شیوع بیماری خاموش با فراگیر شدن زیست مدرن

زاهدان- ایرنا- دیابت؛ بیماری خاموشی که امروزه به یک تهدید جدی در زندگی بشر تبدیل شده و عامل اصلی فراگیر شدن آن شیوه زیست مدرن، کم تحرکی و الگوی غذایی ناسالم است، مرضی که به تبع آن بیمار سلامت بسیاری از اندام های حیاتی خود چون کلیه، چشم، قلب، پا و غیره را از دست می دهد و معلولیت یا مرگ پایان بخش زندگی او خواهد بود.

دیابت یا بیماری قند خون از جمله بیماری های پنهان و سخت درمانیست که بسیاری از مردم جهان را درگیر خود کرده بیماری خاموشی که عدم تشخیص به موقع آن موجب عوارض جبران ناپذیر بسیاری در افراد مبتلا به این بیماری می شود.

دیابت، امروزه به یکی از عوامل مهم مرگ و میر در جهان و بسیاری از نقص عضوهای مرتبط با این بیماری تبدیل شده، بیماری مرموزی که تنها راه تشخیص آن گرفتن آزمایش آن هم به صورت دوره ای و متناوب است.

دیابت، از شایع ترین بیماری های متابولیستی است که به علت کمبود یا نبود انسولین و یا اشکال در کارکرد آن در فرد ایجاد می شود، این بیماری توانایی تولید هورمون انسولین در بدن را از بین می‌برد یا بدن را در برابر انسولین مقاوم می سازد و انسولین تولیدی عملکرد طبیعی خود را به خوبی انجام نمی دهد.
دیابت به سه نوع دیابت نوع یک با عامل توقف تولید انسولین، دیابت نوع ۲ با عامل مقاومت نسبت به انسولین و دیابت حاملگی تقسیم می شود.

در دیابت نوع یک سلول‌های بتای پانکراس تخریب و تولید انسولین متوقف‌ می‌ شود که این نوع بیشتر در کودکان و نوجوانان رخ می دهد.

دیابت نوع ۲ نوعی از این بیماری است که بیش از ۸۵ درصد بیماران را در بر می گیرد و اغلب بیماران، افرادی دارای وزن زیاد و فعالیت بدنی اندک هستند که اختلال اصلی در این بیماری کمبود تولید انسولین و یا مقاومت نسبت به آن است.

دیابت بارداری نوعی دیگر از دیابت است که در بانوان باردار ایجاد می شود، و به نوعی است که در دوران بارداری قند خون بالا رفته و باعث بروز مشکلاتی بر جنین و مادر می شود.

در دیابت، سرعت و توانایی بدن در استفاده و سوخت و ساز کامل گلوکز کاهش می‌یابد از این‌رو میزان قند خون افزایش می یابد.

وقتی این افزایش قند در دراز مدت در بدن وجود داشته باشد، سبب تخریب رگ‌های بسیار ریز در بدن می‌شود که می‌تواند اعضای مختلف بدن همچون کلیه، چشم، اعصاب، قلب و عروق را درگیر کند.

شیوه غلط زندگی امروز بشر که به نوعی تنبلی، کم تحرکی، تغذیه نامناسب، استعمال مواد دخانی و مخدر و به دنبال آن اضافه وزن و چاقی را به دنبال دارد از جمله عوامل مهم در ابتلا شدن به این بیماری و بیماری های دیگر است.

نرخ شیوع دیابت در دنیا در سال ۱۹۸۴ حدود ۴.۵ درصد بوده و در سال ۲۰۱۴ به ۸.۵ درصد رسیده است و بر اساس آمار موجود بیشترین شیوع دیابت با شیب تند در بین کشورهای خاورمیانه بوده است.

گفته می شود؛ هم اینک حدود ۱۰.۹ درصد از جمعیت ۸۰ میلیونی کشورمان به این بیماری که به مرگ خاموش نام می برند، مبتلا هستند در حالی که نرخ شیوع آن در سال ۱۳۸۹ حدود هشت درصد گزارش شده بود.

عوامل ایجاد کننده دیابت

تغییر الگو و سبک زندگی، تغذیه ناسالم، استرس، کم تحرکی، اضافه وزن، مصرف دخانیات و مواد مخدر، مسائل اجتماعی فرهنگی خانوادگی، عدم توجه به مسائل آموزشی و موارد بسیار دیگر از جمله دلایل شیوع بیماری دیابت است.

بیماری دیابت این روزها پیر و جوان نمی شناسد و افراد بسیاری را به خود مبتلا می کند، جوانانی که در همان ابتدای شیرینی زندگی باید طعم تلخ بیماری را بچشند.

مشکلات و دغدغه های زندگی امروزی باعث شده که اکثر افراد دچار استرس و اضطراب شوند که این امر عامل مهمی در ابتلا به انواع بیماری ها چون دیابت است.

افزایش قند خون در دراز مدت، و عدم شناخت فرد بیمار سبب تخریب اعضای مختلف بدن همچون کلیه و چشم می شود.

به گفته کارشناسان مصرف سبزیجات تازه، کاهو، خیار، گوجه، گوشت خالص مرغ و ماهی (بدون چربی)، کدو ، قارچ، سویا، شیرکم چرب و مانند آن از عوامل کاهش زا این بیماری هستند.

راه های پیشگیری
معاون فنی مرکز بهداشت استان سیستان وبلوچستان در گفت و گو با خبرنگار ایرنا گفت: داشتن تغذیه مناسب، آرامش روانی و تحرک (روزانه نیم ساعت ورزش یا کار فیزیکی) و عدم استعمال دخانیات در کنار آزمایشات دوره ای از بهترین راه های پیشگیری و درمان این بیماری است.
دکتر مهدی زنگنه بیان کرد: بیشتر مرگ و میرهای کنونی بیماری های غیر واگیر چون سرطان، سکته و بیماری های قندی و چربی هستند که انجام آزمایش به ویژه در افراد بالای ۳۰سال بسیار مهم است.
وی ادامه داد: برنامه تحول نظام سلامت نگاه ویژه ای به بیماری های غیر واگیر به ویژه بیماری های خطر آفرین دارد.

زنگنه گفت: تمام شهروندان با مراجعه به مراکز درمانی شهر و روستای خود می توانند با گرفتن آزمایش چربی و قند خون که به صورت رایگان انجام می شود در پیشگیری و شناسایی این بیماری خاموش اقدام کنند.

مشکلات عدم تشخیص به موقع
دیابت یک بیماری پرهزینه است که با تشخیص زود هنگام و کنترل آن متحمل هزینه های گزاف نخواهیم شد این در حالی است که بسیاری از افراد نسبت به این بیماری بی توجه هستند به گونه ای که نیمی از افراد مبتلا، از بیماری خود بی خبر هستند.
با وجود آنکه مسئولان بهداشتی و درمانی کشور از طریق رسانه های دیداری و شنیداری بارها اعلام کرده اند که دیابت بیماری خطرناکی است که در صورت تشخیص به موقع، کنترل می شود، بسیاری از افراد نسبت به این بیماری بی تفاوت بوده و زمانی به مراکز درمانی مراجعه می کنند که دچار بسیاری از عوارض این بیماری شده اند.
اضافه وزن، بی تحرکی، رژیم نامناسب غذایی، افزایش سن، فشار خون و چربی خون بالا، زمینه خانوادگی دیابت، سابقه دیابت بارداری و نژاد از عوامل خطر ساز ابتلا به دیابت است.
انجام سالانه آزمایش ها و اندازه گیری مرتب فشار خون می تواند در جلوگیری و کنترل این بیماری کمک کند.
به گفته متخصصان، پرادراری، تشنگی شدید، گرسنگی شدید، کاهش وزن، خستگی مفرط، بی حوصلگی عدم تمرکز، احساس سوزش و خارش یا بی حسی در دست ها و پاها، تاری دید، عفونت های مکرر و بهبود دیرهنگام زخم ها از علایم هشداردهنده دیابت است.
 

 بیماران دیابتی در سیستان و بلوچستان

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی زاهدان گفت: ۱۱ هزار بیمار دیابتی تاکنون در محدوده زیرپوشش این دانشگاه شناسایی شده‌اند.

سید مهدی طباطبایی در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: دیابت یا بیماری قند ناشی از اختلال متابولیسم و سوخت و ساز است که به دلایل گوناگون ظاهر می‌شود.
وی‌افزود: دیابت یکی از شایعترین بیماری‌های غیر واگیر در کشور به حساب می‌آید که در سال‌های اخیر به دلیل تغییر الگوی زندگی رو به افزایش است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی زاهدان گفت: عواملی همچون استعداد ژنتیکی، عوامل محیطی و سبک زندگی، عدم تحرک بدنی، تغذیه نامناسب، استرس و چاقی از عوامل ابتلا به این بیماری هستند.

وی با بیان اینکه ۸۵ درصد بیمارانی که تحت مراقبت پزشک هستند دارای قند خون کنترل شده‌اند گفت: تشکیل پرونده سلامت الکترونیک در مراکز بهداشتی اقدام موثری در زمینه شناسایی بیماران، درمان و کنترل مطلوب این بیماران است.

دکتر طباطبایی از دیابت به عنوان یک بیماری ناتوان کننده با عوارض مزمن و پر هزینه نام برد که بیشتر قسمت بدن را درگیر و لزوم انجام شناسایی برای پیشگیری و مراقبت صحیح و به هنگام بیماران دیابتی را توجیه می‌کند.

وی با اشاره به برنامه‌های پیشگیری از دیابت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان افزود: این دانشگاه همگام با برنامه کشوری به منظور پیشگیری و کنترل این بیماری اقدام به تعیین میزان شیوع دیابت، شناسایی افراد مستعد مبتلا، حفظ و ارتقای سطح سلامتی با هدف پیشگیری، کنترل این بیماری و کاهش مرگ و میر کرده است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان گفت:تغذیه سالم، فعالیت بدنی و عدم مصرف الکل و دخانیات از عوامل پیشگیری و ابتلا به دیابت هستند.

بیش از هشت هزار بیمار دیابتی در سیستان

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل نیز گفت: در سال های اخیر افزایش شیوع بیماری دیابت در جهان، این بیماری را به بزرگترین اپیدمی تاریخ تبدیل کرده است.

جواد اکبری زاده در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: در منطقه سیستان هشت هزار و ۳۴۹ بیمار دیابتی شناخته شده تحت مراقبت وجود دارد.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل ادامه داد: سالانه چهار میلیون نفر در جهان به دلیل ابتلا  به این بیماری جان خود را از دست می دهند.

اکبری زاده تصریح کرد: هم اینک حداقل ۱۱ درصد جمعیت بالای ۲۵ سال کشورمان مبتلا به دیابت هستند و حداقل ۲۵ درصد آنان از بیماری خود آگاه نیستند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زابل افزود: با توجه به اهداف سند ملی پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیر و عوامل خطر مرتبط، جمهوری اسلامی ایران متعهد شده است که سیر صعودی شیوع دیابت را تا سال ۱۴۰۴ متوقف کند.

وی خاطرنشان کرد: امسال نیز به منظور آگاهی عموم شهروندان درباره بیماری دیابت و تاکید بر اهمیت اصلاح شیوه زندگی، همانند سال های گذشته در هفته ملی دیابت برنامه هایی در حوزه آموزش در نظر گرفته و اجرا شده است.

اطلاع رسانی و ارائه آموزش های بیشتر از روش های مختلف از جمله رسانه ها، نظارت بیشتر بر قوانین و آیین نامه های موجود مانند ورزش کارکنان در اداره ها و جلوگیری از عرضه مواد غذایی ناسالم در بوفه های مدارس و نظارت بیشتر در ارائه غذاهای فوری(فست فود)  از مهمترین راهکارها برای جلوگیری از افزایش دیابت است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 4 =