دبیرستان فرهنگ تاثیری انکارناپذیر بر سرنوشت علوم انسانی گذاشته است

تهران - ایرنا - جمعی از فارغ التحصیلان دوره اول دبیرستان فرهنگ در بیانیه ای ضمن محکوم کردن ماجراهای غیرمنصفانه ای که در روزهای اخیر در مورد این دبیرستان ایجاد شده است، تاکید کردند: اندیشه تأسیس مدرسه‌ای معتبر برای علوم انسانی مبتکرانه و نوآورانه بود که در سرنوشت علوم انسانی این سرزمین اثری انکارناپذیر گذاشته است.

در این بیانیه که نسخه ای از آن در اختیار ایرنا قرار گرفته است، آمده است: دبیرستان فرهنگ را می توان نخستین تجربۀ نهادسازی ادبیات و علوم انسانی در آموزش و پرورش معاصر ایران دانست که به کوشش دکتر غلامعلی حداد عادل بنیان نهاده شد.

امضا کنندگان این بیانیه یادآور شدند: در آن سال های اولیه که ما دانش آموز مدرسه شدیم، وی جمعی از بهترین و فرهیخته‌ترین استادان و دبیران ادبیات و علوم انسانی کشور را گرد آورده بود که بعدها یافتن نمونه آن یکجا و در یک‌ زمان حتی در هیچ دانشگاهی قابل تصور نبود! این تلاش و دلسوزی علمی همراه بود با فضایی مثال زدنی از رواداری و گوناگونی فرهنگی، اعتقادی و سیاسی به گونه ای که دانش آموزان از خاستگاه های طبقاتی، خاندان های سیاسی و تعلقات دینی و فرهنگی متفاوت و متباین کنار هم می نشستند، مجله منتشر می کردند، شب‌های شعرخوانی و داستان‌خوانی برگزار می‌کردند، به بحث ها و گفت وگوهای داغ ادبی و سیاسی و فکری مشغول می‌شدند و در دیدار با استادان تراز اول کشور، آداب فرهنگ و ادب می آموختند.

در ادامه این بیانیه همچنین آمده است: هر چند در سال های بعد از ما فضای مدرسه به همگونی فکری و سیاسی بیشتر خو گرفت اما الگوی دوره های اول مدرسه همچنان در یاد و خاطره جمعی عمده دانش‌آموختگان آن سال ها زنده و شیرین مانده تا قدردان فرصت گران‌بهایی باشند که مؤسس و دست اندرکاران مدرسه با وجود دشواری ها و موانع موجود اقتصادی و فرهنگی در اختیارشان گذاشتند.
این فارغ التحصیلان نوشتند: پیش از مدرسۀ فرهنگ دبیرستان علوم انسانی مناسب، در رده دبیرستان‌هایی که برای رشته‌های ریاضی و تجربی وجود داشت، مطلقاً یافت نمی شد و دریافتی نادرست از بهره هوشی باعث شده بود دانش آموزانی که هم به علوم انسانی علاقمند بودند و هم باهوش تلقی می‌شدند به ناچار به آن رشته‌ها سوق داده شوند. با مدرسه فرهنگ بود که این دیوار بلند و سرسخت فروریخت و الگوی آن در مدارس دولتی سراسر کشور نیز گسترش یافت.

در این بیانیه تصریح شده است: مدرسه فرهنگ به معنای واقعی «غیرانتفاعی» بود و سطح شهریه آن با مدارس هم ارز خصوصی امروز و دیروز همخوانی نداشت. (بعضا دانش‌آموزانی علاقمند از خانواده‌هایی با توان اندک مالی رایگان یا با تخفیف در مدرسه فرهنگ ثبت‌نام می‌شدند) در نتیجه، مدرسه فرهنگ بدون امکانات مادی خاص و ویژه‌ تنها به سرمایه فرهنگی اش متکی بود.
جمعی از فارغ التحصیلان دبیرستان فرهنگ خاطرنشان کردند: در  دو دهه گذشته جمع زیادی از دانش‌آموختگان این نهاد نوپا در فضاهای دانشگاهی، فرهنگی، آموزشی و هنری مختلف کشور مشغول به فعالیت حرفه ای سالم در حیطه تخصص خویش هستند و برآیند فعالیت ها و کارهای‌شان از سویی به سود کشور و جامعه و از سوی دیگر در جهت ارتقا و تقویت ادبیات و علوم انسانی اصیل و نجیب در روزگار متلاطم و آشوبناک امروز است.

این فارغ التحصیلان دبیرستان فرهنگ یادآور شدند: بدون شک علوم انسانی کشور نیازمند انبوهی از مدارس فرهنگ با آن خصوصیات ناب است تا از مظلومیت تاریخی خویش به درآید و نقش یگانۀ خود را ایفا کند. چنین ضرورتی ایجاب می کند تجربه  جوان این مدرسه از پشتوانه و پشتیبانی ملی درخوری بهره مند بماند.
در این بیانیه تاکید شده است: «انسان» هم موضوع ادبیات و علوم انسانی است و هم فاعل آن. ما از آموزگاران مان آموختیم که در مسیر این شناخت، علم و اخلاق راستین، همتایان یکدیگرند و هر یک با آن دیگری معنا می یابد.

در ادامه این بیانیه تصریح شده است: علوم انسانی می تواند جامعه اخلاق مدار بسازد و برای رشد خود نیز به دانشورانی باورمند به اخلاق والای انسانی نیازمند است. جوامع رشدیافته با دانش انباشته ای از علوم انسانی مستقل، خودبنیاد و روزآمد تحول یافته و به پیش رفته اند و ما نیز مشمول همین قاعده ایم.
در این بیانیه همچنین آمده است: تعدادی از ما فارغ‌التحصیلان دوره‌های اول دبیرستان فرهنگ(از ورودی‌های اوایل دهه هفتاد) هر یک مشی و مرام فکری و سیاسی خود را داشته‌ایم -چنانکه از کارنامه هر کدام‌مان برمی‌آید- اما برای پاس داشتن اخلاق و علوم انسانی، در پی ماجراهای غیرمنصفانه ای که در این روزهای اخیر پدید آمده، خود را موظف می‌دانیم بگوییم اندیشه تأسیس مدرسه‌ای آبرومند و معتبر برای علوم انسانی در زمان تأسیس دبیرستان فرهنگ اندیشه‌ای مبتکرانه و نوآورانه بود که در سرنوشت علوم انسانی این سرزمین اثری انکارناپذیر گذاشته و ما نیز از منظر انسانی، اخلاقی و علمی خود را وامدار این مدرسه، موسس، مدیران، استادان، معلمان و کارکنان آن می‌دانیم.

این بیانیه به امضای محسن آزرم منتقد سینما، مهدی آهویی استادیار روابط بین الملل دانشگاه تهران، هادی حیدری کارتونیست و روزنامه نگار، علی اکبر زین العابدین پژوهشگر آموزش و ادبیات کودک و نوجوان، احمد شکرچی؛ استادیار جامعه شناسی دانشگاه شهید بهشتی، امیر نصری دانشیار فلسفه  هنر دانشگاه علامه طباطبایی، محمدمنصور هاشمی نویسنده و پژوهشگر و مهدی یزدانی خرم؛ رمان نویس، روزنامه نگار و منتقد ادبیات رسیده است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 17 =