناخته، در مراحل تقسیم سلولی دچار اختلالات کروموزومی می‌شود. شایع‌ترین اختلال کروموزومی در جنین نیز سه‌تایی شدن برخی کروموزوم‌ها، از جمله کروموزوم ۲۱ است. یکی دیگر از علل سقط مکرر افزایش سن مادر است که با افزایش خطر ناهنجاری‌های ژنتیکی در جنین همراه است. بالا بودن سن مادر هنگام بارداری، یعنی پس از ۳۵ سالگی و به‌ویژه بیش از ۴۰ سال، خطر سقط مکرر را افزایش می‌دهد. زیرا با افزایش سن کیفیت تخمک به‌شدت کاهش می‌یابد. 
جراح و متخصص زنان و زایمان و فلوشیپ ناباروری، در ادامه به ناهنجاری‌های ساختاری رحم به‌عنوان یکی از علل سقط مکرر اشاره کرد و افزود: مهم‌ترین ناهنجاری ساختار رحم که با سقط مکرر مرتبط است، رحم سپتوم‌دار است. در برخی از زنان به‌طور مادرزادی سپتوم یا دیواره‌ای در داخل حفره رحم وجود دارد که خون‌رسانی مناسبی ندارد و محل مناسبی برای لانه‌گزینی جنین نیست. بنابراین وجود سپتوم در رحم می‌تواند از موانع رشد جنین و در نتیجه سقط مکرر باشد. برخی دیگر از ناهنجاری‌های رحم، مانند رحم تک‌شاخ و دوشاخ نیز در موارد محدودی می‌تواند موجب سقط مکرر شود که البته سهم این ناهنجاری‌های شکلی در بروز سقط مکرر اندک است.
عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا با اشاره به اختلالات هورمونی به عنوان یکی دیگر از علل سقط مکرر توضیح داد: اختلالات غدد درون‌ریز مانند کم‌کاری شدید تیروئید و یا بالا بودن سطح هورمون پرولاکتین نیز می‌تواند باعث سقط مکرر شود. همچنین دیابت پیشرفته و کنترل نشده نیز می‌تواند علت سقط مکرر باشد. افزون بر این‌ها، اختلالات هورمونی تخمدانی مانند سندرم تخمدان پلی‌کیستیک و پایین بودن ذخیره تخمدان نیز می‌تواند موجب سقط مکرر جنین شود. 
محمداکبری سبک زندگی را نیز از عوامل مؤثر بر سقط مکرر دانست و افزود: داشتن سبک زندگی سالم، به‌ویژه وزن متناسب می‌تواند خطر سقط مکرر را کاهش دهد. خطر سقط مکرر در زنانی که اضافه‌وزن دارند و به‌ویژه دچار سندرم تخمدان پلی‌کیستیک و یا مقاومت به انسولین هستند، افزایش می‌یابد. همچنین، مصرف سیگار و الکل و مصرف کافئین زیاد می‌تواند خطر ابتلا به سقط مکرر را افزایش دهد.
فلوشیپ ناباروری، ترومبوفیلی را به‌عنوان یکی دیگر از علل سقط مکرر برشمرد و گفت: در برخی افراد به‌طور ژنتیکی سطح فاکتورهای ضدانعقادی خون کمتر است و در واقع این دسته از افراد بیشتر مستعد ابتلا به لخته شدن خون یا ترومبوز هستند. این وضعیت خون‌رسانی به جفت و جنین را مختل می‌کند و می‌تواند باعث بروز سقط مکرر شود. زنان مبتلا به بیماری خودایمنی سندرم آنتی‌فسفولیپید نیز به دلیل تولید یک سری آنتی‌بادی‌های خاص مستعد ترومبوفیلی هستند و به همین دلیل، در معرض خطر سقط مکرر قرار دارند.
عضو تیم تخصصی مرکز ابن‌سینا درباره علل ایمونولوژیک اظهار داشت: در مواردی علت سقط مکرر واکنش سیستم ایمنی بدن به جنین است. در این موارد، سیستم ایمنی بدن مادر، جنین را به‌عنوان یک موجود بیگانه یا مهاجم شناسایی می‌کند و برای دفع آن آنتی‌بادی‌ها یا پادتن‌هایی ترشح می‌کند که موجب سقط جنین می‌شود. 
محمداکبری درباره نقش فاکتور مردانه در سقط مکرر نیز توضیح داد: همان‌گونه که گفته شد، یکی از علل اصلی سقط مکرر اختلال کروموزومی در جنین است که می‌تواند ناشی از اختلالات کروموزومی اسپرم باشد. در واقع، اختلالات کروموزومی اسپرم باعث می‌شود سلول اولیه جنین دچار اختلال شود و نتواند مراحل رشد را به‌درستی طی کند. 
این متخصص زنان سقط مکرر با علل ناشناخته را بخش بزرگی از موارد سقط مکرر دانست و افزود: بیش از نیمی از موارد سقط علت مشخصی ندارند. یعنی پس از آزمایش و بررسی علل شناخته‌شده نمی‌توان به تشخیص علت قطعی رسید. در چنین مواردی، درمان بر اساس علل احتمالی انجام می شود که در برخی موارد ممکن است مؤثر باشد.
محمداکبری درخصوص توانمندی‌های کلینیک سقط مکرر ابن‌سینا گفت: خوشبختانه کلینیک فوق تخصصی سقط مکرر ابن‌سینا، به‌عنوان نخستین کلینیک این حوزه در کشور، با همکاری متخصصان حوزه‌های مرتبط، مانند زنان، اورولوژی، ایمونولوژی، ژنتیک و داخلی و همچنین برخورداری از آزمایشگاه‌های تخصصی دقیق و پیشرفته نتایج بسیار خوبی در درمان سقط مکرر داشته است و به زوج‌های مبتلا به سقط مکرر توصیه می‌کنم. البته، فرایند تشخیص در برخی موارد زمان‌بر و مستلزم انجام آزمایش های متعدد و هزینه‌بر است. اما زوج‌ها نباید ناامید شوند و باید با شکیبایی اجازه دهند تیم تخصصی اقدامات لازم را مرحله به مرحله انجام دهد تا بهترین نتیجه حاصل شود. در این راه زن و شوهر باید همراه و همدل باشند و حمایت عاطفی از یکدیگر را فراموش نکنند.

اخبار مرتبط

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 1 =