ضرورت بهره‌برداری فرهنگی از تونل‌های قطار شهری

اصفهان - ایرنا - روزانه هزاران مسافر سوار بر قطار شهری اصفهان از داخل تونل‌ها عبور می‌کنند و از دریچه‌های واگن‌ها چیزی جز دیوارهای تاریک نمی‌بینند اما به یُمن بهره‌گیری از ایده‌های خلاق، می‌توان این فضا و زمان را به فرصتی برای فرهنگ‌سازی و اشاعه گردشگری تبدیل کرد.

یکی از دانشجویان دانشگاه هنر اصفهان با ایده "بهره‌برداری مناسب از تونل‌های مترو"، طرحی را برای استفاده هرچه بهتر از فضای تونل‌های قطار شهری با اهداف فرهنگی و گردشگری پیشنهاد کرد؛ این ایده در هفتمین ایده کاپ شهر اصفهان (اصفهان ۲۰۲۰) در زمستان سال گذشته، رتبه نخست را کسب کرد.

این دانشجو با الهام‌گیری از دستگاه "زوتروپ"(zoetrope) ایده‌ای را مطرح ساخت که با استفاده از آن بتوان تصاویر و طرح‌های پویانمایی را در تونل‌های مترو، خلق و از محمل آن برای مقاصدی مانند تبلیغات فرهنگی یا گردشگری استفاده کرد.

زنده‌گَرد یا زوتروپ(zoetrope) که از وسایل ابتدایی پویانمایی محسوب می‌شود، وسیله‌ای است که با تکیه بر ویژگی پایداری دید، با یک رشته نقاشی روی نوار کاغذی پیچیده شده دور استوانه‌ای دَوار، توهم حرکت ایجاد می‌کند و بیننده از خلال شکاف‌های موجود در استوانه که روبه‌روی نقاشی‌ها تعبیه شده است، به اَشکال مقابل خود می‌نگرد.

دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مدیریت جهانگردی دانشگاه هنر اصفهان در باره ایده خود به خبرنگار ایرنا گفت: در این طرح، پنجره‌های واگن مترو مانند شکاف‌های زوتروپ عمل می‌کنند و دیواره‌های تونل مانند ورقه‌های پویانمایی هستند که می‌توان با استفاده از نورپردازی یا طراحی بر روی دیوارها، تصاویری را بصورت پویانمایی برای مسافران خلق کرد.

فائزه سیدباقری با بیان اینکه بطور معمول زمان داخل تونل‌ها بسیار کوتاه است، افزود: با توجه به سرعت مترو و طول دیوارهای تونل می‌توان به طراحی تصاویر و پویانمایی پرداخت تا امکان به تصویر کشیدن تبلیغات فرهنگی یا گردشگری برای مسافران قطار شهری در این زمان کوتاه فراهم شود.

وی با اشاره به اینکه این کار در برخی از متروهای شهرهای بزرگ دنیا اجرا شده است، تصریح کرد: شهرهایی مانند اصفهان نیز ظرفیت بسیاری برای بهره‌گیری از چنین ایده‌هایی بویژه در جهت رونق گردشگری دارد.

سیدباقری با بیان‌اینکه ایده خود را با موضوع گردشگری فرهنگی و اقتصادی مطرح کرده است، گفت: اصفهان به‌عنوان پایتخت فرهنگ و تمدن ایران اسلامی و همچنین شهر خلاق صنایع دستی و بهره‌مندی از آثار تاریخی و میراثی مطرح است و می‌توان برای تبلیغ و معرفی هرچه بهتر و بیشتر این ظرفیت‌ها از ایده تصاویر در تونل‌های مترو استفاده کرد.

وی توضیح داد: بعنوان مثال می‌توان در فاصله ۲ ایستگاه قطار شهری اصفهان، آثار تاریخی یا صنایع دستی مستقر در آن منطقه یا داستان آن محله را در قالب همین تصاویر کوتاه در معرض دید مسافران قرار داد که تاثیر بسزایی در شناساندن آنها دارد.

این دانشجو خاطرنشان کرد: اجرای چنین ایده‌هایی هزینه چندانی ندارد و امید است مسوولان شهری اصفهان برای حمایت و استفاده از آنها اقدام کنند.

یک عضو هیات علمی دانشکده پژوهش‌های عالی هنر و کارآفرینی دانشگاه هنر اصفهان نیز با تاکید براینکه دانشگاه‌ها منبع خلاقیت هستند، تاکید کرد: مسوولان نهادها و دستگاه‌های اجرایی مختلف می‌توانند بسیاری از این ایده‌های خلاقانه را در جهت مقاصد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بکار گیرند.

محمدتقی طغرایی با بیان اینکه دانشجویان دانشگاه هنر اصفهان نیز تاکنون ایده‌های زیادی در باره زیباسازی فضا و مبلمان شهری ارائه کرده‌اند، افزود: به‌عنوان مثال بر اساس یکی از این ایده‌ها می توان از فرش‌های دستبافت اصفهان در ایستگاه‌های مترو با هدف معرفی و تبلیغ آن بعنوان یکی از برندهای گردشگری استفاده کرد.

وی در گفت و گو با ایرنا تصریح کرد: این ایده‌ها علاوه بر جذب گردشگر و جنبه‌های اقتصادی باید دارای عناصر فرهنگی، هنری و نشانه هویت و اصالت نیز باشند تا آگاهی جامعه نسبت به این مسائل افزایش یابد.

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه در طرح این ایده‌ها باید اثرهای فرهنگی و اقتصادی آن ارزیابی شود، خاطرنشان کرد: ما از نظر فرهنگی با وجود برخورداری از میراث و ظرفیت‌های قوی که داریم، به جای وارد کردن مباحثی مانند ولنتاین می‌توانیم فرهنگ و هنر کشور و شهر خودمان را با بکارگیری ایده‌های خلاقانه دانشجویان معرفی کنیم.

طغرایی لازمه این کار را همکاری سه بخش اصلی یعنی دانشگاه‌ها بعنوان ایده‌پرداز، دستگاه‌های اجرایی و نهادها بعنوان بازوی اجرایی و رسانه‌ها بعنوان آگاهی‌دهنده عنوان کرد.

دانشگاه هنر اصفهان دارای حدود سه هزار دانشجو و ۱۰۵ عضو هیات علمی در شش دانشکده معماری و شهرسازی، مرمت، هنرهای تجسمی و کاربردی، کارآفرینی و اقتصاد هنر، صنایع دستی و هنر ادیان و تمدن‌هاست.

خط یک قطار شهری اصفهان دارای ۲۰ ایستگاه از شمال تا جنوب این کلانشهر است و روزانه دستکم ۷۰ هزار مسافر با آن جابه‌جا می‌شوند.