وسترن هنوز نفس می‌کشد

اگر هنوز هم دلتان می‌خواهد وسترنی کمدی با ته‌مایه‌هایی از فیلم‌های سرجیو لئونه را ببینید، یعنی بگذارید این گونه بگویم اگر حوصله‌ی قهرمانان جدی و افسانه‌ای جان فورد یا هوارد هاکس را ندارید، تصنیف باستر اسکراگز (The Ballad of Buster Scruggs) از برادران کوئن میتواند، انتخاب بسیار خوبی باشد. این فیلم که محصول نت‌فلیکس است (و شاید به همین دلیل در اسکار چندان توجهی به آن نشد) بعد از دریافت جایزه‌ی بهترین فیلمنامه از جشنواره‌ی ونیز و اکرانی محدود در نیویورک، درنهایت 9 نوامبر 2018 در سایت نت‌فلیکس به نمایش درآمد. فیلم با واکنش خوبی از سوی منتقدان روبه‌رو شد و توانست امتیاز 91 از 100 را از مجموع 213 نقد از سایت راتن تومیتوز و 79 از مجموع 48 نقد از سایت متاکریتیک را به دست آورد.

برادران کوئن از همان اوّلین فیلمشان یعنی دهشت‌زده (Blood Simple, 1984) نشان دادند که در احیای ژانرهای پرمخاطب گذشته مهارت بالایی دارند. در طول چهار دهه فیلمسازی آنان به خوبی نشان داده‌اند که در ترکیب کردن احساسات و نمایش دادن صحنه­‌هایی متنوع، به طوری که گستره‌­ی وسیعی از خنده تا اندوه را به مخاطبشان منتقل ­کند، استادی خاصی دارند. تصنیف باستر اسکراگز را می‌­توان بهترین مثال برای این واقعیت به شمار آورد؛ چرا که فیلمی در شش اپیزود است. به طوری که ریچارد برودی منتقد نیویورکر، در 14 نوامبر 2018 درباره‌ی آن می‌­گوید: «فیلم قواعد و کلیشه‌­هایی را از هر ژانر به عاریت گرفته؛ از کمدی بزن بکوب تا رمانتیک شاعرانه و گوتیک وحشت آور».

 فیلم با صحنه‌­ای از باستر اسکراگز (با بازی تیم بلیک نلسون) شروع می‌­شود که سوار بر اسب، گیتار می‌­زند و آواز می‌­خواند. از همین جا می‌­توان متوجه شد که با چه نوع فیلمی طرف خواهیم بود. کیفیت کمیک و افسانه‌­ای فیلم از کمی پیش­تر با صحنه‌­ای از کتابی که ورق می­‌خورد شروع شده است و با تصنیفی که باستر اسکراگز می‌­خواند شدت می­‌یابد. در واقع، گویی کل فیلم را باستر اسکراگز روایت خواهد کرد، کابوی شیک‌پوشی که کمی بعد در یک دوئل کشته می‌­شود. بازی بین مرگ و زندگی، خشونت بی‌­پروا، آسایش، سعادت، خوشبختی و ناامیدی از جمله مفاهیم کلیدی­‌ای هستند که برادران کوئن با رویکردی آیرونیک و طنزآمیز آنان را به سخره گرفته و بهتر بگویم با آنان بازی می‌­کنند. در داستان بعدی بانک‌زنی ازدارآویخته ( با بازی جیمز فرنکو) که منتظر مجازاتش است، مدام میان رهایی و دستگیر شدن در رفت و آمد است. او در لحظه­‌ای ثروتمند و آزاد است امّا کمی بعد به دام می­‌افتد. داستان‌­های بعدی نیز (که با ورق خوردن صفحات کتاب شروع می‌­شوند) متشکّل از چنین تغییر وضعیت‌­های صریح و تکان‌دهنده‌ای هستند. شخصیت‌­های برادران کوئن هیچ ­گاه لحظه‌ای آسوده نخواهند بود، یا به دست خودشان و تلاشی که می‌­کنند نجات می­‌یابند یا محکوم به روبه‌رویی با سرنوشت اندوه‌بارو بی‌­رحمشان هستند.

چشم‌­اندازهای زیبایی را که در فیلم وجود دارند، می‌توان به نوعی ادای دین به سینمای وسترن کلاسیک و بزرگانی همچون جان فورد، هوارد هاکس، جان هیوستون و غیره دانست. فیلمبرداری زیبای برونو دل‌بونل که پیشتر در فیلم درون لیون دیویس (Inside Llewyn Davis) با برادران کوئن همکاری کرده است به همراه موسیقی بی‌­نظیر کارتر بورول از جمله­‌ی ویژگی­‌های شاخص فیلم هستند. بازی بازیگران یکی دیگر از نکات به‌یادماندنی فیلم است. حضور چهره­‌هایی همچون جیمز فرانکو، برندن گلسون، زویی کازان (دختر الیا کازان)، تیم بلیک نلسون و چهره‌­های شاخصی همچون لیام نیسون و تام ویتس، ترکیبی از بازیگران محبوب و قدیمی برادران کوئن و ستاره‌­های نوظهوری که به بی‌­نقص‌­ترین شکل ممکن در فیلم می‌­درخشند. اگرچه بازی لیام نیسون در نقش یک مدیر تفریحی دوره‌گرد را می‌­توان از جمله­ متفاوت‌­ترین بازی‌­های چند سال اخیر او دانست.

برادران کوئن با تکیه بر مهارت کارگردانی و داستان گویی‌شان توانسته‌­اند فیلمی جذّاب خلق کنند که در عین حال یک وسترن عالی به شمار می‌رود. آنان به خوبی نشان داده‌­اند که قواعد ژانر را می‌­شناسند و این را می‌توان از ارجاعات‌شان به فیلم‌هایی همچون دلیجان، روزی روزگاری در غرب و بسیاری دیگر دریافت کرد. تصنیف باستر اسکراگز مجموعه‌­ای از داستان‌­هایی است که کمتر در پی نشان دادن قهرمانان شکست‌ناپذیر و افسانه‌­های نجات‌دهنده است که پیشتر در فیلم‌هایی همچون ریو براوو (هوارد هاکس، 1959) یا شین (جورج استیونس، 1953) شاهد بوده­‌ایم؛ از این رو به مضامینی مثل داشتن و نداشتن در فیلمی همچون گنج‌­های سیرا مادره (جان هیوستون، 1948) یا بی‌­رحمی و مهربانی در فیلمی همچون پت گرت و بیلی د کید (سام پکین‌پا، 1973) نزدیک می‌­شود. با همه‌­ی این تفاسیر، تصنیف باستر اسکراگز را می‌توان یکی از بهترین نووسترن‌های چند دهه‌­ی اخیر دانست، فیلمی در ستایش زندگی و مرگ.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 2 =