۲۴ فروردین ۱۳۹۹،‏ ۱۷:۴۰
کد خبرنگار: 2044
کد خبر: 83748015
۲ نفر

برچسب‌ها

شاخص‌های فرهنگ و تمدن مهدوی

قم - ایرنا - یک پژوهشگر مهدویت در حوزه علمیه قم، در یک یادداشت، با اشاره به مختصات و سکانس‌های فرهنگ و تمدن مهدوی، به برخی از مختصات و شاخص‌های شکوفایی فرهنگی و اخلاقی در مقیاس جهانی که در عصر ظهور امام عصر(عج) فراگیر می‌شود، اشاره کرده است.

علی بیرانوند در یادداشتی که روز یکشنبه در اختیار ایرنا قرار داد، آورده است: قبل از هر نکته و بیانی لازم به ذکر است، فرهنگ و تمدن مهدوی در واقع نقطه اوج و شکوفایی فرهنگ و تمدن نبوی است، فرهنگی برخواسته از نیازهای فطری، واقعی و پاک انسانی، فرهنگی که پاسخگویی دغدغه‌های حیاتی و اصلی انسان در دنیای فوق مدرن است. فرهنگی که سعی دارد ارزش‌های ناب الهی و ارزش‌های به فراموشی رفته را حیات دوباره بخشد و طعم شیرین حیات طیبه و الهی را به بشر گرفتار در سونامی خواهش‌های شهوانی بچشاند.

در این یادداشت سعی داریم به برخی از مختصات و شاخص‌های فرهنگ و تمدن مهدوی اشاره کنیم.

انقلاب علمی، فکری و شکوفایی عقول انسانی

باید به این نکته توجه شود که فرهنگ و تمدن مهدوی عصر شکوفایی و بالندگی حیات انسانی در پرتوی تعالیم و تربیت الهی و قرآنی است. عصر به اوج رسیدن بصیرت اخلاقی و تربیت عقلانی و دینی، عصری که عقلانیت و خرد ورزی بشری و شکوفایی و پیشرفت علمی به درجه خاص و ایده‌آل خود خواهد رسید. در عصر حضور امام عصر(عج) علم به معنای واقعی در خدمت بشریت قرار خواهد گرفت. برخلاف پیشرفت علمی در جهان امروزی که علم ابزاری برای استثمار و به بردگی گرفتن سایر کشورهای ضعیف به شمار می‌آید، در عصر ظهور علم به معنای واقعی و حقیقی در خدمت بشریت قرار خواهد گرفت.

در منابع روایی از حضرت امام باقر (ع)  درخصوص رشد و کمال عقول مردم و پیشرفت عقلی این چنین نقل شده است: «إِذَا قَامَ قَائِمُنَا وَضَعَ اللَّهُ یدَهُ عَلَی رُؤُوسِ الْعِبَادِ فَجَمَعَ بِهَا عُقُولَهُمْ وَ کمَلَتْ بِهِ أَحْلَامُهُمْ؛[۱] هنگامی که قائم ما قیام کند، خداوند دست محبتش را به سر بندگان می گذارد و عقول آنها را با آن به کمال می‌رساند و بلوغ فکری آنان رشد یافته و تکمیل می شود.» و همچنین در روایت دیگری از امام علی (ع) نقل شده که حضرت فرمودند: «ما مِن عِلمٍ إلّاوأَنَا أفتَحُهُ، وما مِن سِرٍّ إلّاوَالقائِمُ علیه السلام یَختِمُهُ؛[۲] هیچ علمی نیست، جز آن که من، آن را می‌‏گشایم و هیچ رازی نیست، جز این که قائم، آن را به نهایتش می‏ رساند.» و همچنین امام صادق(ع) فرمودند: «علم، بیست و هفت حرف است و همه آنچه پیامبران آورده‌‏اند، دو حرف است و مردم تا کنون جز دو حرف را نشناخته‏‌اند. چون قائم قیام کند، بیست و پنج حرف دیگر را بیرون می‏‌آورد و میان مردم منتشر می‏‌کند و دو حرف [قبلی‏] را هم به آنها ضمیمه می‏‌کند تا همه بیست و هفت حرف را منتشر سازد»[۳]

انقلاب شگرف فرهنگی و اخلاقی

باید به این نکته مهم توجه داشته باشیم فرهنگ و تمدن‌های مادی و لیبرال نوعا تنها به دنبال شکوفایی و اهداف حیات مادی بوده و به نوعی مظاهر مادی و دنیوی برای آنها اهمیت داشته و دغدغه درجه یک آنها رسیدن به رفاه مادی است، این در حالی می‌باشد که در فرهنگ و تمدن مهدوی رفاه واقعی مورد توجه قرار می‌گیرد، رفاهی که به تمام ابعاد وجودی انسان پاسخ مثبت می‌دهد، رفاهی که به نوعی آرامش واقعی را برای حیات مادی و معنوی انسان به ارمغان می‌آرود.

در ادامه به برخی از مختصات و شاخص‌های شکوفایی فرهنگی و اخلاقی در مقیاس جهانی که در عصر ظهور امام عصر(عج) فراگیر خواهد شد اشاره خواهیم کرد. 

فرهنگ‌سازی جامع

عصر ظهور، دوران گسترش فرهنگ سالم و انسانی در همه سطوح جامعه و زدودن خرافات، پیرایه ها و آداب و رسوم ناسالم و غیرمفید است. بیشتر اقدامات حکومت جهانی امام مهدی(ع) ماهیت فرهنگی و ارزشی دارد، به طوری که محققان و مهدوی‌پژوهان بر این باورند در این برهه از تمدن نوین اسلامی جوامع انسانی به عمق زشتی و مفاسد اخلاقی و رذایل اخلاقی پی می‌برند و همین علم و معرفت به باطن رذایل اخلاقی عامل بازدارنده از ناپاکی‌های اخلاقی در جامعه می‌شود، به طوری که فضایل اخلاقی را در سطح گسترده‌ای در جهان نهادینه می سازد.[۴]

شکوفایی فطرت و سرشت انسانی

یکی از شاخص‌ها و مختصات فرهنگ و تمدن مهدوی از نگاه مهدوی پژوهان شکوفایی فطرت و سرشت انسانی است، در واقع شناخت و معرفت‌های فطری در عصر ظهور به واسطه کناره‌گیری جوامع انسانی از ناپاکی‌ها و رذایل اخلاقی به نهایت کارایی و اثربخشی خود در زندگی انسانی می‌رسد، شناخت فطری زیبایی‌های خود را به انسان نشان می‌دهد و جوامع بشری از دریچه معرفت فطری زیبایی‌های حیات مادی و معنوی را مشاهده می‌کنند، محققان چگونگی شکوفایی این قسم از علم و معارف فطری را در عصر ظهور این چنین تبیین کرده‌اند: «اگر انسان تحت پرورش درست قرار گیرد و دچار اغواگری و شیطنت ابلیس نشود، توانایی رشد و بالندگی روحی و معنوی فوق العاده ای پیدا خواهد کرد، این اصل مسلم و رکن پایدار اندیشه مهدویت و از سازو کارهای مهم پرورشی برای نجات انسان از اسارت مادیات و خواهش‌های نفسانی محض و رساندن او به اوج طهارت و قدسی بودن است.»[۵]

ترویج و تثبیت ارزش‌های اخلاقی

فرهنگ و تمدن مهدوی اوج شکوفایی و تثبیت فضایل و مکارم اخلاقی است، بر اساس آیات قران کریم وارثان زمین انسان های پاک و صالح خواهند بود، «وَ لَقَدْ کَتَبْنا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصَّالِحُونَ؛[۶] در «زبور» بعد از ذکر (تورات) نوشتیم: «بندگان شایسته‏‌ام وارث (حکومت) زمین خواهند شد!» زمانی که ساکنان زمین را صالحان عالم در برگیرند قاعدتا این چنین دنیایی سرتاسر نیکی و فضایل اخلاقی خواهد بود، عدالت به معنای واقعی آن گسترش خواهد یافت، امنیت به معنای واقعی خود خواهد رسید و در این چنین جهانی کسی به دیگری ظلمی نخواهد کرد. «امیر مومنان (ع) در یک مجلس، چهارصد نکته به یارانش آموخت که به صلاح دین و دنیای مسلمان است. فرمود: ... و اگر قائمِ ما قیام کند، آسمان، بارانش را فرو می‏ فرستد و زمین، گیاهش را بیرون می‏ آورد و دشمنی، از دل‏های بندگان می‌‏رود و درندگان و چارپایان با هم در صلح و صفایند، تا آن جا که زن از عراق تا شام می‏‌رود و پایش را جز روی‏ سبزه نمی‏ نهد و زینتش بر سرش‏است و نه درنده‏ای او را می‏ ترساند و نه او از آن می‏ ترسد.»[۷]

پی‌نوشت‌ها:

[۱]. کافی (ط - الإسلامیة)،ج‏۱، ص۲۵، ح۲۱.

[۲].مکاتیب الأئمة علیهم السلام، ج‏۲، ص۱۲۷.

[۳]. مختصر بصائر الدرجات: ص ۱۱۷، بحار الأنوار: ج ۵۲ ص ۳۳۶ ح ۷۳.

[۴]. ر.ک: خدامراد سلیمیان، درسنامه مهدویت، ج۴، ص ۱۴۶.

[۵]. ر.ک: همان، ص۱۴۷.

[۶]. سوره مبارکه انبیاء، آیه ۱۰۵.

[۷]. خصال، ج‏۲، ص۶۲۶. «وَ لَوْ قَدْ قَامَ قَائِمُنَا لَأَنْزَلَتِ السَّمَاءُ قَطْرَهَا وَ لَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ نَبَاتَهَا وَ لَذَهَبَتِ الشَّحْنَاءُ مِنْ قُلُوبِ الْعِبَادِ وَ اصْطَلَحَت.‏»/

اخبار مرتبط

سرخط اخبار استان‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha