روایتی از دوازده سالگی جشنواره هنرهای تجسمی فجر

تهران-ایرنا- مدیرکل هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به مناسبت برگزاری مجازی اختتامیه دوازدهمین جشنواره هنرهای تجسمی، در یادداشتی روایت دوازده سالگی این جشنواره را از نگاه خود مرور کرد.

دوازدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر که در اسفند سال گذشته (۱۳۹۸) قرار بود با مراسم اختتامیه و اعلام برگزیدگان به کار خود پایان دهد، به دلیل شیوع ویروس کرونا، به تعویق افتاد و بنا به ادامه شرایط روابط عمومی جشنواره اسامی برگزیدگان را اعلام کرد.

هادی مظفری مدیرکل هنرهای تجسمی و رئیس دوازدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر، در پیامی از دوازده سالگی جشنواره گفته است:

دوازده سالگی عمرِ آدم­ها با خانه ای که دوازده سال از پروانه­ ساختش گذشته و رفاقتی که دوازده سال از اولین ملاقاتش می‌­گذرد، تفاوت دارد. مثلا پسر بچه ای دوازده ساله، هنوز مرد نشده اما خانه ­ای که بیش از ده سال از عمرش گذشته، کلید و پریزهایش لق می­ شوند و دیگر سقفش سفید نیست. دوده­ بخاری کدرش می­ کند و اقلا دو دست نقاشی و دستی کشیدن به سر و رویش را می­ طلبد.

موجودات دوازده ساله، شبیه هم نیستند.

مثلا همین "جشنواره". شبیه پسربچه‌ایی است که از یک­سو با کوچک‌تر از خودش بازی نمی­‌کند و از طرفی دیگر، زورش به بزرگترها نمی‌رسد! ازسویی، سر و شکل گرفته و از سویی کفش­‌های سابق، برایش کوچک شده است. قد و قامت جدید، کفش نوتر و بزرگ­تر و محکم­تر می­‌خواهد. سال پیش، "جشنواره" فکر کرد بزرگ­تر شده و باید تغییرکند. رفقای بیشتر. هم بازی­ های بیشتر و زمین بزرگتر.

هنرهای تجسمی، خانواده‌­اش بزرگ است و جمع شدن­شان زیر یک سقف، حیاط و ایوان بزرگ می­‌خواهد. زمینی که جا برای همگان باشد. هنر ِایران، زیاد به خود جشنواره دیده است. خیلی زیاد... اما جشنواره­‌هایی که دو سه دهه از عمرشان گذشته باشد، کم‌­اند، آن هم عمدتاً مربوط است به اهالی تئاتر و سینما و موسیقی. وقتی قصه می­ رسد به هنرهای تجسمی- با چنین عمر و قدمتی- دیگر یا اصلاً جشنواره نداریم و یا کم داریم و سوال مهم اینکه مگر عمر نقاشی و خوشنویسی و سرامیک، کمتر است از سینما؟ واضح است که کمتر نیست. نه در این مرز و بوم و نه در اقصی نقاط ِکره­‌ی خاکی. به همین خاطر است که عمر شناسنامه‌­ای برخی بینال‌­ها و جایزه‌­های هنر (درمعنای خاص­اش هنرهای تجسمی) یکصد و شانزده­‌ساله است! خیال می­‌کنم باید دوباره برگردیم و روایت همه‌­ی این سال­ها را از نو بخوانیم و مرور کنیم. اینکه چرا هر وقت و هرکس خواست کاری در عرصه‌­ی هنر انجام دهد، اولین چیز، جشنواره به ذهنش رسید. ترکیبی سه ضلعی از فراخوان و داوران و برندگان و سال بعد یا دو سال بعد، تمام شد و راستی چقدر داریم از این جشنواره‌ای سه-چهارساله که هرگز پایشان به مدرسه نرسید!

می­‌دانید چرا؟ لابد به‌­خاطر آنکه سال­‌های بعد اراده­‌ کافی برای جشن گرفتن آن هنر باقی نمانده بود. لابد به­‌خاطر اینکه از چهارنفر تصمیم گیرنده و برگزارکننده، بین­شان انشقاق افتاد و هر چهارنفر فکرکردند نظر خودشان درست­‌تر است و برای همین رفتند و چهار جشنواره دیگر به دنیا آوردند و برای هرکدام اسمی گذاردند و شناسنامه‌­ی جداگانه گرفتند. شاید به­‌خاطر اینکه آن سال که جشنواره متولد شد، یک نفر، خرج و مخارجش را به عهده گرفت و سال بعد، کسی حضانتش را قبول نکرد.

شاید به­‌خاطر اینکه فکر کردیم عمر جشنواره شبیه گل­های پامچال است که یکماه قبل ِنوروز جوانه می­زند، زرد و سرخی ­اش را هدیه می­ کند و بعد عید، گلدان می­ ماند و خاکی تکیده و خشک

شاید بدین خاطر که فکر نکردیم بذری که دیگران کاشتند، هرسال و هر روز مراقبت می­ خواهد و قرار است درخت گردو شود و سال­ های سال، میوه دهد و سایه بگستراند.

جشنواره تجسمی فجر هم از این قاعده مستثی نیست. با تمام نوجوانی و امیدش به آینده، حالا و در دوازده سالگی می­ خواهد روی پای خود بایستد و آینده ­اش را انتخاب کند و مسیرش را ادامه دهد و این انتخاب، ساده نیست.

هرکدام از اتفاقاتی که سال ٩٨ در فضای عمومی جامعه افتاد و گاهی فقط نیش و کنایه و تمسخرها کافی بود تا او را باز دارد از ادامه­‌ راه. متوقفش کند از ادامه­‌ مسیر. بفرستدش پی کار و باری دیگر، اما انگار این جوان پر از سوال و سودای هنر، باز هم تاب آورد. برخاست و خاک ِلباس­هایش را تکاند و بند کفش­هایش را سفتر کرد. گفته بود؛ دوازده سالگی عمر آدم­ها با خانه­‌ای که دوازده سال از پروانه‌­ی ساختش گذشته و رفاقتی که دوازده سال از اولین ملاقاتش می­گذرد، تفاوت دارد.

رفقایی که دوازه سال از دوستی­‌شان می گذرد، دیگر دوست نیستند، خویش‌­اند، برادراند. کوه‌­اند برای تکیه کردن. جشنواره هنرهای تجسمی ِدوازده ساله، اگر قهر و کنایه داشت، آشتی هم داشت. رفاقت هم داشت و تصویر ِ دوستانی که تابِ افتادن رفقای­شان و زمین خوردن هنر را نداشتند، قاب کرد. جشنواره تمام شد، تک تک تابلوها را آوردند پایین و برگرداندند به خالقش، ولی تصویر آن "رفاقت "ماند روی دیوار  ِدوازدهم. شاید برای همیشه.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 0 =