مستندسازی و تحلیل محتوای اسناد تخت جمشید در گنجینه اسناد ملی ایران
تخت جمشید / سال ۱۳۰۸

پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته ایران‌شناسی با عنوان «مستندسازی و تحلیل محتوای اسناد تخت جمشید در گنجینه اسناد ملی ایران»، صبح چهارشنبه ۳۰ بهمن در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران مورد دفاع قرار گرفت.

این پایان‌نامه که توسط مهسا بهادری جهرمی نوشته شده بود را علی شهیدی راهنمایی، زنده‌یاد طهمورث ساجدی صبا مشاوره و محمود جعفری دهقی و گودرز رشتیانی داوری کردند.

این پژوهش که به بررسی اسناد کاغذی مرتبط با تخت جمشید در آرشیو ملی ایران پرداخته بود، چهار محورِ تاسیسات و امور عمرانی، اموال و نشریات امور مالی و اداری، رویدادهای مهم تخت جمشید و کاوش‌ها و مطالعات را شامل می‌شد.

قدیمی‌ترین سند متعلق به سال ١٢٩۶ خورشیدی بود و از آن زمان، اسناد در بازه‌های ده‌ساله طبقه‌بندی شده است. در این پایان‌نامه حدود ۷۶هزار سند بررسی شده بود که بیشترینِ آن به بازه سال‌های ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۵ با بیش از ۲۱هزار سند برمی‌گردد. از میان این اسناد، ۵۵درصد آنها متعلق به آرشیو شخصی غلامرضا خجندی و در مرحله بعد، ١٨ درصدشان برای استانداری فارس بوده است.

این اسناد چند دسته بوده که شامل تلگراف، نامه ماشین‌نویسی‌شده و نامه دستخط است و شامل زبان‌های فارسی و انگلیسی و بعضا آلمانی و فرانسه است. همچنین در بررسی آنها، به جنس و رنگ کاغذ، قدمت سند، ارگان ذی‌ربط آن، سربرگ، تاریخ و زبان سند و اطلاعات عمومی آن توجه شده است.

این دانشجو در دفاع خود، به شرح بعضی اسناد پرداخت.

یکی از آنها، سند درخواست گزارش‌های تخت جمشید برای انجمن آثار ملی ازسوی ارنست هرتسفلد، باستان‌شناس آلمانی است که به زبان آلمانی هم نوشته شده است و به تاریخ آوریل ۱۹۳۱ است. و سندی در تکمله آن، رسید تحویل راپورت تخت جمشید به انجمن آثار ملی برای هرتسفلد است که به امضای ارباب کیخسرو شاهرخ رسیده است.

یکی دیگر، درباره سفر جیمز برستد، رئیس موسسه شرق‌شناسی دانشگاه شیکاگو به ایران است که البته در آن سند، به نام «پروفسور برشید» ضبط شده است. این سند که تاریخ ١١ بهمن ١٣١١ بر خود دارد، یکی از اسناد متقدم این مجموعه به شمار می‌آورد. هرچند سندی برجای‌مانده از سال ۱۳۰۲ خطاب به وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه هم یکی از کهن‌ترین اسناد این مجموعه است.

سند دیگر، گزارش بازدید دکتر والتر هینتس، ایران‌شناس آلمانی در ٢۴ مهر ۱۳۲۹ است که ازسوی اداره باستان‌شناسی تنظیم شده و در آن، او را رئیس موسسه باستان‌شناسی آلمان در استانبول معرفی شده است. این در حالی است که او دو سال پیش از تاریخ، در این سمت بوده و در زمان بازدید، رئیس شعبه‌ای دانشگاه گوتینگن بوده است که پژوهشگر تصحیح کرد.

یکی دیگر هم درباره بازدید میروسلاو کودرات، وزیرمختار چکسلواکی است.

همچنین مجموعه اسنادی نیز که به امضای روسای وقت اداره کل باستان‌شناسی (علی سامی در سال ۱۳۳۹ و فریدون توللی در سال ۱۳۴۰) رسیده است، درباره مطالبی است که در اختیار یحیی ذکاء اقرار گرفته که محصول سلسله نوشتارهایی با عنوان «جامه‌های پارسیان در دوره هخامنشیان» است که در مجله هنر و مردم به چاپ رسیده‌اند.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 15 =