اگر نماینده مجلس می‌شدم، حرف نمی‌زدم، عمل می‌کردم

تهران - ایرنا - روز توانیابان نباید یک روز یا یک هفته خاص باشد بلکه همیشه باید به این افراد توجه و صدای آنها شنیده شود. «اگر یک روز من نماینده مجلس می‌شدم، حرف نمی‌زدم. حرف‌هایم را در عمل ثابت می‌کردم و برای اولین قدم تمام تلاش خود را می‌کردم که توانیابان در سطح شهر مشکلات تردد و عبور و مرورشان رفع شود.»

در نخستین جشنواره «همام» ویژه هنرمندان توانیاب که از 26 آذر ماه در فرهنگستان هنر کار خود را آغاز کرد، گلچینی از نفیس ترین آثار تجسمی توانیابان به نمایش درآمده است.

یکی از توانیابان شرکت کننده در نمایشگاه همام، فضه ریاضی مقدم 27 ساله است. فضه اهل کاشان است و یکی دیگر از هنرمندان توانیاب این نمایشگاه است که در زادگاه «سهراب سپهری» متولد شده و امروز طبع هنری اش، او را به پایتخت و این نمایشگاه کشانده است. 

فضه اما بر اثر تصادف دچار ضایعه نخاعی شد. وی تا 13 سالگی زندگی معمولی داشت اما تصادف معادلات زندگی را برهم زد. «در جاده قم به سمت تهران ماشین ما چپ کرد و تنها کسی که آسیب جدی دید، من بودم و تا مدت ها از خودم می پرسیدم چرا؟ چرا من؟».

چهار سال زندگی در انزوا ارمغان این حادثه برای وی بود اما وقتی به خود آمد که با یکی از موسسات حمایتی توانیابان آشنا شد. «این یک شروع برای من بود. در بیشتر کلاس ها از زبان و نقاشی گرفته تا کامپیوتر و... شرکت کردم. دوست نداشتم کسی به من ترحم کند. یادم هست اولین بار در کلاس نقاشی روی پارچه درحالی که هیچ کسی فکرش را نمی کرد من بتوانم نقاشی کنم از دوستم خواستم قلمو را در دهانم قرار دهد و شروع به نقاشی کردم». نقاشی یک برگ سبز اوین تصویری بود که فضه با لب و دهانش نقاشی کرد.

«با اینکه این طرح را کشیدم اما باز کسی مرا باور نداشت و کارم را جدی نگرفت. کمی غرورم جریحه دار شد اما باز دست از تلاش برنداشتم. حداقل می خواستم به خودم ثابت کنم که می توانم نقاشی کنم. همان نقاشی را شروع کرده بودم به اتمام رساندم. طرح یک گل با برگ های سبز. وقتی همه دیدند من از پس این کار برآمده ام تشویقم کردند. خانواده ام برایم تخته ای مخصوص طراحی کردند و شروع به نقاشی روی بوم و چوب کردم».

اما غیر از نقاشی، فضه ساز هارمونیکا(ساز دهنی) می نوازد و در زمینه تئاتر هم فعالیت دارد. «فعالیت در این موسسه حامی توانیابان باعث شد به خودم و توانایی هایم ایمان بیاورم. امروز به همه کسانی که در شرایط من به سر می برند و منزوی هستند می گویم: تو می توانی به شرط اینکه خودت بخواهی».

به اعتقاد فضه روز توانیابان نباید در یک روز خاص باشد بلکه همه روزها باید به این افراد توجه و صدایشان شنیده شود. فضه در پاسخ به این سوال که اگر یک روز نماینده مجلس می شدی چه کاری می کردی می گوید: حرف نمی زدم. حرف هایم را در عمل ثابت می کردم و برای اولین قدم تمام تلاشم را می کردم که توانیابان در سطح شهر مشکلات تردد و عبور و مرورشان برطرف شود». 

مثل مردم عادی کار می کنم و پول درمی آورم

در نمایشگاه همام علاقه مندان زیادی به آثار هنری توانیابان تجمع کرده اند. پای هر تابلوی نقاشی یا آثار هنری چوبی چند نفر در حال تماشای اثر و نقد آن هستند. کمی آن طرف تر عاطفه ثمری 45 ساله را می بینم. یکی از شرکت کنندگان در این نمایشگاه در حالی که به زحمت کنار تابلوی «صلح و کودک» خود ایستاده می گوید که لحظه تولد به خاطر نرسیدن اکسیژن به مغزش با مشکل «سی پی» متولد شد اما با این وجود از لحظه ای که خود را شناخت به نقاشی علاقه پیدا کرد و در این مسیر قدم برداشت.

وی می گوید: نقاشی را با گرفتن قلمو توسط لب و دهان شروع کردم و در این مسیر مادرم همراه همیشگی من بود و کمکم می کرد.

حالا عاطفه حدود 18 نمایشگاه نقاشی در داخل کشور برگزار کرده و در دو نمایشگاه در آلمان نیز حضور داشته است.

عاطفه همچنین عضو نقاشان بین الملل نیز هست. این نقاش خوش ذوق هر سه ماه یک بار به آلمان سفر می کند و معتقد است مناسب سازی فضا در این کشور بسیار عالی است. طوری که توانیابان می توانند به راحتی به هر نقطه از شهر بروند و کار خود را انجام بدهند. خانه نشین نیستند و مثل افراد عادی در تعامل با مردم و در اجتماع حضور پررنگی دارند.

عاطفه ادامه می دهد: اتفاقی که در ایران مشاهده نمی شود و توانیابان به زحمت می توانند از خانه خارج شوند و از سوی جامعه نگاه ترحم آمیزی به آنها می شود.

زن جوان ایمان دارد دو چیز می تواند زندگی توانیابان در ایران را برای همیشه تغییر دهد: «فرهنگ سازی و تغییر نگاه و دید مردم و همچنین مناسب سازی فضا برای تردد معلولین».

تجربه شرکت در دو نمایشگاه در آلمان دستاوردهای خوبی هم برای عاطفه و هم برای مخاطبانش در این کشور داشته است.

وی می گوید: مردم وقتی مرا و نقاشی هایم را می دیدند ذوق زده می شدند و می گفتند تو باعث شدی نگاه ما به زندگی عوض شود. آنها با انرژی نمایشگاه را ترک می کردند.

عاطفه در ادامه صحبت های خود با جدیت تمام اضافه می کند: هیچ فرقی با دیگر افراد جامعه ندارم. مثل افراد عادی برای خود پول در می آورم، کار می کنم و روابط خود را دارم و اگر خداوند بزرگ یاریم کند قرار است به زودی یک کارگاه آموزش نقاشی راه اندازی کنم.

این هنرمندان خوش آتیه با تکنیک رنگ روغن سبک رئال کار و با فروش آثارش هزینه هایش را تامین می کند.

المپیاد هنری برای توانیابان

در میان جمعیت بازدیدکننده در این نمایشگاه، یکی از چهره های آشنا، هادی ایازی معاون اسبق امور اجتماعی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است.

ایازی در حال بازدید از آثار هنرمندان توانیاب در این نمایشگاه در گفت وگو با خبرنگار اجتماعی ایرنا می گوید: اینجا دو گروه هدف حضور دارند. هنرمندان و توانیابان. این دو با هم ترکیب شده و در این نمایشگاه شاهد آثار ارزشمند توانیابان هنرمند مواجه هستیم.

به اعتقاد ایازی اگر جامعه دغدغه توانیابان را نداشته باشد، ظرفیت ها و خلاقیت های آنها به خوبی استفاده نخواهد شد و از این جهت برگزاری این نمایشگاه بسیار اثرگذار است.

ایازی با بیان اینکه امیدوار است این اقدام به صورت سالانه تکرار شود، ادامه می دهد: 950 هنرمند در حوزه آثار تجسمی در این نمایشگاه شناسایی شده و با داشتن چنین ظرفیتی می توان این برنامه را سالی یکبار برگزار کرد و حتی توانیابانی که خلاقیت هایشان شناخته نشده، در حوزه های دیگر بتوانند آثار خود را ارسال کنند.

وی می افزاید: این برنامه مثل پاراالمپیک ورزشی که هر چهار سال یکبار برگزار می شود، می تواند در قالب المپیاد هنری معلولین انجام شود و  شاهد آن باشیم که در سطح بین المللی آثار معلولین به نمایش درآید.

ایازی اضافه می کند: یکی از کارهای خوبی که می توان انجام داد، این است که آثار توانیابان قیمت گذاری شود. این بدین معنی و مفهوم است که شغلی برای توانیابان ایجاد می شود که از طریق آن می توانند زندگی بهتری داشته باشند.

وی همچنین با اشاره به برگزاری حراج های هنری در ایران می گوید: امروز با راه اندازی حراج های هنری شاهد این هستیم که آثار هنرمندان با قیمت های خوب به فروش می رود که این به جامعه هنری و هنرمندان کمک می کند. بسیار اهمیت دارد که ما چنین فضایی را هم برای توانیابان هنرمند فراهم کنیم و برگزاری این جشنواره بدون شک به این موضوع کمک خواهد کرد. «به این شرط که مدیران فرهنگی و هنری، سازمان های مردم نهاد، سازمان بهزیستی، وزارت ارشاد و شهرداری ها این دغدغه را داشته و برای توسعه چننی جشنواره هایی اقدام کرده و برای ایجاد بازار کار برای توانیابان هنرمند همراه شوند».

از معاون اسبق امور اجتماعی وزارت بهداشت می پرسم آیا دلی به این نمایشگاه آمده یا دعوت شده؟ لبخندی می زند و با قاطعیت می گوید: من خیلی از برنامه ها دعوت می شوم اما حضور پیدا نمی کنم ولی در این برنامه(مربوط به نمایش آثار توانیابان هنرمند) حضور داشتم و این را به حساب توفیق خودم می گذارم و منتی بر کسی ندارم. اینجا از آثار به نمایش درآمده استفاده کردم و لذت بردم. این حس از روی ترحم نیست و از روی عشق و علاقه مندی بنده به حوزه فرهنگ و هنر توانیابانی که این آثار زیبا را خلق کرده، داشته ام.

ایازی حتی معتقد است که مشاهده آثار هنرمندان توانیاب دید وی را به زندگی نیز عوض کرده است.

وی می گوید: بدون تردید دیدن این افراد و آثارشان در تغییر نگرش من تاثیر داشته است. برای مثال ایده المپیاد هنری را که مطرح کردم ناشی از همین تغییر نگرش بوده و با ارتباطاتی که دارم سعی می کنم دنبال این کار رفته و برای اجرایی شدن آن تلاش کنم. نه تنها در زندگی شخصی من تاثیر گذار بوده بلکه در زندگی آتی خود توانیابان نیز تاثیر مثبتی دارد. اینکار زمانی محقق می شود که هنرمندان، مدیران فرهنگی و هنری و کسانی که در حوزه اقتصاد هنر فعال هستند باید برای انجام این موضوع تلاش کنند.

جشنواره همام(ویژه هنرمندان توانیاب سراسر کشور) از ۲۶ آذرماه در فرهنگستان هنر کلید خورده و دوم آذرماه اختتامیه این جشنواره در ایوان شمس خواهد بود.

از: فاطمه شیری

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 15 =