۱۰ فروردین ۱۳۹۹،‏ ۱۱:۳۰
کد خبرنگار: 1768
کد خبر: 83696073
۰ نفر

برچسب‌ها

استانی‌شدن انتخابات؛ طرحی بی‌سرانجام

تهران- ایرنا- طرح اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی که در سال ۹۷ از سوی نمایندگان ارائه و با عنوان طرح استانی شدن انتخابات مجلس شناخته‌می‌شود بعد از ایرادات بیست‌ودوگانه شورای نگهبان، در بهارستان مسکوت و بلاتکلیف رها شده‌است.

۱۹ آبان سال ۹۷ بود که ۱۲۱ نماینده طرحی را برای «اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس» تدوین و به هیئت رئیسه مجلس تقدیم کردند. طبق روال عادی مجلس این طرح از سوی هیئت‌رئیسه پس از اعلام وصول به کمیسیون شوراها و امور داخلی برای بررسی بیشتر ارجاع شد.

در این طرح یکی از موضوعات مهم که به آن پرداخته شده بود مسئله استانی‌شدن انتخابات مجلس شورای اسلامی بود. در این طرح پیش‌بینی شده بود که محدوده جغرافیایی هر استان به عنوان حوزه انتخابیه اصلی و حوزه‌های انتخابیه موجود هر استان، به عنوان حوزه‌های انتخابیه فرعی محسوب شوند. همچنین هر یک از داوطلبان نمایندگی مجلس باید منحصرا برای یکی از حوزه‌های انتخابیه فرعی استان ثبت‌نام کند در صورتی که هر یک از رای‌دهندگان می‌توانند برای کلیه کرسی‌های استانی، نماینده انتخاب کنند.

طبق این طرح، انتخابات مجلس شورای اسلامی در حوزه‌های مشمول این قانون یک مرحله‌ای بوده و داوطلبی که بالاترین رای را در کل استان در وهله دوم به دست بیاورد، نماینده یا در زمره نمایندگان استان خواهد بود. در این طرح البته حوزه‌های انتخابیه استان‌های آذربایجان شرقی، سیستان و بلوچستان، بیجار در استان کردستان، تربت‌جام، تایباد، خواف و رشتخوار در استان خراسان رضوی، بندر لنگه در استان هرمزگان و حوزه‌های انتخابیه اقلیت‌های دینی از شمول این قانون مستثنی شده بودند.

استانی شدن انتخابات میراث مجالس گذشته برای مجلس دهم بود. در مجلس ششم و مجلس هشتم مسئله استانی شدن انتخابات مجلس مطرح شد که در آن دو مقطع مخالفت شورای نگهبان را به دنبال داشت. با وجود این، مجلس دهم دوباره سراغ این طرح رفت و باز با مخالفت شورای نگهبان مواجه شد. البته در خود مجلس هم این طرح در میان نمایندگان دارای مخالفان جدی بود که آن را موجب تشدید گسل‌های قومی، کاهش مشارکت و دیگر مشکلات می‌دانستند.

اما در آن سوی ماجرا یکی از دلایل اصلی موافقان طرح استانی شدن انتخابات مسئله ملی‌نگری نمایندگان به جای بخش‌نگری و محلی‌نگری است. این گروه نمایندگان معتقدند که طبق قانون اساسی، نماینده مجلس نماینده همه ملت است اما با توجه به فرایند انتخاباتی فعلی امکان تحقق این امر برای نمایندگان وجود ندارد و آن‌ها باید وقت خود را به پیگیری مشکلات اجرایی حوزه انتخابیه خود اختصاص دهند و از موضوعات ملی صرف نظر کنند. این طیف نمایندگان معتقدند که مسئله استانی شدن انتخابات مجلس باعث خواهد شد این مشکل مرتفع شود.

موضوعات مهم طرح اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس

این طرح به دنبال الحاق دو ماده به ماده ۷ قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳۸۷٫۰۹٫۰۷ است. در ماده ۷  اصلاحی آمده است: در انتخابات مجلس شورای اسلامی محدوده جغرافیایی هر استان به عنوان حوزه استانی انتخابات محسوب می‌شود. تعداد نمایندگان هر حوزه استانی معادل تعداد نمایندگان حوزه‌های انتخابیه موجود در استان است که مستند به قانون تعیین محدوده حوزه انتخاباتی مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳۶۶٫۰۱٫۳۰ و اصلاحیه‌های بعدی آن تعیین شده است... همچنین هر یک از داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی باید منحصرا برای یکی از حوزه‌های انتخابیه موجود در استان ثبت نام کنند. ثبت نام در بیش از یک حوزه انتخابیه موجب لغو ثبت نام و محرومیت در داوطلبی نمایندگی آن دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی می‌شود.

 در این طرح دو تبصره به به ماده ۲۸ قانون انتخابات مجلس شوای اسلامی نیز الحاق شده است. تبصره۱ بیان می کند که هر داوطلب نمایندگی باید متولد محدوده جغرافیایی حوزه انتخابیه محل ثبت نام بوده یا سابقه حداقل ۵ سال سکونت در آن محدوده و یا سابقه نمایندگی مجلس شورای اسلامی در آن حوزه را داشته باشد.  در تبصره۲ هم تغییر حوزه انتخابیه ناشی از اجرای قانون تغییر حوزه انتخابیه داوطلبان نمایندگان مجلس شورای اسلامی مصوبه ۱۳۸۲٫۱۰٫۲۴ باید با رعایت شروط این ماده انجام گیرد.

طبق این طرح رای دهندگان در هر استان می‌توانند برای هر یک از حوزه‌های انتخابیه در استان در بین نامزدهای مربوط به همان حوزه انتخابیه به میزان تعداد کرسی‌های موجود نمایندگان مورد نظر خود را انتخاب کنند... همچنین از هر حوزه انتخابیه موجود در استان نامزد یا نامزدهایی که حداقل ۲۰ درصد آرای صحیح ماخوذه حوزه انتخابیه تبصره ذیل ماده ۱ این قانون را کسب کرده و بالاترین رای را در کل استان به دست آورده‌اند، نماینده یا نمایندگان استان از آن حوزه انتخابیه محسوب می‌شوند... در صورتی که حدنصاب در این ماده، برای یک یا چند کرسی بدست نیاید نامزد یا نامزدهایی که بیشترین رای را نسبت به سایر نامزدهای آن حوزه انتخابیه در سطح استان کسب کرده باشند به عنوان نماینده یا نمایندگان آن استان از آن حوزه انتخابیه به مجلس راه می‌یابند.

پیچ و خم‌های استانی شدن انتخابات

   ۱۹ دی ۱۳۹۷ کلیات طرح اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس تصویب شد. دولت هم با کلیات این طرح و مسئله استانی شدن انتخابات منوط به این که برخی نکات در کمیسیون شوراها اضافه شود موافق بود. ۹ اردیبهشت سال ۹۷ طرح اصلاح موادی از قانون انتخابات بعد از تصویب نهایی در  جلسه سوم اردیبهشت مجلس به شورای نگهبان ارسال شد. اما همانند دفعات گذشته شورای نگهبان با این طرح مخالفت کرد.

«عباسعلی کدخدایی» سخنگویی شورای نگهبان این مصوبه مجلس را دارای بیش از ۱۰ مورد ابهام ، ۴ مورد ایراد خلاف شرع و تعدادی ایراد خلاف قانون دانست؛ ایراداتی که در نهایت به ایرادات ۲۲ گانه شورای نگهبان به طرح استانی شدن انتخابات مجلس مشهور شد. در نهایت این طرح به مجلس برگردانده شد تا ایرادات شورای نگهبان توسط نمایندگان رفع شود. کدخدایی در مورد نظر شورای نگهبان درباره استانی شدن انتخابات مجلس گفته است: شورای نگهبان با نفس استانی شدن انتخابات مشکلی ندارد اما این طرح ناقض حقوق نامزدها و مردم بوده و کاهش مشارکت مردم در انتخابات را به دنبال دارد. عدالت انتخاباتی با طرح استانی شدن انتخابات تامین نشده است.

  آخرین خبرها از مسکوت ماندن طرح اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی در کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس حکایت دارد. اوایل خرداد سال گذشته «پروانه مافی» نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی خبر از تلاش برای رفع ایرادات شورای نگهبان داد اما چند روز بعد، «قاسم میرزایی نیکو» عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس با اشاره به ایراد شورای نگهبان به طرح استانی شدن انتخابات بیان داشته که احتمالاً این طرح منتفی و لایحه جامع انتخابات جایگزین آن خواهد شد.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 14 =