اروپا کارمندان مربوط به کاهش تحریم ایران را ۵ برابر کرده‌است

تهران- ایرنا- مجید تفرشی تحلیلگر مسایل بین‌الملل می‌گوید: ادعای اتحادیه اروپا در اجرای تعهدات برجامی بر این است که بعد از اشتباه اولیه در برابر امریکا، کارمندانی که بر سر موضوع ایران مشغول فعالیت هستند را پنج برابر کردند تا کار را به سرانجام برسانند و مدعی ایجاد ابتکار جدید هستند.

در گزیده ای از گفت‌وگوی روزنامه اعتماد با مجید تفرشی تحلیلگر مسایل بین‌الملل، آمده است: در دوره‌های نخست نشست‌های فروم ایران و اروپا که پیش از برجام توسط موسسه بورس و بازار به عنوان یک ابتکار ایرانی- اروپایی شروع به کار کرد، به‌طور معمول همه صاحبان صنایع و کمپانی‌های علاقه‌مند به کار با ایران حضور داشتند و جلسات بسیار مفصل برگزار می‌شد. اما طی دو، سه دوره گذشته جلسات به شکل بسته برگزار می‌شود و افرادی که واقعا اثرگذار هستند در آن حضور پیدا می‌کنند که اکثرا نمایندگان دولتی و کمپانی‌ها و اتاق‌فکرهای اثرگذار در تجارت و همچنین تحریم‌های ایران هستند. در ششمین دوره این نشست که در بروکسل برگزار شد تنها ۵۰ نفر دعوت شدند. از ایران هم غلامرضا انصاری معاون اقتصادی وزیرامورخارجه ایران، محمدکاظم سجادپور رییس مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت خارجه و تعدادی دیگر از مسوولان مربوط به حوزه اجرای برجام و همچنین نمایندگان شرکت‌های بزرگ ایرانی که مشغول تجارت با اروپایی‌ها هستند حضور داشتند. تعدادی از سفرای اروپایی مقیم ایران نیز خود را به این نشست رساندند. مجید تفرشی پژوهشگر و تحلیلگر مسائل بین‌الملل که در دوره‌های مختلف این نشست حضور داشته در گفت‌وگو با «اعتماد» از فضای متفاوت حاکم بر روابط ایران و اروپا نسبت به گذشته می‌گوید:

به نظر شما این دور از نشست بروکسل چه تفاوتی با دوره‌های گذشته داشت و آیا با توجه به شرایط می‌توان به این نشست‌ها امیدوار بود؟

پس از خروج امریکا از برجام، افکار عمومی ایران نسبت به اجرایی شدن این توافق کاملا دچار تردید شد. بی‌عملی اروپایی‌ها در اجرایی‌سازی تعهدات برجامی، افکار عمومی را به این باور رسانده که اروپایی‌ها نه می‌خواهند و نه می‌توانند کاری در این زمینه پیش ببرند، بنابراین نشست اخیر در چنین فضایی برگزار شد. طرف ایرانی اگرچه اصرار به حفظ برجام دارد اما اساسا از این موضوع ناامید شده که اروپایی‌ها بتوانند دست به اقدام موثری بزنند. موضع‌گیری ایرانی‌ها در این نشست حاکی از این بود که همان‌طور که می‌توانند فشارهای امریکا را تحمل کنند، در سوی دیگر این توانایی را دارند که بی‌علاقگی و کم‌توانی اروپایی‌ها را نیز از سر بگذرانند و به فضاهای دیگری همچون چین، روسیه و ترکیه که برای ایران باز هستند روی آورند. با این حال ترجیح ایران این است که کماکان باب رابطه با اروپا بسته نشود و مشارکت ایران در این نشست‌ها نیز مفید است.

در این نشست موضوع اصلی نحوه بهره‌برداری از اینستکس و راهکارهای موازی آن بود. هم ایران و هم اروپایی‌ها بر این عقیده بودند که در گام‌های اول ایجاد اینستکس اروپا دچار اشتباه راهبردی شده و ابتکارهای اروپا دایما رسانه‌ای شد که این مساله دست وزارت خزانه‌داری امریکا را باز گذاشت تا در مسیر اجرایی شدن این ابتکارها سنگ‌اندازی کند. اکنون اتحادیه اروپا راهکارهایی را برای شکستن تحریم‌های امریکا علیه ایران بررسی می‌کند اما از اعلام رسمی جزییات سر باز می‌زند، به‌خصوص در بحث فروش نفت و تبادلات بانکی به هیچ عنوان هیچ‌گونه جزییاتی ارایه نمی‌شود تا امریکا نتواند مانند مراحل اول اجرای اینستکس مانع اقدامات احتمالی اروپا شود.

ایران هم ضمن اینکه اعلام کرد چندان به اقدامات اروپا امیدوار نیست اما تاکید کرد که با آن مخالفتی ندارد. در حال حاضر کشورهای اروپایی بر این باور هستند که نباید روابط با ایران را قطع کرد و نمی‌خواهند زیر بار فشار امریکا کوتاه بیایند اما در عمل نمی‌توانند.

نکته‌ای که در این نشست کاملا آشکار و جالب توجه بود این بود که مدیران میانی نهادهای تصمیم‌گیر به‌شدت از سیاست‌های کنونی امریکا و شخص ترامپ متنفر هستند و این‌ افراد می‌توانند به ایران برای شکستن فشار حداکثری کمک کنند. ایران اگر بتواند علاوه بر مقام‌های رده بالای اروپایی با مدیران میانی و کارشناسان اروپایی رابطه برقرار کند سود کرده است، چرا که این افراد به‌شدت می‌توانند روی سیاستگذاری‌های کلان اثرگذار باشند.

بیش از یک سال است که به اروپا امیدواریم، اما چه فایده‌ای برای ایران داشته است؟

بحثی که من در حاشیه این نشست داشتم همین بود، اینکه اروپایی‌ها خواستند و نتوانستند یا اینکه نخواستند، هردو یک نتیجه برای مردم و حکومت ایران داشت. اروپایی‌ها مدعی هستند که ما تلاش خود را کرده‌ایم. اروپایی‌ها از زمان آغاز برجام هم می‌دانستند که نمی‌توانند همه تعهدات در چارچوب رفع تحریم‌ها را اجرایی کنند ولی بر این باور بودند که ایران باید به تعهدات خود عمل کند. در هر محکمه‌ای به این موضوع می‌خندند، چرا که این موضوع تردیدهایی را نسبت به توانایی‌های اروپا ایجاد کرد. اکنون نه تنها در سیاسیون ایران بلکه در میان مردم عادی یک تردید جدی نسبت به صداقت اروپا وجود دارد.

ادعای اتحادیه بر این است که بعد از اشتباه اولیه در برابر امریکا، کارمندانی که بر سر موضوع ایران مشغول فعالیت هستند را پنج برابر کردند تا کار را به سرانجام برسانند و مدعی ایجاد ابتکار جدید هستند. تصور اولیه آنها این بود که ایران تحت فشار دچار مخمصه می‌شود و نمی‌تواند مقابل تحریم‌ها ایستادگی کند. اما ایران باوجود هزینه زیاد مقابل تحریم‌ها ایستاده است. هیچ‌کس در این نشست ادعا نمی‌کند که تحریم‌ها بی‌اثر بوده، ولی مثلث امریکا، اسراییل و سعودی توقع داشتند پس از خروج امریکا از برجام ایران سریعا به زانو در بیاید، ولی اکنون این موضوع از رویا به کابوس تبدیل شده است. در این شرایط اروپا مدعی است که در حال تلاش برای کاهش اثر تحریم‌ها بر ایران است. آنها عنوان کردند که اگر اینستکس نیز موفق نشود راه‌های دیگری را امتحان خواهند کرد زیرا اکنون برای اروپایی‌ها نیز مهم شده است تا نشان دهند بازیچه و عروسک امریکایی‌ها نیستند و البته بازار ایران برای آنها در وضعیت آشفته اقتصادی اروپا جذاب است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 7 =