معاون رئیس جمهور: تجلیل از استاد حائری، پاسداشت زندگی عقلانی است

تهران - ایرنا - معاون اقتصادی رئیس جمهوری گفت: تجلیل شخصیت‌های مانند استاد حکیم حائری یزدی، به واقع تجلیل از علم، حکمت و زندگی عقلانی است؛ چیزی که امروزه جامعه ما بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارد.

به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایرنا، «محمد نهاوندیان» امروز دوشنبه در مراسم بیستمین سالگرد درگذشت استاد فلسفه «مهدی حائری یزدی» در محل دانشگاه الهیات دانشگاه تهران افزود: هدف از این حضور تکریم مقام علم و حکمت بود. ابعاد شخصیتی مرحوم حائری متنوع است و فقط به یک نکته اشاره می‌کنم و آن حیات عقلانی و سلوک اخلاقی این عالم است.

وی گفت: استاد حائری به آنچه که به دیگران می‌آموخت خلاصه نمی‌شد بلکه به آنچه زندگی می‌کرد و در حیاتش باید او را جستجو کرد. زیرا او فقط عالم به حکمت نبود بلکه عامل به حکمت بود.

معاون اقتصادی رئیس جمهوری با اشاره به زمانی که استاد حائری در دانشگاه جرج واشنگتن آمریکا تدریس می‌کرد، افزود: به رغم اینکه او در این دانشگاه معتبر کرسی درس داشت و همه از حضور  او استفاده می‌کردند، در همان زمان گروه کوچکی اصرار داشتند که استاد حائری درس کلام بگوید که برای او با توجه به جایگاهی که داشت، درست نبود. اما این استاد با کمال میل و بدون اینکه به آداب و شئون علمایی توجه کند و بگوید سطح درس من در چنین جایگاهی قرار ندارد، درس را  ارائه می‌دهد.

نهاوندیان با تاکید براینکه استاد حائری از طرف آیت الله بروجردی در دهه ۳۰ برای تبلیغ به آمریکا رفته بود، اظهارداشت: او در آن زمان تشخیص داده بود اگر بخواهد در این جامعه (آمریکا) کار تبلیغ دینی انجام دهد، باید با بالاترین افق‌های دین و زبان اندیشه این جامعه آشنا شود. بر همین اساس او که استاد مسلم فلسفه بود، به عنوان دانشجو  سال اول در مقطع کارشناسی فلسفه غرب می‌نشیند و تا مقطع دکتری آن را ادامه می‌دهد.

این مقام مسئول به اصل «لا اکراه فی الدین» که استاد حائری به  عنوان یکی از اصول به آن معتقد بود، اشاره کرد و گفت:  استاد حائری معتقد بود که دین حقی نیست که کسی بدهد و اصل لا اکراه فی الدین تشریحی نیست بلکه تکوینی است. اما این ذات دین است که اکراه بردار نیست و این نکته محوری به عنوان روح تبلیغ دینی مورد تاکید ایشان بود.

وی افزود: در مناسبات اجتماعی نیز رویکرد جذب حداکثری داشت و  هر فردی در صحبت با استاد حائری احساس راحتی می‌کرد و همه گروه‌های اجتماعی، دینی، ‌در عین حال که یک عشق عمیق دینی را  در او می یافتند، مستندات عقلانی و علمی را نیز از عقاید او می‌آموختند.

معاون رئیس جمهوری به علاقه مرحوم حائری به ائمه اطهار اشاره کرد و گفت:  او در هر مراسمی که نام مبارک حضرت صدیقه طاهره می‌آمد، اشک از دیدگانش جاری می‌شد. در حقیقت یک عقل والای دینی رشد یافته که از عقل به دین و سپس به عشق رسیده بود در او وجود داشت.

وی افزود: با دقیق شدن در احوالات استاد حائری متوجه می‌شویم که دین داری نتیجه خردورزی است و باید این نکته را از او آموخت. زیرا بزرگترین جفا به دین خدا این است که افرادی، دینداری را توجیه عقل گریزی در امور اجتماعی کنند. به خصوص در امور اجتماعی که جز با عقل جمعی نمی توان پیشرفت کرد.

نهاوندیان با ذکر روایتی از استاد حائری که پیش از این در اصول کافی نیز آمده است، گفـت: جبرئیل بر حضرت آدم نازل می‌شود  و به او می‌گوید که از میان عقل، حیاء و دین یک کدام را انتخاب کن و حضرت آدم عقل را انتخاب می‌کند. زیرا دو مورد دیگر در راه عقل حرکت می‌کنند.

در این مراسم «محمود نیلی احمدآبادی» رئیس دانشگاه تهران، «سید مصطفی محقق داماد» استاد حقوق دانشگاه شهید بهشتی، «احمد باقری» رئیس دانشگاه الهیات، «غلامرضا اعوانی» (فیلسوف و استاد سابق گروه فلسفهٔ دانشگاه شهید بهشتی)، «نجفقلی حبیبی» (استاد دانشگاه)، «مهدی محقق» (استاد دانشگاه و  رئیس سابق انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و مدیر مؤسسهٔ مطالعات اسلامی دانشگاه تهران ـ دانشگاه مک‌گیل و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی) به همراه تعدادی از اساتید ودانشجویان حضور داشتند.

در پایان این مراسم  اساتیدی که پیش از این شاگرد استاد حائری بودند و در حفظ و نشر آثار او همت کردند، تقدیر شدند.

مهدی حائری یزدی در سال ۱۳۰۲ در شهر قم دیده به جهان گشود و در سال ۱۳۷۸ چشم از جهان فرو بست و پس از بیست سال برای نخستین بار نکوداشت او برگزار شد.

او فقیه و فیلسوف شیعه ایرانی، استاد حوزه علمیه قم، دانشگاه تهران و دانشگاه‌های کانادا و آمریکا، نماینده آیت‌الله بروجردی در آمریکا و  نخستین سفیر ایران در آمریکا پس از انقلاب اسلامی بود که در دوران وزارت خارجه کریم سنجابی و با نظر حضرت امام خمینی(ره) به این مقام منصوب شد.

مهدی حائری‌یزدی علاقه وافر به مباحث تطبیقی بین فلسفه اسلامی و فلسفه غرب داشته و با امتیازدهی بیشتر به برخی مباحث فلسفه اسلامی، تلاش کرده برخی معضلات معرفت‌شناختی یا وجودی فلسفه متعارف را حل کند. نقطه شروع این متفکر خردمند از مباحث فلسفه اسلامی قسمت «هستی‌شناسی» آن است که به‌زعم او از مشخصات بی‌همتای فلسفه اسلامی است که با آن قوت و شدت و دقت در نوع غربی مفقود بوده است. بنابراین حائری معتقد است که هستی‌شناسی خاص فلسفه اسلامی قادر خواهد بود بسیاری از معماهای منطقی یا عرفانی و فلسفی را بگشاید و فلسفه را به امری ساری و جاری حتی در مباحث گرانمایه شناختی و وجودی از جمله توجیه کثرت در وجود منبسط و نیز علقه‌های عرفانی همچون فنای فی‌الله و وحدت نهایی وجود تبدیل کند.

نظریه مهم حائری در این موضوع نظریه «هرم هستی» یا به عبارتی هستی‌شناسی توحیدی است که در آن منطق قدیم و جدید با فلسفه متعارف از اسلامی تا کلاسیک غربی و فلسفه تحلیلی معاصر با هم پیوند یافته و یک نظریه ابتکاری را خلق کرده است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 11 =