۲۲ تیر ۱۳۹۹،‏ ۱۳:۳۳
کد خبرنگار: 1768
کد خبر: 83802056
۰ نفر

برچسب‌ها

دسترسی آسان مردم؛ ضرورتی در تحول عدلیه

تهران- ایرنا- هموار شدن دسترسی مردم به قوه قضاییه در دو بُعد پیگیری حقوق فردی و گزارشگری فساد می‌تواند اثربخش باشد. ارتقاء آگاهی‌های حقوقی مردم، طراحی سامانه‌های گزارش‌دهی و دیدارهای مردمی با مسئولان قضایی از ضرورت‌های این امر است.

تحول قوه قضاییه با اتخاذ رویکردهایی در حوزه‌های مختلف در حال اجرا است. تعامل بیشتر با رسانه‌ها، تشدید برخورد با مفسدین، برخورد با فساد در درون قوه، جوانگرایی در برخی سطوح قوه از جمله اقداماتی است که در زمینه تحول رخ داده است. قوه قضاییه از اسفند سال ۹۷ بر اساس سند تحول در حال حرکت است. افزایش تعامل و ارتباط با دیگر نهادها و قوای کشور هم از راهبردهای اصلی قوه قضاییه در دوران جدید است. توجه به حقوق عامه و فعال‌تر شدن دادستان‌ها در این زمینه هم مورد تاکید است.

یکی دیگر از رویکردهای تحولی قوه قضاییه نحوه مواجهه با مردم است. قوه قضاییه در پی رهنمودهای مقام معظم رهبری سعی کرده از ابعاد مختلف، مردمی بودن قوه را محقق کند. رهبری در دیدار اخیر با مسئولان ارشد قوه قضاییه با بیان اینکه یکی از نکات اساسی در تحول قوه قضاییه مردمی بودن این قوه است. بیان داشتند «مردمی بودن شقوقی دارد، مصادیقی دارد؛ یک جنبه‌ی مردمی بودن این است که قوّه‌ی قضاییه خودش را دارای شان و روحیه‌ی خدمتگزاری به مردم بداند؛ نگاه، از بالا نباشد؛ گاهی نگاه‌های ما به مردم ممکن است [جوری باشد] کأنّه از بالا نگاه می‌کنیم به مردم؛ نخیر، ما جزو مردمیم، بین مردمیم، خیلی از این مردم از ما بالاتر هم هستند و بنابراین اینکه کسی از موضع بالا به آحاد مردم نگاه کند غلط است؛ بنابراین روحیه‌ی خدمتگزاری [مهم است]. ما باید خودمان را خدمتگزار مردم بدانیم؛ هر کدام ما در هر جایی که هستیم. این یکی از جنبه‌های مردمی بودن است. یک جنبه‌ی دیگر این است که ما کاری کنیم که دسترسی مردم به قوّه‌ی قضاییه آسان بشود. یکی از کارهای مهم این است که مردم براحتی بتوانند به مراکز مورد نیازشان در قوّه‌ی قضاییه دسترسی داشته باشند.

به گفته رهبر انقلاب «یکی دیگر از مسائل مهم این است که مردم، اطّلاعات قضایی پیدا کنند؛ گاهی اوقات کسانی، یک گرفتاری‌ای دارند که اگر چنانچه مثلاً به فلان نقطه‌ی قوّه‌ی قضاییه مراجعه کنند، این حل خواهد شد؛ [امّا]نمی‌دانند، مطّلع نیستند و این گرفتاری روی آنها فشار می‌آورد، زندگی‌شان را زیر فشار قرار میدهد و گاهی مشکلات فراوانی درست می‌کند. بنابراین [باید] اطّلاعات قضایی، آگاهی‌های قضایی مردم هم بالا برود.»

رهبری در تبیین ابعاد مختلف مردمی بودن قوه به حضور در میان مردم هم اشاره کرده و بیان داشتند «یکی هم به معنای حضور در بین مردم است که خب الحمدلله من می‌بینم مسئولین قوّه‌ی قضاییه -خود جناب آقای رئیسی و بعضی دیگر- راحت بین مردم حضور پیدا می‌کنند؛ این خیلی خوب است؛ یعنی با مردم مواجه بشوید، در بین مردم حضور پیدا کنید؛ این هم یک نقطه است. بنابراین اینها جهات مختلف و مصادیق مختلف مردمی بودن است. ...یک مصداق  دیگر این است که مردم به قوه‌ قضاییه کمک کنند. حالا شما دارید با فساد مبارزه می‌کند، خیلی خب، یکی از عواملی که می‌تواند شما را در این راه کمک کند گزارش‌های مردمی است؛ وقتی مردم به شما گزارش دادند در زمینه‌ی مسائل مربوط به فساد، شما می‌توانید از آن استفاده کنید و بهره ببرید.»

در زمینه حمایت از گزارشگری فساد که مدنظر رهبری هم هست قوه قضاییه گام‌هایی خوبی برداشته است. حجت الاسلام رئیسی در هفته قوه قضاییه در دوم تیرماه در گفت‌وگوی تلویزیونی با مردم در همین زمینه بیان داشتند «در قوانین بعضی از کشورها این قضیه وجود دارد که مخبرین و کسانی که خلاف و فسادی را خبر می‌دهند، مورد حمایت و تشویق قرار گیرند. این موضوع یک اصل اسلامی است و در فقه ما و هم در قانون ما هم وجود دارد که کسانی که فسادی را به مسئولان مربوطه اعلام کنند، حتما باید مورد تشویق قرار گیرند. من اینجا اعلام میکنم آن دسته از خبرنگاران، اصحاب رسانه یا هر فرد مسئولی که نارسایی یا فسادی را به مسئول مربوطه یا مسئولین مربوطه اعلام کرده، حتما بداند که در امان است. البته نکته‌ای که باید مدنظر باشد و در حاشیه باید عرض کنم، این است که افرادی نیایند و تهمت بزنند و شایعه پراکنی کنند و افراد دیگری را بدون استناد، مورد هتک حرمت قرار دهند؛ همه این موارد مردود است و نباید باشد و اگر کسی از فسادی مطلع شده است که در حال اتفاق است و آن را به مسئول مربوطه اطلاع دهد، این فرد به هیچ عنوان نه تنها نباید تحت تعقیب قرار گیرد، بلکه باید مورد تشویق هم قرار بگیرد.

این جملات از ریاست دستگاه قضایی هرچند موجبات خوشحالی و امیدواری گزارش دهندگان و افشاگران فساد و خبرنگاران شد، اما بنا به تجربه‌های قبلی در سال‌های گذشته تا زمان عملی نشدن واقعی آن صرفا یک اعلام موضع خوب خواهد بود. البته در این زمینه مجلس هم ورود کرده و طرح گزارشگری فساد یا سوت زنی را آماده کرده که اقدامات عملی قوه قضاییه می‌تواند این رویکرد مثبت را تکمیل کند.

اما نکته مغفول ماجرا ابعاد دیگر مردمی بودن قوه قضاییه است که چندان به آن پرداخته نشده است. افزایش آگاهی‌های حقوقی مردم برای پیگیری آسانتر مشکلات خود در قوه قضاییه از یک سو و از جهت دیگر دسترسی آسان به مقامات قضایی در سطوح مختلف نکاتی هستند که در دوران تحولی قوه قضاییه چندان مورد توجه قرار نگرفته‌اند. هر چند مقامات قضایی سعی کردند دیدارهای حضوری را با مردم برگزار کنند اما این امر نمی‌توانند مسئله دسترسی آسان‌تر مردم به ساختار قضایی را فراهم کند.

معاونت فرهنگی و اجتماعی قوه قضاییه با همکاری مرکز مشاوران حقوقی این قوه باید با همراهی رسانه‌ها مخصوصا صداوسیما و مراکز آموزشی، اطلاعات حقوقی مردم را افزایش دهند تا مردم بتوانند راحت‌تر در قوه قضاییه مطالبات خود را پیگیری کنند.

از سوی دیگر طراحی سامانه‌ها و یا کانال‌های ارتباطی با مسئولان قضایی که مردم مشکلات خود را مستقیم به آن‌ها منعکس کنند ضروری است. قرار گرفتن مقامات قضایی در جریان مشکلات توسط خود مردم هم می‌تواند موجبات افزایش رضایت مردم از قوه قضاییه را فراهم کند و هم در جلوگیری از تخلفات و فسادهای احتمالی توسط برخی کارکنان و قضات موثر باشد.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 13 =