۲۳ تیر ۱۳۹۹،‏ ۱۲:۳۵
کد خبرنگار: 1120
کد خبر: 83853345
۰ نفر

برچسب‌ها

خانواده و مساله همسازی تربیت با حفظ حریم خصوصی کودک

تهران- ایرنا- «مونیکا نادی» حقوقدان درباره حفظ حریم خصوصی کودکان بر این باور است که بسیاری از خانواده‌ها کودک را به عنوان یک فرد مستقل و دارای حقوق و تکالیف خاص خود به شمار نمی‌آورند.

ما انسانها معمولا علاقمندیم حریم خصوصی‌ای برای خود داشته باشیم و از سرک کشیدن دیگران در اندیشه‌ها، اعمال و رفتارهایمان گریزانیم. در حالی که در اکثر اوقات فکر می‌کنیم برای کودکان فعلا زود است تا حریم خصوصی داشته باشند و اگر احیانا به کارهای آنها سرکی بکشیم تا از کارهایشان مطلع شویم، مشکلی پیش نمی‌آید، اما این امر تنها به سرک کشیدن به کارهای آنها ختم نمی‌شود، بلکه هر روز شاهد این هستیم که والدین تصاویری یا فیلم‌هایی از کودکان خود در صفحات مجازی می‌گذارند. برخی والدین با این کار به نحوی سعی در متمایز و برترساختن فرزندانشان دارند، غافل از اینکه که فرزندان آنها اکنون و در این زمان کودکند و پس از چند سال با دیدن این صفحات و این عکس‌ها ممکن است پریشان شوند.

جدا از جنبه‌های روانشناختی، این مساله به لحاظ حقوقی نیز بحث‌هایی را به دنبال داشته است. نقض حریم خصوصی در برخی اسناد بین‌المللی و کنوانسیون حقوق کودک مورد توجه و تاکید قرار گرفته است. علاوه بر این، در قوانین داخلی بسیاری از کشورها نیز بر ضرورت رعایت حریم خصوصی به ویژه کودکان و نوجوانان توجه شده هر چند در برخی از کشورها این نکته پر رنگ‌تر و در برخی دیگر کم رنگ‌تر است.

برای مثال کنوانسیون حقوق کودک به طور خاص به حریم خصوصی کودک اشاره نموده و ماده ۱۶ آن چنین مقرر داشته است که در امور خصوصی، خانوادگی یا مکاتبات هیچ کودکی نمی‌توان خودسرانه یا غیر قانونی دخالت کرد یا هتک حرمت نمود. همچنین کودک در برابر این گونه دخالت‌ها یا هتک حرمت‌ها مورد حمایت قانون قرار دارد. از طرفی ماده ۱۳ کنوانسیون با پذیرش حق کودک بر آزادی ابراز عقیده، این حق را شامل آزادی در جست وجو، دریافت و رساندن اطلاعات و عقاید از هر نوع می‌داند و ماده ۱۴ نیز به حق آزادی فکر، عقیده و مذهب برای کودک اشاره دارد.

پژوهشگر ایرنا در این زمینه با «مونیکا نادی» حقوقدان به گفت وگو پرداخته تا ابعاد مساله حریم خصوصی کودکان در قوانین کشورمان و نقص‌های موجود در این زمینه را واکاوی کند.

در ادامه شرح این گفت وگو را می خوانید:

حریم خصوصی یکی از موضوعات اساسی حقوق بشر است

نادی در خصوص حریم خصوصی کودکان در قوانین و اسناد بالادستی گفت: حریم خصوصی یکی از موضوعات اساسی حقوق بشر است و در نظام‌های حقوقی توسعه یافته به آن بسیار توجه می‌شود و بسیار با کرامت انسان‌ها مرتبط است. به نحوی، حمایت از حقوق شهروندان دریک جامعه نیازمند حمایت از حقوق خصوصی‌شان است. در واقع حریم خصوصی محدوده‌ای از زندگی اشخاص است که ارتباطی بادیگران ندارد و هر گونه ارتباط دیگران در آن ممکن است به آن فرد صدمه بزند. عنوان حریم خصوصی در قوانین ایران فاقد سابقه مشخص است ولی در واقع در قوانین متنوع و متفاوتی به صورت ضمنی مورد توجه قرار گرفته است. به این صورت که برای مثال در قانون اساسی مصادیقی از حریم خصوصی مورد حمایت قرار گرفته و به صورت پراکنده اصول و قوانینی در این زمینه وجود دارد.

در مورد کودکان واقعیت این است که اسناد حقوق بشری وجود دارد از جمله کنوانسیون حقوق کودک که ایران هم به آن پیوسته و طبق قوانین وقتی ایران به این قوانین می‌پیوندد، این موارد حکم قوانین داخلی پیدا می کند و لازم الاجرا هستند. کنوانسیون حقوق کودک از این دسته از کنوانسیون‌ها است در آن به صورت مشخص به حریم خصوصی توجه شده  و در واقع دخالت در امور خصوصی خانوادگی و مکاتبات کودک را به صورت خودسرانه و غیر قانونی منع کرده و این امر را هتک حرمت کودک دانسته است. همچنین در کنوانسیون حقوق کودک برای آزاد عقیده، آزادی  دریافت اطلاعات، آزادی داشتن عقاید هم تصریح شده و کودک حق دارد همه این آزادی‌ها را داشته باشد.

حریم خصوصی کودکان در قانون جدید حمایتی

به گفته این حقوقدان، در قانون حمایت از اطفال و نوجوانان که اخیرا به تصویب نهایی رسید، نه بطور صریح اما بصورت ضمنی از حریم خصوصی کودکان حمایت شده است. مثلا اگر کودکان بخواهند تحریک یا ترغیب و یا فریب داده شوند و به هر نحوی به حریم خصوصی آنها ورود شود  و یا کودک اجیر شده تا مرتکب فحشا شود و یا هر خطایی دیگر، این موارد جرم انگاری شده و قانون گذار امکان ورود و حمایت قانونی از کودک را پیش بینی کرده است.

حتی در قانون جدید پیش‌بینی شده که هویت کودک و یا نوجوان بزه‌دیده ویا در معرض خطر گرفته از طریق رسانه‌های گروهی نباید منتشر شود و در غیر این صورت فرد منتشر کننده مرتکب جرم شده است.  یا حتی در رسیدگی‌های  قضایی و قانونی سوالی و یا پرسشی که از کودک می‌شود، باید به نحوی همان موضوع مورد بررسی محدود قرار بگیرد و اقدامات لازم اجرا شود تا مطمن شویم اطلاعات خصوصی آن کودک انتشار پیدا نمی‌کند. موارد فوق، اموری هستند که در قانون ما تازگی دارند  و می‌توانیم بگوییم که ردپای رعایت کرامت انسانی در آنها دیده می‌شود.

خانواده و حریم خصوصی کودک

نادی در خصوص حریم خصوصی کودکان و نقش والدین گفت: مشکل اصلی ما در بحث حریم خصوصی این است که کودک را به عنوان یک فرد مستقل از خانواده‌اش که صاحب حقوق و تکالیفی است نمی‌دانیم و بخاطر همین شاهد این هستیم که آنطور که باید و شاید حریم خصوصی‌اش رعایت نمی‌شود. در بسیاری از مواقع این حریم خصوصی در تعارض با تربیت والدین قرار می‌گیرد و والدین گمان می‌کنند که در واقع به خاطر اینکه باید کودکشان را تربیت کنند باید وارد حریم خصوصی‌اش بشوند در حالی که این اجازه باید بسیار محدود شود و با رعایت منافع کودک باشد.

همچنین امروزه از کودکان بسیار در فضای مجازی استفاده می‌شود. و عکس‌ها و یا هر آنچه کودک انجام می‌دهد در معرض تماشای عموم قرار می‌گیرد، این موارد همه نقض حریم خصوصی است. واقعا آن کودک اختیار و اراده‌ای ندارد و والدین به جای وی تصمیم می‌گیرند و با انتشار عکس‌های کودک به گونه‌ای به حریم خصوصی کودک تجاوز می‌کنند. شاید آن کودک نخواهد تصویری از وی در فضای مجازی منتشر شود و یا شاید وقتی آن کودک بزرگ شد جذابیت‌های لازم را نداشته باشد و حالا آن توجهات را نگیرد و این موارد مشکلات بسیاری را برای وی به همراه آورند..

حقوق شهروندی و مساله حریم خصوصی اطفال

نادی در خصوص نقش حقوق شهروندی در پرداختن به حریم خصوصی کودکان گفت: در هر کشوری رعایت حریم خصوصی بر می‌گردد به این نکته که چقدر کرامت انسانی در بحث حقوق شهروندی آنها رعایت می‌شود. در کشورهای توسعه یافته‌تر که این موارد جزو بدیهات است قطعا حریم خصوصی کودک هم بیشتر رعایت می‌شود، چون عرفا کودک دارای حق است و می‌تواند حریم خصوصی خاص خود را داشته باشد.

هر چه توسعه یافتگی نظام حقوقی کمتر باشد رعایت حریم خصوصی هم با موانعی رو به رو می‌شود. در هر حال قانون می‌تواند در متوقف ساختن و یا استمرار یافتن این مشکلات ادامه داشته باشد. در کشور ما با توجه به مشکلات فرهنگی و یا بیشتر به دلیل مشکلات اقتصادی کودکان آن حقوق اساسی خود را در خانواده‌ها و بعد در جامعه داشته باشند و قوانین‌شان نقض شود. ما در کنار قوانین نیازمند فرهنگ‌سازی و ترویج دقیق حقوق کودک بر طبق پیمان نامه حقوق کودک هستیم.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 8 =