اعتدال و بصیرت، دو شاخصه مهم آیت الله مهدوی کنی

تهران- ایرنا- امیر محبیان روزنامه‌نگار و سیاست‌مدار، تجربه و هوش سیاسی آیت الله مهدوی کنی را عامل جایگاه ایشان در جریان اصولگرایی دانست و یادآور شد: نوع نگرش وی مبتنی بر افراط و تفریط نبود، برای همین هر اندازه گرایش های افراطی قدرت گرفتند، ایشان به حاشیه رفت.

به گزارش گروه اطلاع رسانی ایرنا؛ آیت الله مهدوی کنی در صحنه سیاسی ایران، مصداقی از یک سیاستمدار میانه رو بود. این روشنفکر متدین و معتقد به اسلام فقاهتی، همواره در مصاف با منتقدان و مخالفان نیز، جانب انصاف را رعایت می کرد و همواره تلاش داشت تا تعامل سازنده ای با نیروهای سیاسی کشور از جمله اصولگرایان و اصلاح طلبان برقرار کند و درگذشت وی در منصب رییس مجلس خبرگان رهبری، آرایش سیاسی در کشور را در آن زمان دستخوش تغییرات اساسی کرد. مسوولیت پذیری و بصیرت ۲ ویژگی و شاخصه شخصیتی منحصر به فرد وی محسوب می شد.

آیت الله خامنه ای مقام معظم رهبری در پیام تسلیتی به مناسبت سالروز درگذشت آیت الله مهدوی کنی، فرمودند: این عالم بزرگوار از جمله‌ نخستین مبارزان راه دشوار انقلاب و از چهره‌های اثرگذار و یاران صمیمی نظام جمهوری اسلامی و از وفاداران غیور و صادق امام بزرگوار بود و در همه‌ عرصه‌های مهم کشور در دوران انقلاب شجاعانه و با صراحت تمام نقش‌آفرینی کرد... همه جا و همه وقت در موضع یک عالم دینی و یک سیاستمدار صادق و یک انقلابی صریح ظاهر شد و هرگز ملاحظات شخصی و انگیزه‌های جناحی و قبیله‌ای را به حیطه‌ فعالیت های گسترده و اثرگذار خود راه نداد. این انسان بزرگ و پرهیزگار، همه‌ وزن وزین خود را در همه‌ حوادث این دهها سال در کفه‌ حق و حقیقت نهاد و در دفاع از راه و سیره‌ انقلاب و نظام، کوتاهی نورزید.

آیت الله مهدوی کنی ۸۳ ساله آخرین مسئولیتش ریاست مجلس خبرگان رهبری بود، جایگاه بالایسیاسی و خلق و منش اخلاقی او سبب شد که بعد از درگذشت  آیت الله مشکینی رئیس فقید مجلس خبرگان، او را شبیه ترین چهره روحانی به لحاظ اخلاقی و سیاسی به او می دانستند. اگر آیت الله مشکینی با درس های اخلاقش برای روحانیون و طلاب شهره بود، آیت الله مهدوی کنی همه سه دهه گذشته را برای دانشجویان جوان دانشگاه امام صادق(ع) کلاس اخلاق داشت. اسامی گوناگون و گاه عجیب این روزها از لیدرهای اصولگرا در رسانه ها طرح شده و مورد بحث قرار می گیرد. از منتها الیه رادیکال ترین طیف ها تا معتدل ترین چهره ها در این اسامی دیده می شوند. 

زندگی نامه و سوابق تحصیلی آیت الله مهدوی کنی

آیت الله محمدرضا مهدوی کنی در ۱۴ مرداد ۱۳۱۰ خورشیدی در روستای کن تهران دیده به جهان گشود. او دوره ابتدایی را در زادگاهش سپری کرد و برای ادامه تحصیل راهی تهران شد و از آنجا که در خانواده ای مذهبی رشد یافته بود، مدرسه علمیه لرزاده را برای ادامه تحصیل انتخاب کرد. عطش و علاقه او برای آموختن علوم دینی سبب شد تا در ۱۷ سالگی به قم برود و ۱۳ سال از عمر خویش را صرف یادگیری فقه، تفسیر، حکمت، کلام، فقه و اصول کند. وی از محضر آیات عظام امام خمینی(ره)، علی اکبر مشکینی، حاج شیخ عبدالجواد جبل عاملی، سیدمحمدحسین طباطبایی، سید حسین بروجردی و سیدمحمدرضا گلپایگانی بهره برد.

با آغاز نهضت امام خمینی(ره) به قیام ملت ایران پیوست و چندین بار ساواک(سازمان اطلاعات و امنیت کشور) او را دستگیر و زندان کرد اما وی تا پیروزی نهایی نهضت در کنار امام(ره) باقی ماند. با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در حلقه نخستین شورای انقلاب، کمیته استقبال از امام خمینی، شورای نگهبان قانون اساسی، ستاد انقلاب فرهنگی، شورای عالی انقلاب فرهنگی، شورای بازنگری قانون اساسی و مجمع تشخیص مصلحت نظام به ایفای نقش پرداخت.

سرپرستی کمیته انقلاب اسلامی، نمایندگی امام خمینی(ره) در هیات حل اختلاف مسوولان نظام، ریاست وزارت کشور در کابینه های شهیدان رجایی و باهنر، مسوولیت نخست وزیری پس از شهادت آنان، رییس ستاد کمک‌رسانی به مردم مناطق بمباران‌شده، ریاست مرکز رسیدگی به امور مسجدها، تشکیل و دبیر کلی جامعه روحانیت مبارز، ریاست دانشگاه امام صادق‌(ع) و ریاست مجلس خبرگان رهبری از دیگر منصب های وی محسوب می شود.

آیت الله مهدوی کنی سرانجام در ۱۴ خرداد ۱۳۹۳ خورشیدی به دلیل عارضه قلبی در بیمارستان بهمن تهران بستری شد اما پس از گذشت نزدیک به پنج ماه تلاش پزشکان در ۲۹ مهر ۱۳۹۳ خورشیدی دیده از جهان فرو بست.

آثار و سوابق علمی آیت الله مهدوی کنی

آیت الله مهدوی کنی علاوه بر مسوولیت های سیاسی و اجرایی به فعالیت های علمی نیز در دانشگاه می پرداخت و کتاب هایی چون نقطه‌ های آغاز در اخلاق عملی، اصول و مبانی اقتصاد اسلامی در قرآن، ۲۰ گفتار و شرح دعای افتتاح را به رشته تحریر درآورد. وی که همچنین کار علمی را بر منصب های سیاسی ترجیح می داد، ایده تاسیس دانشگاه امام صادق(ع) را جامه عمل پوشاند و این دانشگاه را به عنوان مرکزی برای تربیت جوانانی مبتنی بر الگوی اسلامی طراحی کرد.


کتاب نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی در حیطه موضوع اخلاق نگاشته شده و بنابر نوشته خود مؤلف چهار مرتبه بازبینی شده است. متن کتاب به عنوان درس اخلاق به صورت یادداشت های هفتگی برای دانشجویان دانشگاه امام صادق(ع) ایراد می‌شده که پس از پیاده شدن از نوار با تغییراتی به چاپ رسیده است. مقدمه این کتاب به تعریف اخلاق، بیان علم اخلاق از دیدگاه‌های گوناگون و بعد ارزشی در اخلاق عملی می پردازد. مطلبی با عنوان درآمد پس از مقدمه کتاب تالیف شده که بیشتر به کیفیت و چگونگی تهذیب اخلاق اشاره دارد. در این قسمت مؤلف نکاتی را متذکر شده و عناوین نقاط آغاز اخلاق عملی را بازگو می‌کند. نویسنده در بیان تایید و تشریح موضوعات از آیه های متناسب و روایت های بی شماری از ائمه اطهار(ع) استفاده کرده و در آخر موضوعات با مقایسه سخنان و نظریه های اهل فن، مطلبی با عنوان نتیجه آمده که بسیار سودمند و خلاصه نظر خود ایشان است.


 

کتاب اصول و مبانی اقتصاد اسلامی در قرآن، حاوی متن گفته های آیت الله مهدوی کنی است که برای دانشجویان رشته معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع) ایراد شده است. این کتاب دو بخش دارد و پیش از شروع بخش‌های اصلی، مطالبی در ارتباط با مفهوم اقتصاد در قرآن، تعریف علم اقتصاد و شیوه تفسیر آیات اقتصادی قرآن کریم به رشته تحریر درآمده است. بخش نخست با عنوان های اصول نظری و فلسفه اقتصاد اسلامی در قرآن کریم نگاشته و شرح و توضیح هفت اصل اقتصادی از قرآن خالقیت، ربوبیت، حاکمیت الله، اصالت حق، مالکیت، تسلیط و تسخیر، تامین و تضمین روزی و تفاوت و تفضیل را دربر می گیرد. فصل دوم به ۶ اصل دیگر از اصول و مبانی حقوقی اقتصاد که در قرآن کریم تفسیر شده اند یعنی ثبات و تطور، قسط و عدل، حرمت اکل مال به باطل، اباحه مصرف و لاضرر و مالکیت می پردازد.

ترجمه و شرح دعای افتتاح، اثر دیگری از آیت‌الله محمدرضا مهدوی کنی به شمار می رود که در آن به مسایل پیرامون دعا، معنا و اهمیت آن، شرایط و آداب آن و همچنین ابعاد مختلف آن، اشاره شده است. نویسنده در این اثر، در ضمن عناوین مختلف و متعددی، به ترجمه و شرح دعای افتتاح می پردازد و وی تلاش دارد تا ترجمه و شرح این دعا را با زبانی ساده که برای عموم مردم مفید و قابل فهم باشد، ارایه کند.

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت سالروز درگذشت آیت الله مهدوی کنی، گفت وگویی با امیر محبیان روزنامه‌نگار، سیاست‌مدار و نظریه‌پرداز اصولگرا در خصوص جایگاه ایشان در جریان اصولگرایی، انجام داده است.

ایرنا: با توجه به نقش رهبری و لیدری آیت الله مهدوی کنی در جریان اصولگرایی، نظر شما در ارتباط با شخصیت و نحوه هدایت جریان اصولگرایی به وسیله ایشان چیست و کدام شاخصه های شخصیتی سبب شد تا ایشان به عنوان رهبری بی بدیل در جریان اصولگرایی محسوب شوند؟

محبیان: شاخصه هایی که جایگاه آیت الله مهدوی را ویژه کرده بود، تجربه و هوش سیاسی ایشان بود. نوع نگرش وی مبتنی بر افراط و تفریط نبود، برای همین هر اندازه گرایش های افراطی قدرت گرفتند، ایشان به حاشیه رفت.

ایرنا: پس از درگذشت آیت الله مهدوی کنی، شما در مطلبی گفته بودید که اصولگرایان قدر آیت الله مهدوی کنی را ندانستند در خصوص این مطلب، توضیح بیشتری بفرمایید و در صورت وجود به مصادیقی در این خصوص اشاره کنید؟

محبیان: قصد ندارم گذشته ها را بازشکافی کنم. اما شواهدی وجود دارد که تقریبا همه بزرگان جناح اصول گرایی از آن مطلع هستند که بعضا به ویژه در اواخر حضور ایشان تصمیماتی گرفته می شد اما در عمل افراد به آن پایبند نبودند. همان آفتی که جناب ناطق نوری هم از آن رنج بردند.

ایرنا: به نظر می رسد در خصوص جایگزین کردن، چهره ای به جای آیت الله مهدوی کنی برای هدایت اصولگرایان، جریان اصولگرا هنوز به وحدت نظر نرسیده اند، نظر شما در این خصوص چیست؟

 محبیان: آقای ناطق نوری جایگزین شایسته ای برای ایشان بودند و هستند. خصلت معتدل و عقلگرا که می توانند هنوز هم با روحیه اهل مدارای خویش مدیریت جناح را سامان دهند.

البته همان آفت رشد افراط گرایی که آیت الله مهدوی را به حاشیه راند و هنوز هم خطری جدی است.

ایرنا: به نظر شما، فقدان آیت الله مهدوی کنی چه تاثیری بر انسجام و وحدت اصولگرایان داشته است؟

محبیان: به طور طبیعی فقدان نیروی موثری چون آیت الله مهدوی کنی در این سطح آفات های خود را به دنبال دارد اما یک جریان زنده و پویا باید بتواند از فرد محوری به طرف سیستم محوری حرکت کند. 

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 15 =