خروج پشم و چرم خام از کرمانشاه و لزوم ایجاد صنایع تبدیلی

کرمانشاه- ایرنا- کرمانشاه با چهار میلیون و ۶۵۰ هزار واحد دامی یکی از قطب‌های دامپروری کشور محسوب می‌شود اما سهم استان از قطب بودن تنها تولید محصولات دامی است و به دلیل نبود صنایع تبدیلی در حوزه پشم، پوست و چرم، این محصولات به صورت خام از استان خارج می‌شود و ارزش افزوده این بخش نصیب کرمانشاه نمی‌شود.

دامداری و دامپروری در این استان مرزی و زاگرس‌نشین به دلیل وجود مراتع غنی و جنگل های فراوان، اقلیم‌های گرم، سرد و معتدل، مردمان سختکوش و عشایر زحمتکش قدمت طولانی دارد و نژاد گوسفند سنجابی در این استان با قدمت هزاران ساله یکی از نشانه‌های جایگاه کرمانشاه در حوزه دامداری است.

چهار میلیون و ۶۵۰ واحد دامی و بیش از یک هزار و ۳۳۳ واحد دامپروری صنعتی شامل ۷۰۰ واحد مرغداری گوشتی صنعتی، ۱۷۶ واحد گاوداری شیری، ۱۸۱ واحد پرواربندی گوساله و ۲۱۹ واحد پرواربندی بره اکنون در استان کرمانشاه فعال است و سالانه بیش از ۴۵۱ هزار تن انواع محصولات دامی شامل ۳۳۶ هزار تن شیرخام، ۳۶ هزار و ۳۰۰ تن گوشت قرمز، ۶۳ هزار و ۸۰۰ تن گوشت طیور، ۱۱ هزار و ۱۰۰ تن تخم مرغ و چهار هزار و ۸۳ تن عسل در استان تولید می شود.

عشایر استان کرمانشاه نیز با جمعیتی معادل ۱۴ هزار خانوار در قالب ۱۴ ایل سهم بزرگی در تولیدات دامی دارند به طوریکه سالیانه ۱۳ هزار تن گوشت قرمز، هزار و ۷۰۰ تن پشم و کشک، ۹۰۰ تن روغن، ۲۱ هزار قطعه صنایع دستی و ۲۷ هزار تن شیر تولید می کنند و این خود ظرفیت بزرگی در حوزه تولیدات دامی محسوب می شود. 

در کنار این واحدها، واحدهای دامپروری صنعتی نیز هر روز در حال افزایش و توسعه است و سازمان جهاد کشاورزی نیز اقدام به وارد کردن نژادهای دام خارجی نیز به استان کرده است.

داشتن حدود ۳۷۱ کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق از دیگر مزیت های استان در دسترسی به بازار کشور همسایه و امکان صدور محصولات تولیدی استان است.

در طول سال های اخیر در حوزه صنایع تبدیلی دامی مانند لبنیات در استان کرمانشاه سرمایه گذاری های خوبی شده به طوریکه اکنون پنج واحد تولیدکننده لبنیات با تولید سالانه ۱۴۰ هزار تن انواع محصولات لبنی در استان فعال است اما در دیگر بخش مرتبط با دام مانند پشم، پوست و چرم در استان صنایع تبدیلی و فرآوری ایجاد نشده و یکی از نیازهای ضروری به دلیل ارزش افزوده بالا است.

براساس آمارهای سازمان جهاد کشاورزی، سالانه حدود سه هزار تن پشم در استان کرمانشاه تولید می شود و به دلیل نبود صنایع فرآوری و تبدیلی این میزان از استان خارج و سپس با قیمت چندین برابری وارد استان می شود و واحدهای تولیدی فرش و سایر صنایع باید محصول استان را به قیمت های بالاتری تهیه کنند.

اکنون واحدهای تولیدی صنایع دستی در استان کرمانشاه نیز چرم موردنیاز خود را از شهرهای تهران، تبریز و مشهد با قیمت های بالایی تهیه می کنند در حالیکه با راه اندازی صنایع تبدیلی در این استان می توان مواد اولیه مورد نیاز این واحدها را با قیمت کمتری در اختیار آنها قرار داد و با تکمیل زنجیره تولید این محصولات، محصول با کیفیت را با قیمت مناسب روانه بازار مصرف کرد و حتی بخشی از آن را نیز از طریق مرزهای رسمی استان به خارج از کشور صادر کرد.

براساس آنچه که «قدرت‌الله احمدی»، مدیر تعاونی فرش دستباف روستایی استان کرمانشاه گفت؛ پشم تولیدی کرمانشاه را کیلویی سه تا چهار هزار تومان می‌خرند و پس از فرآوری با قیمت کیلویی ۵۰ هزار تومان به استان برمی گردانند و در اختیار بافندگان فرش قرار می‌گیرد.

اکنون پوست و چرم دام های استان پس از کشتار توسط دلال ها و واسطه ها به شهرهای همدان، تهران و تبریز ارسال می شود و در کارخانه های تولیدی این استان ها تبدیل به چرم و سایر محصولات مورد نیاز در صنایع نساجی می‌شود در حالیکه می شود در استان کرمانشاه نیز با راه اندازی کارخانه های صنایع تبدیلی به ایجاد اشتغال و درآمدزایی برای جوانان استان اقدام کرد.

نخستین کارخانه چرم‌سازی ایران در سال ۱۳۱۲ در همدان و سپس در سال ۱۳۱۴ دومین کارخانه در شهر تبریز افتتاح شد و اکنون این ۲ شهر به دلیل پیشینه تاریخی یک یاز مناطق عمده تولید این محصول در کشور محسوب می‌شود و  پوست و چرم استان کرمانشاه نیز بیشتر به استان همدان ارسال می‌گردد. 

باوجود قطب بودن استان در زمینه دامپروری و کشاورزی متاسفانه به دلیل نبود صنایع تبدیلی چرم، پوست و پشم این مزیت از استان خارج می‌شود در حالیکه با راه‌اندازی کارگاه‌های تولیدی می توان زمینه اشتغال پایدار، رونق اقتصادی، درآمدزایی را برای مردم منطقه به ارمغان آورد.

بنابر اعلام اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان کرمانشاه، جمعیت فعال این استان ۲ میلیون نفری ۳۹۴ هزار نفر و آمار بیکاران آن ۱۳۲ هزار نفر است و نیمی از افراد جویای کار استان‌ دانش آموخته دانشگاهی هستند.

براساس گزارش مرکز آمار ایران، استان کرمانشاه با نرخ بیکاری ۱۵.۷ درصد در جایگاه نخست جدول بیکاری کشور قرار دارد و پس از آن استان های لرستان و چهارمحال و بختیاری با ۱۵.۴ و ۱۵.۳ درصد در رتبه های دوم و سوم قرار گرفته‌اند.

کرمانشاه در حالی هر ساله رتبه اول بیکاری کشور را دارد که ظرفیت ها و پتانسیل های فراوانی در بخش‌های کشاورزی، گردشگری، صنعت، خدمات، مرزهای اقتصادی، بازارچه های مرزی و نیروی انسانی دارد و بهره‌گیری درست از این ظرفیت‌ها می‌تواند به رفع بیکاری، ایجاد اشتغال، رونق اقتصادی و درآمدزایی منجر شود.

مجموعه مدیریتی استان باید راه اندازی صنایعی که استان در آنها مزیت نسبی دارد مانند بخش کشاورزی را در اولویت قرار دهد و با تسهیلات بانکی ارزان قیمت، این گونه واحدها را در اختیار دانش‌آموختگان جوان دانشگاهی بیکار  استان قرار دهد تا بتوان غول بیکاری در استان را شکست داد.

«هدایت حاتمی» معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمانشاه استفاده حداکثری از مزیت تولید بخش کشاورزی را یکی از اولویت‌های استان اعلام کرده و گفته تاکنون بیش از ۴۰ زنجیره ارزش در استان شناسایی و چند مورد از آنها مانند زنجیره‌های ارزش عسل، بوقلمون، پشم، گوجه، اسب کُردی، روغن کرمانشاهی و پوشاک راه‌اندازی و تیم سازی شده است.

این گونه اظهارنظرهای مسوُولان استان باید از حالت شعار و کلیشه خارج و به عمل تبدیل شود تا استان کرمانشاه از بحران کنونی بیکاری خارج گردد.

امکان ایجاد فرصت های شغلی فراوان در استان کرمانشاه باوجود ظرفیت‌ها و پتانسیل های بالا در بخش های مختلف وجود دارد اما نبود برنامه‌، ناهماهنگی و عدم همراهی سیستم بانکی، بروکراسی شدید اداری و سایر موارد عملا مانع بهره گیری از این ظرفیت ها در استان شده است.