تغییر جهت تجارت کشور

تهران- ایرنا- بزودی کشورهای عضو اوراسیا، تعرفه‌های گمرکی خود را برای کالاهای ایرانی کاهش می‌دهند و فعالان اقتصادی می‌توانند با تعرفه‌هایی که برای آنها در نظر گرفته شده است، تجارت با ۵ کشور بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان، روسیه و ارمنستان را دنبال کنند. ایران تعرفه‌های گمرکی خود را برای ۵ کشور عضو اوراسیا کاهش داده است تا تجار اقتصادی با شرایط بهتری کالاهای خود را وارد کشورمان کنند.

گروه اطلاع رسانی ایرنا در راستای ایفای رسالت آگاهی بخشی به انعکاس برجسته ترین گزارش های روزنامه های مختلف با عناوینی چون تغییر جهت تجارت کشور، گره FATF را باز کنید، تلاش مذاکره‌کنندگان برجام برای بازگرداندن استرا!، استمداد از دانشگاه در سال آخر، سال آینده از رکود خارج می‌شویم، روش جبران کسری بودجه، بازگشت دو آیت‌الله تأثیرگذار به خبرگان، سر پناهی به نام زباله‌ها، آدرس چاله های هوایی بازار ارز، سیگنال‌های جدید پرداخته است. در ادامه به بازتاب گزیده ای از این مطالب می پردازیم:

تغییر جهت تجارت کشور

روزنامه ایران در گزارشی با عنوان تغییر جهت تجارت کشور می نویسد: بزودی کشورهای عضو اوراسیا، تعرفه‌های گمرکی خود را برای کالاهای ایرانی کاهش می‌دهند و فعالان اقتصادی می‌توانند با تعرفه‌هایی که برای آنها در نظر گرفته شده است، تجارت با ۵ کشور بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان، روسیه و ارمنستان را دنبال کنند. ایران تعرفه‌های گمرکی خود را برای ۵ کشور عضو اوراسیا کاهش داده است تا تجار اقتصادی با شرایط بهتری کالاهای خود را وارد کشورمان کنند. تجار و مجموعه‌هایی که می‌خواهند با ۵ کشور عضو اوراسیا بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان، روسیه و ارمنستان همکاری کنند می‌توانند از اتاق بازرگانی ایران فرم‌هایی را که مربوط به تجارت با کشورهای عضو اوراسیا است و به تازگی منتشر شده است دریافت کنند. با سه گام عنوان شده، ایران به‌صورت جدی وارد فاز عملیاتی و اجرایی پیمان اوراسیا شد، البته پیمان اوراسیا از ۵ آبان ماه شروع شد و بازرگانان، خود را برای تجارت پویا آماده کردند. با سه گام مطرح شده، زیرساخت‌ها برای همکاری ایران با ۵ کشور بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان، روسیه و ارمنستان فراهم می‌شود. تسهیل تجارت، حذف تدریجی قوانین گمرکی، ایجاد بازار مشترک و استفاده از پتانسیل تولیدی بخش قابل توجه مزیت و البته اهداف پیمان اوراسیا است.

هادی تیزهوش تابان، رئیس اتاق مشترک ایران و روسیه به «ایران» می‌گوید: اقتصاد کشورهایی که عضو اوراسیا شدند، بسیار متحول شده است و به طور قطع ایران هم می‌تواند از شرایط پیش آمده برای توسعه و رونق اقتصادی استفاده کند. خیلی از کشورها می‌خواهند وارد پیمان اوراسیا باشند اما برای آنها این فرصت وجود ندارد، این در حالی است که ایران توانست با مذاکره به این پیمان استراتژیک و مهم بپیوندد. کشور ویتنام قبل از آنکه به پیمان اوراسیا ملحق شود، صادرات ۲.۵ میلیارد دلاری به روسیه داشت و اکنون آمار نشان می‌دهد این عدد به ۶ میلیارد دلار رسیده است، از این‌رو ایران می‌تواند چنین جهشی را در صادرات داشته باشد.

رئیس اتاق مشترک ایران و روسیه در پاسخ به این سؤال که با وجود تحریم‌ها چگونه می‌توان مبادلات پولی و بانکی با کشورهای عضو اوراسیا را دنبال کرد، می‌گوید: مانند گذشته روابط پولی و بانکی دنبال می‌شود، در این میان باید دنبال راهکارهایی بود که مشکلات حواله و پرداخت‌های ارزی را حل کرد. روسیه نه مانند ایران اما این کشور هم با تحریم‌هایی روبه‌رو است، از این‌رو روسیه هم به‌دنبال آن است تا بتواند تحریم‌ها را پشت سر بگذارد.

گره FATF را باز کنید

روزنامه آرمان ملی در گزارش خود با عنوان گره FATF را باز کنید می نویسد: گره FATF بازنشدنی به نظر می‌رسد و مجمع تشخیص مصلحت نظام تصمیم گرفته بدون ارائه پاسخ روشن به افکار عمومی همچنان دو لایحه CFT و پالرمو را معطل نگه دارد. این در حالی است که اواخر مهرماه ۹۸ گروه ویژه اقدام مالی طی بیانیه‌ای اعلام کرد که برای آخرین بار فرصتی ۴ ماهه به جمهوری اسلامی ایران می‌دهد تا با تصویب دو لایحه CFT و پالرمو با این نهاد بین‌المللی همکاری کند و نگذارد نام ایران به لیست سیاه اضافه شود. این نهاد همچنین ۲۶ مهرماه دو دسته اقدام جدید مقابله‌ای علیه کشورمان وضع کرد و با توجه به تصویب یک اقدام مقابله‌ای دیگر در خرداد ۹۸، مجموعه اقدامات وضع شده علیه ایران به سه اقدام رسید. ادامه این شرایط و اضافه شدن ایران به لیست سیاه FATF آن هم در شرایطی که تحریم و فشار اقتصادی آمریکا شرایط معیشتی را برای مردم سخت کرده، به تشدید مشکلات منجر خواهد شد و این مهم، در برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی احساس خطر ایجاد کرده است. یک عضو فراکسیون امید مجلس در این زمینه معتقد است که مجمع باید نگاه واقع بینانه‌تری به موضوع داشته باشد و مقتضیات زمان را با توجه به وظیفه‌اش یعنی «تشخیص مصلحت» در نظر بگیرد تا مبادا در وضعیت اقتصادی کنونی، کشور در تنگنای بیشتری قرار گیرد.

غلامرضا حیدری به «آرمان ملی» می‌گوید: امروز در سخت‌ترین شرایط اقتصادی قرار داریم و برای عبور از این وضعیت، همه نهادها فارغ از منافع جناحی و گروهی باید همکاری کنند. او با تأکید بر اینکه اساسا ورود به این موضوع ورای صلاحیت قانونی مجمع تشخیص مصلحت نظام بود، تصریح می‌کند: «متأسفانه اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام در جایگاهی که در قانون اساسی برای آنها تعریف کرده است، انجام وظیفه نمی‌کنند. در قانون اساسی دو وظیفه برای مجمع تعیین شده است. اول زمانی که اختلاف نظر میان شورای نگهبان و مجلس پدید می‌آید، بعد از یک بار رفت و برگشت مصوبه میان شورای نگهبان و مجلس، مجمع به مسأله ورود می‌کند و نظر نهایی را می‌دهد. دوم اینکه رهبر معظم انقلاب پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت سیاست‌های کلی کشور را ابلاغ می‌کند». حیدری تأکید دارد که هیچ جای قانون نیامده مجمع می‌تواند مصوبه مجلس را مسکوت نگه دارد و سکوت پیشه کند. او می‌گوید: «اگر بخواهیم منصفانه نگاه کنیم، دست کم یکی از این لوایح در حال حاضر اعتبار قانونی پیدا کرده؛ چرا که چندین ماه گذشته و نظری در این باره اعلام نشده است». این نماینده اصلاح‌طلب مجلس شورای اسلامی که سابقه حضور در مجالس دوم و سوم را نیز دارد، درخصوص راهکار گره‌گشایی از موضوع FATF می‌گوید: «تاکنون تلاش‌های زیادی صورت گرفته که اعضای مجمع قانع شوند و موافقتشان را با CFT و پالرمو اعلام کنند، اما اینگونه نشد. با توجه به تجربه، معتقدم تنها راه باقی مانده برای عبور از این بحران، ورود مقام معظم رهبری به موضوع است که با درایت و دوراندیشی‌شان کشور را از مخمصه‌ای که در بهمن‌ماه انتظارمان را می‌کشد، نجات دهند».

تلاش مذاکره‌کنندگان برجام برای بازگرداندن استرا!

روزنامه آفتاب یزد در گزارش خود با عنوان تلاش مذاکره‌کنندگان برجام برای بازگرداندن استرا! می نویسد: از زمانی که آندره آ استراماچونی ایتالیایی سرمربی تیم استقلال تهران را بر عهده گرفت، شاهد بازی‌های خوبی از آبی پوشانی بودیم که تا پیش از آن جایگاه خوبی در جدول نداشتند. اما عملکرد خوب این مربی ایتالیایی و بازی‌های قابل قبول بازیکنان، این تیم را صدر نشین جدول کرد. تا اینکه به یکباره همه چیز تغییر کرد و زمزمه‌هایی مبنی بر فسخ قرارداد استراماچونی با تیم استقلال به خاطر عدم پرداخت مطالباتش به گوش رسید. در نگاه اول این موضوع شبیه به شوخی به نظر می‌رسید و هیچ کس رفتن استراماچونی را باور نمی‌کرد اما صبح دوشنبه در خبرها اعلام شد که او ضمن جدایی از تیم استقلال تهران، تهران را به مقصد ترکیه ترک کرده است. البته اعضای هیئت مدیره باشگاه استقلال یک‌شنبه شب پس از قطع همکاری استراماچونی با این باشگاه، در محل اردوی این تیم در هتل المپیک حضور پیدا کردند و پس از برگزاری جلسه‌ای با اعضای تیم، تصمیم گرفتند به محل سکونت استراماچونی بروند تا شاید بتوانند او را برای بازگشت به استقلال راضی کنند. با این حال تلاش مدیران استقلال سودی نداشت و وقتی آن‌ها به خانه استراماچونی مراجعه کردند، متوجه شدند که سرمربی ایتالیایی تیم‌شان در خانه‌اش حضور ندارد و آن‌ها دست خالی بازگشتند.

اما شرایط بحرانی تیم استقلال منجر شد که وزارت خارجه نیز به این ماجرا ورود پیدا کند. در این راستا معاون سیاسی ظریف گفت: «با وساطت سفیر ایتالیا در تهران در تلاشیم استراماچونی به تهران و هدایت تیم استقلال بازگردد، تحریم‌های ظالمانه مهم‌ترین مشکل ما برای رساندن مطالبات مالی او به حساب‌هایش در خارج بود که امیدواریم بزودی او را مجددا در سمت سرمربیگری استقلال ببینیم.»

دکتر عباس عراقچی گفت: «به نظرم استراماچونی عجله کرد و با کمک سفارت‌های ایران در ایتالیا و آقای پرونه سفیر ایتالیا در تهران بزودی مطالبات مالی معوقه ایشان به حسابش واریز خواهد شد.» وی با ابراز امیدواری به حل مشکل استراماچونی سرمربی ایتالیایی باشگاه استقلال تهران گفت: «به درخواست سلطانی‌فر به سرعت برای حل مشکل سرمربی ایتالیایی استقلال تهران دست بکار شدیم و با مذاکرات متعددی که خود من با سفیر ایتالیا در تهران و همینطور سفیر خودمان در کشور ایتالیا داشتیم در تلاشیم با وساطت آقای پرونه سفیر ایتالیا در تهران استراماچونی به تهران و هدایت تیم استقلال بازگردد.» وی تاکید کرد: «اخبار برخی رسانه‌ها مبنی بر ترک کشور به واسطه مسائل اخیر درست نبوده و در صحبتی که استراماچونی با سفیر ایتالیا در تهران داشته است خواستار حل مشکلات پرداخت‌های خود از سوی باشگاه استقلال بوده است.» معاون سیاسی وزارت خارجه گفت: «البته خود استراماچونی می‌داند مشکلات پرداخت در حقوق ایشان ناشی از تحریم‌های ظالمانه آمریکاست و قطعا با علم به این موضوع با باشگاه استقلال تهران قرار داد بسته است و امیدوارم با تلاش‌های سفیر ایتالیا در تهران بزودی او را مجددا در سمت سرمربیگری تیم استقلال تهران ببینم.»

استمداد از دانشگاه در سال آخر

روزنامه ابتکار در گزارشی با عنوان استمداد از دانشگاه در سال آخر آورد:جایگاه کارشناسان در دولت‌های ایرانی سال‌هاست که به فراموشی سپرده شده است. گویا قرار نیست این قشر هیچ وقت در میان مسئولان و تصمیمات کلان کشوری جدی گرفته شوند و ما هر روز تبعات دوری و نادیده گرفته شدن این طبقه تاثیرگذار را به چشم می‌بینیم. آخرین مورد بحث سهمیه‌بندی بنزین و افزایش قیمت آن بود که تبعات آن بر همگان روشن شد. به نوعی که مردم زیر فشار مشکلات اقتصادی و معیشتی دیگر تاب این تصمیم یک شبه و شوک بنزینی را نیاوردند و برای اعتراض به این تصمیم به خیابان‌ها رفتند. هزینه‌ای که این تصمیم بر دوش کشور گذاشت و خسارت‌های ناشی از آن همچنان به چشم می‌خورد. اما چرا اینگونه شد و چه اتفاقی افتاد که یک تصمیم تاثیرگذار در این شرایط به‌خصوص کشور بدون نظر کارشناسان و اساتید دانشگاه یک شبه اجرایی شد؟

احمد جان‌جان، کارشناس مسائل سیاسی و اقتصادی درباره سهمیه‌بندی بنزین و تبعات آن در جامعه که نتیجه آن درخواست حسن روحانی برای حمایت از دولت است، می‌گوید: ما ابتدا باید ببینیم که این تصمیم تا چه میزان درست و اصولی بود. چند نکته درمورد تصمیم دولت راجع به سهمیه‌بندی و افزایش قیمت بنزین وجود دارد. یکی این‌که کنار گذاشتن سه طرح موفق اعم از سهیمه‌بندی، کارت سوخت و دو نرخی شدن بنزین از روز اول غلط بوده است. علت آن هم این است که مرکز پژوهش‌های مجلس طی یک گزارش رسما اعلام کرد طی ۸ سال از محل این تصمیم ۱۰۰ میلیارد دلار عایدی اقتصای داشته است. به گفته وزیر نفت هم در این مدت صرفه‌جویی زیادی در رابطه با بنزین به وجود آمده است. حالا سوال اینجاست زمانی که شما می‌دانستید به واسطه چنین تصمیمی دولت جلوی هزینه‌های زیادی را می‌گرفت و سالانه ۱۰۰ میلیارد دلار صرفه‌جویی صورت می‌گیرد، چرا ۵ سال این منابع را به نوعی دور ریختید و این راه غلط را ادامه دادید و همچنان بر آن اصرار کردید؟ این حجم از صرفه‌جویی می‌توانست آبی بر روی تورم و رکود باشد اما اجرایی نشد و حتی در سرکوب قیمت ارز می‌توانست به بانک مرکزی کمک کند. پس ده‌ها میلیار دلار به دلیل بی‌تدبیری و عدم توجه به نظرات کارشناسان و اساتید دانشگاه‌ها بود. حالا زمانی که دولت و دو قوای دیگر در یک شورای سیاستگذاری اقتصادی یک تصمیم را گرفته سپس آن را اجرایی کردند و تبعات آن را همه دیدیم و هزینه بر دوش ملت و جامعه و حکومت گذاشت دست به دامن دانشگاه‌ها و کارشناسان شده‌اند، مشخص است که الان دیگر بعد از این همه هزینه دادن خیلی دیر است که دانشگاه‌ها جدی گرفته شود. آن هم در زمانی که یک سال به پایان عمر دولت باقی مانده است. دولت به خوبی می‌داند کارشناسان و دانشگاه‌ها و مراکز علمی نیز این سخن او را جدی نمی‌گیرند و این درواقع فراری رو به جلو و برای پاسخگو نبودن است.

سال آینده از رکود خارج می‌شویم

روزنامه اعتماد در گزارشی با عنوان سال آینده از رکود خارج می‌شویم می نویسد: یک روز پس از تقدیم لایحه بودجه به مجلس، محمدباقر نوبخت، رییس سازمان برنامه و بودجه در نشست خبری ضمن ارایه پاره‌ای توضیحات از بخش‌های بحث‌برانگیز به برخی از ابهامات در بودجه و نحوه اجرای آن پاسخ داد. نوبخت در نشست «تشریح لایحه بودجه سال ۱۳۹۹ کل کشور» با تاکید بر این موضوع که بودجه سال آینده برای سومین سال تحریم بزرگ اقتصادی تهیه شده، گفت: «هیچ کدام اعداد بودجه مانند سال قبل نیست و از همان ابتدا و به دلیل تحریم‌ها برنامه جداگانه‌ای برای سال ۹۹ تهیه شد و این بودجه برای اجرای برنامه مذکور است.» نوبخت همواره بر این موضوع تاکید داشت که اقتصاد کشور، سال آینده از رکود خارج می‌شود و پیش‌بینی شاخص‌های کلان اقتصادی، صحت ادعای فوق را تایید می‌کند. به گفته او ایجاد یک میلیون فرصت شغلی و رشد دو درصدی از مهم‌ترین اهداف خروج از رکود است که در قالب موارد هدف‌گذاری شده در بودجه معین است.

رییس سازمان برنامه و بودجه در پاسخ به پرسش «اعتماد» مبنی بر اینکه چرا در بودجه سال آینده پیش‌بینی از شاخص‌های مهم اقتصادی مانند نرخ بیکاری و تورم وجود ندارد، گفت: «در بخش‌هایی از بودجه در خصوص شاخص‌های مهم مواردی مطرح شده. به عنوان مثال قرار است در سال آینده ۲۳۰ هزار میلیارد تومان برای اشتغال در نظر بگیریم که بخشی از آن از بودجه عمومی و بخشی صندوق توسعه ملی فراهم می‌شود. با برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته کاملا مشخص است که استان به استان به ازای چه فعالیتی چه میزان شغل و تولید ایجاد می‌شود.» هر چند او در ادامه صحبت‌های خود به سرمایه‌گذاری ۳۰۰ هزار میلیارد تومانی دولت و شرکت‌های دولتی برای اشتغال نیز اشاراتی کرد. او گفت: سرمایه‌گذاری برای اشتغال‌آفرینی همچنان نیز وجود دارد.

نوبخت در پاسخ به پرسش دیگر «اعتماد» مبنی بر اینکه عدد رشد اقتصادی منتشره از سوی مرکز آمار منفی ۴.۹ است و پیش‌بینی بانک جهانی نیز منفی ۹.۵ درصد را نشان می‌دهد، چگونه ممکن است در سال آینده با بودجه کنونی از رکود خارج شد، گفت: «با استناد به گزارش نهادهای بین‌المللی، سال آینده، سال خروج از رکود است. قبلا نیز شرایط اینچنینی داشتیم. به گونه‌ای که در سال ۹۱ با رشد اقتصادی منفی ۶.۸ درصد روبه‌رو بودیم اما تا سال ماقبل تحریم‌ها رشد اقتصادی دو رقمی داشتیم حتی در منطقه نیز بالاترین رشد اقتصادی را داشتیم بنابراین نگرانی در خصوص این شاخص اقتصادی وجود ندارد.»

پرسش دیگر «اعتماد» درباره تهاتر ۴۰ هزار میلیارد تومان بدهی دولت با درآمد نفت بود. اینکه چنین سازوکاری برای درآمدزایی به معنای وابستگی نفت به بودجه خواهد بود یا نه؟ مژگان خانلو، سخنگوی سازمان برنامه و بودجه در پاسخ به این سوال‌ گفت: «در تبصره مربوطه به صراحت عنوان شده که چه کسانی می‌توانند در قبال بدهی‌های خود از دولت نفت بخرند. بر همین اساس افرادی که خواهان تهاتر بدهی دولت با بشکه‌های نفتی هستند در قالب بورس انرژی می‌توانند این کار را انجام دهند.» خانلو معتقد است، افرادی از این تبصره استفاده می‌کنند که قابلیت استفاده از نفت را دارند به عنوان مثال پالایشگاه‌ها می‌توانند آن را به فروش برسانند.

روش جبران کسری بودجه

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش خود با عنوان روش جبران کسری بودجه می نویسد: لایحه بودجه دولت موضوع داغ اقتصادی این روزهای کشور است. به‌طور خاص، کسری بودجه بالای سال ۱۳۹۹ مورد توجه بوده است. کاهش درآمدهای نفتی دولت به دنبال دور اخیر تحریم‌های یکجانبه آمریکا به کسری بودجه قابل‌توجه دولت منجر شده است. تاکنون آمار رسمی از کسری بودجه سال ۱۳۹۸ دولت منتشر نشده، اما به نظر می‌رسد حتی در سال جاری نیز این کسری بودجه قابل توجه باشد.

تبعات کسری بودجه، مانند افزایش نرخ تورم در صورت استقراض دولت از بانک مرکزی یا هزینه بالای تامین مالی در صورت استقراض از مردم، نیاز به توضیح ندارد. اما سوال پیش روی سیاست‌گذاران و تحلیلگران آن است که بهترین راه کاهش کسری بودجه چیست؟ در ادامه روش‌های موجود برای کاهش کسری بودجه دولت از منظر تاثیر آنها بر رکود اقتصادی اولویت‌بندی شده‌اند؛ این اولویت‌بندی براساس نتایج تحقیقاتی که در کتاب «ریاضت اقتصادی» نوشته آلسینا، اقتصاددان بنام ایتالیایی و همکارانش در سال ۲۰۱۹ منتشر شده، صورت گرفته است.

به‌صورت کلی کسری بودجه اختلاف میان درآمدهای دولت و مخارج آن است. برای کاهش این اختلاف یا باید درآمدهای دولت افزایش یابد یا باید از مخارج آن کاسته شود. در این نوشته تمامی راه‌های ممکن برای افزایش درآمد یا کاهش مخارج دولت ایران بررسی نمی‌شود. در عوض، دو رویکرد رایج افزایش مالیات و صرفه‌جویی در هزینه‌ها از نظر تاثیر آنها بر اقتصاد کلان و با اتکا به شواهد تجربی موجود در ادبیات اقتصادی مقایسه می‌شوند.

کنترل کسری بودجه ذیل ادبیات ریاضت اقتصادی به‌صورت مفصل بررسی شده است. سوال اصلی در این ادبیات آن است که کدام یک از دو سیاست افزایش مالیات یا کاهش مخارج دولت ضرر کمتری برای اقتصاد کلان دارد. هر دو سیاست مذکور، در نگاه اول، باعث رکود می‌شوند. افزایش نرخ مالیات باعث افزایش هزینه‌های تولید می‌شود. افزایش هزینه‌های تولید نیز به کاهش تولید و رکود منجر می‌شود. کاهش مخارج دولت، به‌عنوان بزرگ‌ترین مشتری اقتصاد، نیز به کاهش تقاضا برای تولیدات و رکود می‌انجامد. بنابراین، سوال اصلی در ادبیات ریاضت اقتصادی آن است که کدام یک از این دو سیاست کمتر رکودزاست.

بازگشت دو آیت‌الله تأثیرگذار به خبرگان

 روزنامه شرق درگفت و گویی با عنوان بازگشت دو آیت‌الله تأثیرگذار به خبرگان آورد: محمد یزدی با اینکه چهارسال پیش نسبت به عدم حضورش در دور پنجم خبرگان ابراز خوشحالی کرده بود، اما امسال دوباره قصد نامزدی دارد. هم او و هم مصباح یزدی قرار است دوباره به خبرگان بازگردند. با اینکه هر دو ساکن قم‌اند اما مصباح از مشهد و آن‌طورکه اعلام شده محمد یزدی از قم می‌آید تا هم رقابتی میانشان شکل نگیرد هم دو بازمانده انتخابات چهار سال پیش بتوانند در انتخابات میان‌دوره‌ای به هم‌قطاران همیشگی خود بپیوندند. آنها که در دوره‌های قبل خبرگان هم عضو بوده‌اند، فقط چهار سال از این مجلس دور ماندند. این دو نفر چهار سال پیش از تهران نامزد شده بودند اما نتوانستند رأی کافی بیاورند و از ورود به مجلس خبرگان بازماندند. امسال هیچ‌کدام از تهران نامزد نشده‌اند، درحالی‌که تهران بعد از درگذشت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در سال ۹۵ یک کرسی خالی دارد.

یزدی رئیس مجلس خبرگان دور چهارم در نطق یکی از آخرین اجلاس‌های خبرگان چهارم گفته بود: «خوشبختانه برای دوره پنجم خبرگان من رأی نیاوردم و در آینده در خدمتتان نیستم و از این اتفاق خوشحالم و خوشحالم که این بار از دوش من برداشته شد».

آن زمان حتی شایع شده بود که یکی از راه‌یافتگان اعلام انصراف کرده تا به جایش محمد یزدی بتواند وارد مجلس شود، اما او در پاسخ گفته بود: «آنچه امروز در سایت‌ها درباره اقدام من برای حضور در مجلس خبرگان آینده گفته شده، کذب محض است و تکذیب می‌کنم، چراکه نه از ناحیه من و نه از ناحیه جامعه مدرسین اقدامی انجام نشده که کسی کنار برود و من جلو بیایم و وارد خبرگان آینده شوم». یزدی گفته بود: «اعلام رسمی وزارت کشور قانون است و اطاعت از قانون وظیفه همه ماست. من هم طبعا تسلیم قانون هستم و به‌هیچ‌وجه حاضر نیستم از قانون کمترین تخلفی صورت گیرد. بحمدالله یک انتخابات کاملا آبرومندانه و آرام در یک کشور پهناور به‌خوبی برگزار شد و یک قطره خون از دماغ کسی نیامد. به همه کسانی که انتخاب شده‌اند، تبریک می‌گویم. البته در گوشه و کناری شکایت‌هایی از نحوه اجرا بوده که در شورای نگهبان در دست بررسی است». از چهار سال پیش به این سو هفت نفر از جمع ۸۸نفره خبرگانی‌ها در مجلس خبرگان پنجم درگذشته‌اند و بنا به اطلاعیه وزارت کشور قرار است انتخابات اولین میان‌دوره‌ای آن در استان‌های تهران، خراسان رضوی، خراسان شمالی، فارس و قم در روز جمعه مورخ ۲/۱۲/۹۸ هم‌زمان با انتخابات یازدهمین دوره مجلس برگزار خواهد شد.

سر پناهی به نام زباله‌ها

 روزنامه همدلی در گزارشی با عنوان سر پناهی به نام زباله‌ها نوشت: ماجرا از یک فیلم شروع شد. فیلمی که به شکل گسترده در فضای مجازی چرخید و موجی از افسوس در میان همه‌ ما ایجاد کرد. فردی که یک کودک کار را به داخل سطل زباله ‌انداخت تا اسباب شادی چند لحظه‌ای خود را فراهم کند. کودکی که تمام فکر و ذهنش جمع‌آوری هرچه بیشتر زباله‌های قابل بازیافت است، همان زباله‌هایی که ما بی‌توجه از آنها عبور می‌کنیم برای او حکم «طلای کثیف» را دارد. در میان هیاهوی زندگی شهری و در لابه‌لای همه‌ گرفتاری‌های آن، افسوس که باید چنین اتفاقی رخ بدهد که این گروه از کودکان دیده بشوند. کودکانی که می-شود هر روز آنها را در حالی که قامت کوتاه اما استوار خود را درون سطل‌های زباله‌ها خم کرده‌اند دید. حدود چهار هزار و هفتصد کودک زباله‌گرد در تهران که بخش عمده‌ای از آنها تنها نان‌آور خانواده هستند سبب‌ساز آن شد که میانشان قدم بزنم و از نزدیک با کاری که انجام می‌دهند روبه‌رو شوم.

«میلاد» یک تبعه ۲۴ ساله افغانستانی بود که می‌گفت از سال ۸۸ در ایران زندگی می‌کند. مدتی در اصفهان بوده است و حالا برای کار به تهران آمده است. میلاد ادامه داد: «پدر و مادرم و عروسم در افغانستان هستند، اینجا کار می‌کنم که پول مهریه عروسم را جور بکنم، در افغانستان رسم آن است که اول باید مهریه را بدهی و بعد عروست را با خود ببری، به پول شما ۲۰۰ میلیون باید پرداخت بکنم که تا الآن بخش زیادی از آن را پرداخت کرده‌ام.»وقتی از او جویای کودکانی شدم که کار تفکیک زباله را انجام می‌دهند، گفت: «آنها معمولا ساعت دو بعدازظهر به بعد شروع به کار می‌کنند، صبح‌ها و در معابر اصلی هم نیستند. شهرداری اجازه نمی‌دهد آنها با گونی به معابر اصلی بیایند، برای همین باید در کوچه و پس‌کوچه دنبال آنها بگردی، یواش یواش است که به سراغ کار بیایند.»

او توضیح می‌دهد: «ما برای پیمانکار کار می‌کنیم و این بچه‌ها برای ما کار می-کنند، بعضی از این ماشین‌های تفکیک زباله هر کدام دو، سه، یا چهار نفر را دارند که برایش زباله‌های خشک جمع‌آوری می‌کنند. پیمانکار به ما پول می‌دهد و ما به بچه‌ها پول می‌دهیم. البته من هیچ کدام از آنها را با خودم ندارم، برای اینکه مسئولیت دارد، اما خیلی‌ها برای درآمد بیشتر این کار را انجام می‌دهند.»

سهم عمده‌ کودکان و نوجوانانی که برای تفکیک زباله کار می‌کنند مربوط می-شود به اتباع افغانستان. آنهایی که از جنگ و بیکاری فرار کرده‌اند، اکثر این بچه‌ها در محدوده سنی دوازده تا شانزده سال هستند، درحالی که طبق قانون کار ایران به‌کارگیری افراد زیر پانزده سال ممنوع است. فصل مشترک حرف‌های آنها این است که هیچ آرزویی جز داشتن همین منبع درآمد ندارند؛ آینده برای آنها معنایی ندارد. در طول روز حدود یازده ساعت میان زباله‌ها هستند، زیر باران، در سرما یا گرمای شدید، و زیر نگاه‌های ترحم‌آمیز، دستان کوچک خود را به مهمانی زباله‌ها می‌فرستند، انواع بیماری‌ها آنها را تهدید می‌کند و این گویی یک سرنوشت محتوم برای آنها است.

آدرس چاله های هوایی بازار ارز

روزنامه فرهیختگان در گزارش خود با عنوان آدرس چاله های هوایی بازار ارز می نویسد: از مدتی پیش کاهش نرخ دلار در تهران متوقف شد و اندکی بعد رو به افزایش گذاشت و به‌دنبال آن به‌صورت محسوسی نرخ کالاها در بازارهای دیگر، این روند حالا تا جایی پیش رفته است که قیمت دلار روز گذشته به ۱۳۵۵۰ تومان رسید و جامعه هم در شک و تردید که این روند ادامه خواهد داشت یا متوقف می‌شود، البته رئیس‌کل بانک مرکزی در گفت‌وگویی نوید کاهش قیمت دلار را به مردم داد، اما واضح است که بعد از تجربه‌های مکرر مردم در ارتباط به نوسانات نرخ ارز بعید است بدون مشاهده رخداد میدانی به وعده‌ها اعتماد کنند. درباره اینکه چرا قیمت دلار افزایش یافت حداقل سه عامل موثر را می‌توان ذکر کرد.

اولین عامل که شاید کمترین تاثیر را هم داشته باشد و هرسال هم به‌نوعی باعث تغییرات محدودی در نرخ ارز می‌شود فرا رسیدن تعطیلات سال جدید میلادی در دی‌ماه و سال نوی چینی در بهمن‌ماه است. در این زمان یعنی از آذرماه که ماه‌های نوامبر و دسامبر میلادی سپری می‌شود، با توقف برخی نقل‌وانتقالات در حساب‌های ارزی و همچنین تغییر در میزان تقاضای ارز، قیمت‌ها در تهران قدری افزایش می‌یابد و از نیمه بهمن به بعد فروکش می‌کند. این مشکل فصلی چنانکه هرساله وجود دارد امسال هم بروز کرد ولی با آمادگی‌های نسبی کشور به‌تنهایی فاقد تاثیرگذاری قابل‌توجهی بود.

مراجعه به تاریخی که کاهش نرخ ارز متوقف و افزایش قیمت آن در تهران شروع شد، نشان می‌دهد تقارنی میان این اتفاق در تهران و آشوب‌های عراق وجود دارد. شاید بپرسید مگر چه ارتباطی میان نرخ ارز در تهران و اتفاق‌های بغداد و دیگر شهرهای عراق وجود دارد. پاسخ آنقدرها هم پیچیده نیست؛ کمربند ارزی ایران در منطقه همان‌طور که در اخبار و روایت‌ها وجود دارد، در شهرهایی از سه کشور امارات، افغانستان و عراق متمرکز است، صرافی‌ها در دبی، هرات و سلیمانیه بخش عمده‌ای مبادلات ارزی با ایران را برعهده گرفته‌اند. ترافیک کاری این صرافی‌ها در ایام تحریم‌ها با حساسیت بیشتری رصد می‌شود و آنچنان‌که در سطور بالا هم گفتیم، تحت فشار و مداخلاتی هم قرار گرفته‌اند.

آنچنان‌که بررسی‌های «فرهیختگان» هم توضیح‌دهنده کاهش مبادلات تجاری از کانال‌های بازشده از سوی اماراتی‌ها با ایران پس از ماجرای بنزین و ناآرامی‌های بعدی آن است، همان کانال‌هایی که با ساقط‌کردن پهپاد و توقیف نفتکش باز شده‌ بودند و از ایام اغتشاش و تزلزل درونی، آنها نیز متزلزل شده‌اند. علاوه‌بر این، آمارها و مرور وقایع و روندهای اقتصادی هم در ماه‌های گذشته از این حکایت داشت که روند خروج سرمایه از کشور متوقف شده بود و اعتماد به ثبات و بهبود فضا در حال شکل گرفتن بود.

سیگنال‌های جدید

روزنامه آفتاب یزد درگزارشی با عنوان سیگنال‌های جدید آورده است: پازل‌ها کنار هم چیده شده‌اند، اتفاقاتی یکی پس از دیگری رخ می‌دهد، ابتدا واکنش در ظاهر منفعلانه ترامپ در قبال وقایع اخیر ایران، سفر بن علوی وزیر خارجه عمان که معروف است به میانجیگر و سپس یک خبر ناگهانی شبانه بی آنکه پیشتر در موردش اطلاع‌رسانی شود... یعنی خبر تبادل دو زندانی ایرانی و آمریکایی با یکدیگر. سپس متن تشکر پمپئو و ترامپ از ایران تا جایی که رئیس جمهور آمریکا می‌نویسد «دیدید که می‌توانیم با هم معامله کنیم.».این اقدام آدم را یاد اظهارات مقامات آمریکایی که گفته بودند تبادل زندانیان می‌تواند، شروع خوبی برای خیلی چیزها باشد می‌اندازد. این در حالی است که کماکان ایران و آمریکا برای یکدیگر سیگنال می‌فرستند تا جایی که محمدجواد ظریف روز گذشته در توئیتی از آمادگی برای تبادل باقی زندانیان با آمریکا سخن گفته و نوشته است: "پس از به خانه باز گرداندن گروگان‌مان در این هفته، کاملاً برای تبادل فراگیر زندانیان آمادگی داریم. توپ در زمین ایالات متحده است. امروز بار دیگر و این بار در نشست «قلب آسیا - روند استانبول» مشغول دیپلماسی منطقه‌ای هستیم تا توان خود را برای صلح و توسعه در افغانستان در کنار هم قرار دهیم. " کار تا جایی پیش رفته که سایت اصولگرای نسیم آنلاین با صراحت خبر از مذاکرات محرمانه آمریکا و دولت می‌دهد و مدعی می‌شود: دولت روحانی مذاکرات پنهانی با آمریکا را مدت‌هاست آغاز کرده و نقطه شروع نیز تبادل زندانیان دو طرف است و پالس‌های آشکاری نیز از جانب مقامات ایرانی و آمریکا می‌رسد که هر دوطرف مایل به مذاکره در بقیه موضوعات نیز هستند که نمی‌توان این خبر را تایید یا تکذیب کرد.

اما تعجب برانگیزتر از همه این‌ها می‌تواند اظهارات برایان هوک که مواضع ضد ایرانی‌اش از هرکس دیگری معروف‌تر و تندتر بود، باشد. کسی که اینبار در اظهاراتی تعجب برانگیز برای نخستین بار در طول همه این سال‌ها حوثی‌های یمن را مستقل و جدای از ایران می‌داند!

موضوعی که تغییر موضع واشنگتن را به خوبی به نمایش می‌گذارد. نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، سیاست‌های انصارالله را مستقل از ایران خواند تا جایی که خبرگزاری فارس هم ضمن انتشار این خبر می‌نویسد «دولت آمریکا پیشتر انصارالله یمن را «شریک راهبردی» ایران برای هدف قرار دادن کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس خوانده بود. اما اکنون تغییر موضع داده است.»

محسن جلیلوند استاد حقوق بین الملل هم درباره اظهارات هوک و جدا دانستن حوثی‌ها از ایران به آفتاب یزد می‌گوید: من این اظهارات را پیرو سفرهای وزیر خارجه عمان به ایران می‌بینم. خبرهایی از صحبت‌های یوسف بن علوی درز کرد. بن علوی هم از طرف عربستان و هم آمریکا برای ایران در ارتباط با یمن پیام آورده بود. واکنش ظریف که اعلام کرد ما تنها حمایت معنوی از حوثی‌های یمن داریم بیانگر همین مطلب بود که رابطه حوثی‌ها و ایران از موضوعات بحث بن‌علوی بوده است. بن علوی ضمن اینکه از ایران در مورد مسائل یمن خواستار تعدیل بود پیغام عربستان را هم به کشورمان درمورد تعدیل سعودی‌ها و کنار آمدن با ایران در حوزه منطقه‌ای، ابلاغ کرد.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 16 =