میزان مشارکت در ۱۱ دوره انتخابات مجلس چگونه بوده است؟

تهران- ایرنا- تاکنون یازده دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی برگزار شده است که در این بین مجلس پنجم و مجلس یازدهم رکورددار بیشتری و کمترین میزان مشارکت بوده اند.

استمرار و اقتدار نظام‌های سیاسی بر پایه رضایتمندی، اعتماد عمومی و اراده شهروندان و استمرار و اقتدار آنها وابسته به مشارکت سیاسی شهروندان است. این مشارکت در قالب‌های مختلفی شکل می‌گیرد که یکی از آنها حضور شهروندان در انتخابات است.
جمهوری اسلامی ایران به عنوان نظام مردم‌سالار دینی که ساختار و محتوای آن از طریق رای مستقیم مردم بنیان نهاده شد در طول بیش از ۴۱ سال ۳۷ انتخابات برگزار کرده است.
برگزاری دوازده دوره انتخابات ریاست جمهوری،  یازده دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی،  انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، مجلس خبرگان و همه‌پرسی نشان از عزم ساختار سیاسی برای اخذ رای و نظر مردم در شئونات مختلف دارد.

با این حال نباید فراموش کرد که برگزاری انتخابات یکی از ابزارهای تحقق دموکراسی و جمهوریت است در واقع انتخابات شرط لازم و نه کافی برای استقرار دموکراسی محسوب می‌شود و عواملی چون رقابت گروه‌های سیاسی و مشارکت شهروندان از اهمیت زیادی برخوردار است.

انتخابات یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی دوم اسفندماه در حالی برگزار شد که  میزان  مشارکت شهروندان  سوالی بود که بعد از پایان رای گیری در شعب اخذ رای، ‌ در فضای سیاسی و رسانه ای مطرح شد. نهایتا "عبدالرضا رحمانی فضلی" وزیر کشور روز یکشنبه در نشست خبری روز یکشنبه میانگین مشارکت را  ۴۲/۵۷ درصد عنوان کرد و گفت که ۲۴ میلیون و ۵۱۲ هزار و ۴۰۴ نفر از مجموع ۵۷ میلیون و ۹۱۸ هزار و ۱۵۹ نفر در انتخابات شرکت کردند. بیشترین درصد مشارکت در استان کهگیلویه و بویراحمد با ۷۱ درصد و کمترین مشارکت هم به استان تهران با ۲۶/۲ درصد مربوط است.  این آمار پایین ترین سطح مشارکت در همه انتخابات برگزار  شده مجلس در ۴۱ سال اخیر است.

کارشناسان سیاسی درباره کاهش مشارکت نظرات مختلفی را ارائه کرده اند برخی مسأله ردصلاحیت‌ها و کاهش کیفیت رقابتی در عدم اقبال عمومی مؤثر می‌دانند و برخی دیگر چون وزیر کشور بیماری کرونا را به همراه شرایط سیاسی و مسائلی چون سقوط هواپیمای اوکراینی، حوادث آبان‌ و دی را عامل پایین بودن سطح مشارکت می‌دانند. حال ببینیم میزان مشارکت شهروندان در انتخابات دوره‌های پیشین مجلس شورای اسلامی چه میزان بوده است 

مجلس پنجم رکورددار مشارکت

از زمان انتخابات مجلس اول تا مجلس دهم، کمترین میزان مشارکت به مجلس اول و هفتم به ترتیب با ۵۲.۱۴ و ۵۱.۲۱ درصد و بیشترین آن هم به دوره پنجم انتخابات با مشارکت ۷۱.۱ درصدی اختصاص داشت اما انتخابات دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی رکورد کمترین میزان مشارکت را در طول تاریخ انقلاب اسلامی را شکست.

دور اول و دوم نخستین انتخابات مجلس شورای اسلامی به ترتیب ۲۴ اسفند ۵۸ و ۱۹ اردیبهشت ۵۹ برگزار شد. در این انتخابات از مجموع ۲۰ میلیون و ۸۵۷ هزار و ۳۹۱ واجد شرایط، ۱۰ میلیون و ۸۷۵ هزار و ۹۶۹ نفر یعنی ۵۲.۱۴ درصد مشارکت داشته اند. میانگین مشارکت مردم استان تهران در این دوره از انتخابات ۶۱ درصد بود.

۲۶ فروردین  و ۲۷ اردیبهشت ۶۳ به ترتیب دور اول و دوم انتخابات دومین دوره مجلس شورای اسلامی از بین ۲۴ میلیون و ۱۴۳ هزار و ۴۹۸ واجد شرایط برگزار شد که ۱۵ میلیون و ۶۰۷ هزار و ۳۰۶ نفر یعنی ۶۴.۶۴ درصد در این دوره از انتخابات پای صندوق‌های رای رفتند. میزان  مشارکت شهروندان تهرانی ۶۰ درصد بوده است.

انتخابات سومین دوره مجلس شورای اسلامی هم در دو مرحله ۱۹ فروردین و ۲۳ اردیبهشت ۶۷ انجام شد که ۱۶ میلیون و ۷۱۴ هزار و ۷۳۶ نفر یعنی ۵۹.۷۲ درصد از مجموع ۲۷ ملیون و ۹۸۶ هزار و ۷۳۶ واجد شرایط، رای دادند و سهم مشارکت تهران هم ۴۳درصد بود که نسبت به دو دوره گذشته کاهش معنادار مشارکت را نشان می‌دهد.

۲۱ فروردین و ۱۸ اردیبهشت ۷۱ انتخابات دوره چهارم مجلس شورای اسلامی با مشارکت ۱۸ میلیون و ۷۶۷ هزار و ۴۲ نفر برگزار شد. از مجموع ۳۲ میلیون و ۴۶۵ هزار و ۵۵۸ نفر واجد شرایط رای دادن، ۵۷.۸۱ درصد رای دادند که دوباره شاهد کاهش مشارکت تهرانی ها یعنی به میزان ۳۹درصد بوده‌ایم.

۲۴ میلیون و ۶۸۲ هزار و ۳۸۶ نفر یعنی ۷۱.۱ درصد کل ۳۴ میلیون و ۷۱۶ هزار واجد شرایط ۱۸ اسفند ۷۴ برای انتخاب نمایندگان خود در دوره پنجم مجلس شورای اسلامی پای صندوق های رای رفتند. میزان مشارکت مردم استان تهران در این دوره ۵۶ درصد بود.

انتخابات ششمین دوره مجلس شورای اسلامی در ۳۰ بهمن ۷۸ در یک مرحله برگزار شد و از ۳۸ میلیون و ۷۲۶ هزار و ۴۳۱ واجد شرایط رای دادن، ۲۶ میلیون و ۸۲ هزار و ۱۵۷ نفر یعنی ۶۷.۳۵ درصد مشارکت داشتند و ۴۷ درصد مردم استان تهران در این دوره پای صندوق‌های رای رفتند.

یکم اسفند ۸۲ و ۱۸ اردیبهشت ۸۳ انتخابات مجلس هفتم از میان ۴۶ میلیون و ۳۵۱ هزار و ۳۲ واجد شرایط برگزار شد که ۲۳ میلیون و ۷۳۴ هزار و ۴۷۷ نفر از آنان، ۵۱.۲۱ درصد رای های خود را به صندوق انداختند. میزان مشارکت مردم تهران در این دوره ۳۷ درصد بود.

مشارکت مردم تهران در انتخابات دور هشتم مجلس شورای اسلامی هم به شدت کاهش یافت و به پایین‌ترین حد خود در انتخابات ۱۰ دوره مجلس شورای اسلامی رسید و تنها ۳۰درصد مردم این استان پای صندوق‌های رای رفتند. میانگین مشارکت کشور در انتخابات دور هشتم مجلس ۵۵.۰۴ درصد بود و از میان ۴۹ میلیون و ۵۰۰ هزار واجد شرایط، ‌ ۲۴میلیون نفر، در تاریخ ۲۴ اسفند ۸۶ در انتخابات شرکت کردند. دور دوم این دوره از انتخابات هم در تاریخ ۱۶ اردیبهشت ۸۷ برگزار شد.

۱۲ اسفند ۹۰ و ۱۵ اردیبهشت ۹۱ به ترتیب زمان برگزاری مرحله اول و مرحله دوم انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی بود که ۴۸ میلیون و ۲۸۸ هزار و ۷۹۹ نفر می توانستند در این دوره از انتخابات شرکت کنند. ۳۰ میلیون و ۹۰۵ هزار و ۳۰  نفر از این میزان واجدان شرایط یعنی ۶۴.۲ درصد در انتخابات مشارکت داشتند و مشارکت مردم استان تهران هم ۴۸درصد ثبت شده است.

انتخابات دور دهم مجلس شورای اسلامی ۱۷ اسفند ۹۴ با مشارکت ۳۳ میلیون و ۹۵۶ هزار و ۶۵۱ نفر، ۶۱.۸۳ درصد از مجموع ۵۴ میلیون و ۹۱۵ هزار و ۲۴ نفر واجد شرایط برگزار شد. ۵۰ درصد از واجدان شرایط تهران در این انتخابات پای صندوق‌های رای رفتند.

بیشتری و کمترین رای را چه کسانی از آن خود کرده‌اند

در مجلس نخست شورای اسلامی فخرالدین حجازی با کسب یک میلیون و ۵۶۸ هزار و ۷۵۹ رای یعنی ۷۳.۵ درصد،  بیشترین و مهدی شاه آبادی با کسب ۶۸۴ هزار و ۷۲۲ رای یعنی ۴۸.۹ درصد، کمترین آرا را به خود اختصاص داده است.

علی اکبر هاشمی رفسنجانی در مجلس دوم یک میلیون و  ۸۹۱هزار و ۲۶۴ رای یعنی با  ۸۱.۹ درصد بیشترین و علی اکبر ناطق نوری با کسب ۳۳۰ هزار و ۸۵۹ رای با ۵۰درصد، کمترین آرا را به خود اختصاص دادند.

در انتخابات مجلس سوم شورای اسلامی در تهران،  اکبر هاشمی‌رفسنجانی برای بار دوم بیشترین رای را به دست آورد. یک میلیون و ۲۹۴ هزار و ۴۱۹ نفر از واجدان شرایط یعنی ۸۲ درصد رای دهندگان به وی رای دادند و ابوالقاسم سرحدی‌زاده ۱۸۲ هزار و ۲۳۰ رای یعنی ۵۱.۹ درصد را کسب کرد.

علی‌اکبر موسوی حسینی در انتخابات چهارمین دوره مجلس شورای اسلامی از حوزه انتخابیه تهران ۹۳۷ هزار و ۳۰۲ یعنی ۵۵ درصد آرا را به خود اختصاص داد و محمود صابر همیشگی با کسب ۳۳۴ هزار و  ۸۱۷یعنی ۳۲.۶درصد آرا کمترین رای از مردم تهران را گرفت و به مجلس راه یافت.

علی اکبر ناطق نوری در انتخابات دور پنجم مجلس شورای اسلامی از تهران ۸۷۹ هزار و ۸۹۳ رای یعنی ۳۵.۹ درصد آرای مردم تهران، بیشترین و فاطمه کروبی با کسب ۸۳ هزار و ۷۹۲ رای یعنی ۳۰درصد کمترین رای را به دست آورد.

محمدرضا خاتمی در دور ششم مجلس شورای اسلامی یک میلیون و ۲۲۶ هزار و ۴۱۸ رای یعنی ۵۵.۶ درصد آرا بیشترین میزان رای و علیرضا محجوب در این دور ۶۴۵ هزار و ۶۵۰ یعنی ۲۹ درصد، کمترین آرا را به خود اختصاص دادند.

غلامعلی حدادعادل به در دوره های هفتم، هشتم و نهم مجلس شورای اسلامی به ترتیب با اخذ ۸۸۸ هزار و ۲۷۶ رای یعنی ۴۵.۵ درصد، ۸۴۴ هزار و۲۳۰ رای یعنی ۴۹.۴۸ درصد و یک میلیون و ۱۳۳ هزار و ۸۰۹ رای یعنی ۵۳.۳۳ درصد بیشترین آرا را بین نمایندگان حوزه انتخابیه تهران کسب کرد و در این سه دوره به ترتیب سهیلا جلودارزاده با کسب ۳۰۷ هزار و ۶۱۸ رای یعنی ۱۴.۵۷ درصد، بیژن نوباوه وطن با کسب ۵۳۷ هزار و ۱۷۲ رای یعنی ۳۰.۸۵ و حسین نجابت با کسب ۲۵۴ هزار و ۷۰۳ رای یعنی ۲۲.۴۱ کمترین میزان آرای مردم تهران را به دست آوردند.

محمدرضا عارف در دور دهم مجلس شورای اسلامی از حوزه انتخابیه تهران یک میلیون و ۶۰۸ هزار و ۹۲۹ رای یعنی ۴۹.۵۵ درصد، بیشترین و غلامرضا هاشم زایی یک میلیون و ۷۸ هزار و ۸۱۷ رای یعنی ۳۳.۲۲ درصد، کمترین میزان را کسب کرده است.

 اما در دور یازدهم انتخابات مجلس شورای اسلامی، محمدباقر قالیباف با کسب یک میلیون و ۲۶۵ هزار و  ۲۸۷ رای بیشترین و عزت الله اکبری تالارپشتی با کسب ۶۴۲ هزار و ۲۱۴ رای کمترین میزان را به خود اختصاص دادند.

با احتساب این آمار، اکبرهاشمی رفسنجانی با یک میلیون و ۸۹۱ هزار رای بیشترین و فاطمه کروبی با ۸۳ هزار و ۷۹۲ رای کمترین میزان آرای مردم تهران را در ۱۱ دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی به خود اختصاص داده‌اند.

 

اخبار مرتبط

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 7 =