۲۷ بهمن ۱۳۹۸،‏ ۸:۲۶
کد خبرنگار: 1470
کد خبر: 83668712
۰ نفر

برچسب‌ها

اعتیاد دوست داشتنی به خرید

تهران - ایرنا - اشتیاق افراطی در خرید که گاه با عنوان "اعتیاد به خرید" نیز شناخته می‌شود؛ به اعتقاد برخی از تحلیلگران اجتماعی و روانشناختی به سبب دستیابی به سرخوشی،شادی لحظه‌ای، کنترل افکار و هیجانات منفی بروز کرده و تداوم می‌یابد.

اعتیاد به خرید به عنوان یکی از اصلی ترین اعتیادهای رفتاری که گاه عملکرد مغز و رفتارهای اجتماعی را نیز تحت تاثیر قرار می دهد؛ به گفته شماری از تحلیلگران روانشناسی ناشی از عدم اعتماد به نفس و خودباوری، کنترل برخی از عواطف و احساسات منفی نظیر خشونت و پرخاشگری، کاهش اضطراب و افسردگی، فقدان تفریح و سرگرمی در یک جامعه، تجمل‌گرایی و رقابت و حسدورزی است.

براساس برخی از منابع رسمی؛ اعتیاد به خرید در زنان ۳ برابر مردان برآورد شده است که شیوع آن نیز در سنین ۳۴ – ۲۲ سالگی استبراساس برخی از منابع رسمی؛ این اشتیاق (اعتیاد به خرید) در زنان ۳ برابر مردان برآورد شده است؛ که شیوع آن نیز در سنین ۳۴ – ۲۲ سالگی است. براساس این منابع همچنین نزدیک به ۶۵ درصد از جامعه با هدف خرید یک کالا خاص منزل را ترک می‌کنند؛ اما به هنگام گردش در بازارها وسوسه به خرید می شوند.

برخی از متخصصان علوم پزشکی آسیب های ژنتیکی را نیز در بروز این اعتیاد موثر قلمداد می کنند؛ به اعتقاد این کارشناسان آسیب های روحی در خانواده گاه موجب اعتیادهای رفتاری همچون اعتیاد به اینترنت، اعتیاد به قمار، اعتیاد به خرید می شود؛ که به طور حتم با بهره گیری از مشاوران و جایگزینی برخی از عادات رفتاری صحیح کاهش می یابد.

یک روانشناس سلامت در این باره به خبرنگار اجتماعی ایرنا گفت: اعتیاد به خرید به عنوان یک اعتیاد رفتاری به منظور افزایش تاب آوری اجتماعی، تحمل و کاهش اضطراب و تنش و ارتقاء سطح کیفی زندگی انجام می‌پذیرد.

بهناز نوید افزود: براساس نتایج برخی از تحقیقات این اعتیاد همچون اعتیاد به مواد دخانی و اعتیادآور موجب اختلال در عملکرد مغز می شود و بیمار را در جهت اعتیاد قربانی میکند.  

وی تصریح کرد: در اعتیاد رفتاری بیمار (معتاد) علیرغم آگاهی از آثار و نتایج مخرب این اعتیاد به استفاده از مواد دخانی و رفتار آسیب زا ادامه می دهد.

نوید افزود: یکی از مهمترین دلائل بروز و تداوم این اعتیاد تجلی احساس شادی و نشاط به هنگام خرید است؛ که به دلیل ترشح هورمون دوپامین (که نقش مهمی در اعتیاد رفتاری ایفاء می کند؛) پدیدار می شود.

وی ادامه داد: به عبارت دیگر بیمار به احساس سرخوشی ناشی از این اقدام معتاد می شود؛ اما این احساس به سرعت به یاس، پشیمانی و احساس گناه بدل می شود.

این روانشناس گفت: در حقیقت خرید به عنوان یک اقدام لذت بخش در برخی از مواقع همچون شرکت در آیین و ضیافت‌ها، طبیعی محسوب می شود؛ اما افراط در این اقدام موجب بروز اعتیاد و آسیب است.

نوید تاکید کرد: برخلاف تصور عام این اختلال (اعتیاد به خرید) در مردان نیز مشاهده می شود؛ افراط در خرید کیف و کفش و جواهرات که به طور عام در زنان بروز می یابد، در مردان به اعتیاد در خرید تجهیزات ورزشی و ساعت تغییر می کند.

این مشاور افزود: اعتیاد به خرید همچون اعتیاد به مواد دخانی و دیگر اقسام اعتیاد رفتاری با یک میل غیرقابل کنترل همراه است و بر این اساس عدم انجام آن برای بیمار با علائم ترک اعتیاد نظیر زودرنجی، تندخویی و خشونت همراه می شود.

به گفته نوید بروز برخی از مسائل و مشکلات اقتصادی، حقوقی (قانونی) و خانوادگی ناشی از خریدهای غیرضروری نیز از اعتیاد بیمار جلوگیری نمی کند.

رشد تورم در یک جامعه اعتیاد به خرید را افزایش می‌دهد

این کارشناس در ادامه خاطرنشان کرد: فقدان تفریح و سرگرمی در یک جامعه، تجمل‌گرایی، رقابت و حسدورزی، فقدان محبت در خانواده، اضطراب و تنش و کمبود عزت نفس از مهمترین دلائل بروز اعتیاد به خرید است.

وی با بیان این مهم که تورم و کاهش قدرت خرید جامعه نیز یکی از موثرترین علل بروز این اعتیاد است؛ گفت: برخی از رفتارهای وسواسی نظیر اعتیاد به خرید در یک جامعه که از ثبات قیمت برخوردار نیست؛ به طور حتم افزایش می یابد.

نوید افزود: به عنوان مثال هجوم به مراکز خرید و مجتمع ها به هنگام تخفیف سال نو (علیرغم عدم احتیاج) بی شک به دلیل رشد قیمت ها در ماه ها و سال های آتی است.

این مشاور همچنین در خصوص کاهش و رفع این اعتیاد نیز اظهار داشت: خودشناسی فردی یکی از مهمترین اقدامات جهت کاهش اعتیاد به خرید است. بررسی خریدها، زمان از دست رفته به هنگام این خرید و صدمات فردی، خانوادگی و اجتماعی این اقدام نیز در کاهش این اعتیاد اثرگذار است.

نوید ادامه داد: یادداشت خریدها و هزینه کرد، بازبینی مداوم این یادداشت، تهیه یک لیست (قبل از خرید) براساس نیازسنجی و قدرت خرید هم موجب پیشگیری از تصمیمات آنی و لحظه‌ای به منظور اقدام به خرید است.

به عقیده این روانشناس سلامت بهره گیری از مشاوران و متخصصان علوم روانپزشکی و همچنین جایگزینی برخی از عادات نیز در کنترل این اعتیاد رفتاری اثربخش است.

به اعتقاد شماری از روانشناسان هم این اعتیاد به هنگام بروز برخی از عواطف و احساسات همچون خشم و غضب، یاس و اندوه و اضطراب و افسردگی بروز پیدا می کند. به گفته این کارشناسان همچنین کمبود اعتماد به نفس و عدم باور به ظرفیت ها و توانمندی نیز اعتیاد به خرید را با هدف جلب توجه افزایش می دهد.

خریدهای غیرضروری و تکراری از علائم اعتیاد خرید است

نرگس نوروزی یک روانشناس بالینی در این رابطه گفت: خرید غیرضروری و همچنین تکراری از علائم این اعتیاد محسوب می شود که در برخی از مواقع سبب اختفاء فاکتورهای خرید به ویژه از خانواده است.

وی به دلائل بروز این اعتیاد اشاره کرد و گفت: یکی از مهمترین دلائل افزایش خرید کمبود اعتماد به نفس و خودباوری است. خرید لوازم آرایشی و پوشاک که گاه به طور افراطی انجام می پذیرد؛ با هدف جلب توجه و تقویت اعتماد به نفس است.

نوروزی افزود: اعتماد به نفس کاذب نیز یکی از دلائل بروز این اعتیاد است؛ که خرید افراطی را افزایش جذابیت و جلب اعتماد دیگران قلمداد می کند.

به گفته این مشاور تربیت خانوادگی و جامعه پذیری نیز بر بروز این احساس و اعتیاد به خرید نقش موثری ایفا می کند. همچنین احساس خشم و عصبانیت، یاس و ناامیدی و اندوه نیز گرایش به خرید را به ویژه در زنان تقویت می کند.

این روانشناس تاکید کرد: بنابراین افزایش خشونت و پرخاشگری، اضطراب و افسردگی  در یک کشور بی شک بر بروز این اعتیاد و افزایش گرایش به خرید اثرگذار است.

نوروزی با اشاره به آثار و تبعات مخرب این اعتیاد اضافه کرد: عدم مدیریت هزینه کرد یکی از مهمترین آثار این اعتیاد محسوب می شود. همچنین افزایش هزینه ها که ناشی از خریدهای افراطی (اعتیاد به خرید) است؛ گاه سبب بروز احساس سرخوردگی می شود.

وی افزود: کتمان خرید و اختفا فاکتورها نیز که در برخی از مواقع به جهت رشد غیر متعارف خرید انجام می شود؛ بر بروز اضطراب و تنش در بیمار اثرگذار است.

به گفته وی، اعتیاد به خرید در حقیقت به مصرف بیش از اندازه و خرید غیرقابل استفاده آدمی تعبیر می‌شود. این اقدام در کوتاه مدت سبب شادی و نشاط لحظه ای است و سبب افزایش ترشح هورمون دوپامین و اندورفین در مغز می شود و این امر یک سرخوشی آنی را برای آدمی فراهم و موجب تشویق و ترغیب وی به منظور خرید است.

نوروزی اضافه کرد: این احساس یکی از مهمترین علائم اعتیاد به خرید است؛ شادی و نشاط آنی و کوتاه مدت که پس از انجام خرید (به سرعت) به احساس یاس و پشیمانی بدل می‌شود.

این روانشناس با بیان این که تبلیغات نیز یکی از مهمترین علل ترغیب و تشویق آدمی به خرید است؛ افزود: گاه برخی از تبلیغات به طور ناخودآگاه بر روح آدمی تاثیرگذار است و وی را وادار به خرید می کند.

به عقیده نوروزی اعتیاد به خرید گاه در وسواس‌ های افراطی انتخابی نیز به چشم می خورد و این امر در حقیقت یکی از وسواس های فکری محسوب و نیازمند معالجه است.

به گفته نوروزی هجوم افکار متعدد در رابطه با این مهم که خرید افراطی یک اقدام پوچ و بیهوده است نیز یاس و ناامیدی را در آدمی افزایش می دهد.

خودشناسی اعتیاد رفتاری را کاهش می دهد

این روانشناس همچنین در رابطه با کاهش این اعتیاد اظهار داشت: یکی از موثرترین اقدامات در خصوص کاهش و رفع این اعتیاد خودشناسی فردی است. شناخت برخی از عواطف و احساسات نظیر خشم و اندوه که تمایل آدمی را به خرید افزایش می دهد؛ توانمندی وی را برای مدیریت هیجان تقویت می کند.

نوروزی تاکید کرد: خودشناسی فردی و مدیریت هیجان سبب کنترل احساسات می شود؛ در این شرایط خریدار افراطی به هنگام عصبانیت و خشم برخی از اقدامات همچون ورزش و پیاده روی را جایگزین خرید می کند.

وی تصریح کرد: یادداشت از اجناس خریداری شده و همچنین میزان هزینه کرد هم در کاهش این اعتیاد موثر است. این اقدام سبب مشاهده مداوم افزایش هزینه ها و کنترل این اشتیاق (خرید) می شود.

نوروزی یادآور شد: تداوم این اعتیاد علیرغم انجام این اقدامات حاکی از یک اختلال (وسواس فکری) و نیازمند شناخت درمانی و رفتار درمانی توسط مشاوران و روانپزشکان است.

به گفته این کارشناس اما این اشتیاق (خرید) به میزان متعارف مخرب محسوب نمی شود و به دلیل ترشح هورمون‌های نشاط آور به هنگام غم و اندوه به ویژه در زنان سودبخش نیز است.

گزارش از الهام دربان

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 2 =