۱۹ مهر ۱۳۹۸،‏ ۱۰:۳۸
کد خبرنگار: 2173
کد خبر: 83512356
۲ نفر

برچسب‌ها

مفهوم کارآفرینی اجتماعی؛ رویایی که در دنیای دیجیتال محقق می‌شود

نگار شکرالله‌زاده- پژوهشگر و فعال استارت‌آپی
مفهوم کارآفرینی اجتماعی؛ رویایی که در دنیای دیجیتال محقق می‌شود

تهران- ایرنا- دنیای دیجیتال، جهانی پهناور با امکانات و فرصت‌های نامحدود است. یک نگاه به زندگی موفق‌ترین مردمان این روزگار نشان می‌دهد که آن‌ها لزوما باهوش‌ترین‌ها نبوده‌اند یا بیشترین امکانات را در اختیار نداشته‌اند. چیزی که انسان‌های موفق را از دیگران جدا می‌کند، نگاه تیز آن‌هاست.

همه ما به یک جهان نگاه می‌کنیم اما کارآفرینها موفق فرصت‌ها را می‌بینند؛ همان فرصت‌هایی که ما به سادگی از کنارشان رد می‌شویم. دیدن فرصت‌ها، وجه تمایز کارآفرین‌ها با آدم‌های دیگر است.

پیشرفت تکنولوژی، کار ما را در خیلی از جنبه‌های زندگی راحت کرده است. از ارتباطات روزمره گرفته تا مسائل کلان فرهنگی و اقتصادی، همه تحت تاثیر اینترنت قرار دارند. این شبکه جهانی، شرایط جدیدی را حتی برای کارآفرینی اجتماعی مهیا کرده است.

قبل از این که تاثیر دنیای دیجیتال بر کارآفرینی اجتماعی را بررسی کنیم، باید تعریفی روشن از این مفهوم ارائه دهیم.

منظور از کارآفرینی اجتماعی چیست؟

این مفهوم از دو بخش تشکیل شده است. بخش اول، یعنی کارآفرینی، به شکل‌های مختلفی تعریف شده است. از جمع‌بندی تمام توصیف و تعریف‌ها، می‌توانیم برداشت کنیم کارآفرین، کسی است که منابع اقتصادی را از سطوح پایین بازدهی به سطوح بالا می‌برد و در حقیقت، ارزش ایجاد می‌کند.

مفهوم کارآفرین با فعال اقتصادی و سرمایه‌گذار تفاوت دارد. کارآفرین، کسی است که در یک شرایط دشوار و تاریک، فرصت‌ها را می‌بیند، فرصت‌ها را پیدا می‌کند، از میان انبوهی دشواری می‌گذرد و ارزش ایجاد می‌کند. هدف، تنها کسب درآمد نیست. کارآفرینان از دنبال کردن فرصت‌ها و به ثمر رساندن ایده‌های درخشان، به لحاظ روانی ارضا می‌شوند.

قید اجتماعی، این مفهوم را گسترش می‌دهد. در حقیقت، تفاوت کارآفرینی و کارآفرینی اجتماعی، در ارزش پیشنهادی آن‌ها است. کارآفرین، فعالیت‌های خود را طوری برنامه‌ریزی می‌کند که محصول یا خدمتی که ارائه می‌کند با بازار، هم‌خوانی داشته باشد و در نهایت به صرفه اقتصادی منجر شود. این فعالیت‌ها، باید از ابتدا به درآمد برسند. درآمد، ضامن بقای کسب‌وکار است و کارآفرین می‌خواهد در نهایت به تولید انبوه برسد.

در مورد کارآفرین اجتماعی، هدف، ایجاد ارزش انبوه است و نه منفعت اقتصادی. هر چند که در این فرایند ممکن است به منافع مادی نیز دست یابد. در حقیقت، کارآفرین اجتماعی می‌خواهد از طریق تولید انبوه به بخش‌هایی از جامعه کمک کند. بخش‌های ضعیفی که امکانات اقتصادی برای رشد و پیشرفت در اختیار ندارند. کارآفرین اجتماعی، سه ویژگی عمده دارد:

● او وضعیت جامعه را به خوبی می‌شناسد و از آسیب‌های آن آگاه است.

● در چنین شرایطی، فرصت‌هایی برای تغییر و ایجاد ارزش پیدا می‌کند.

● از این فرصت‌ها بهره می‌برد و ساختاری ایجاد می‌کند تا وضعیت را به نفع نیازمندان تغییر دهد.

با توجه به این توضیحات، همه می‌توانیم حدس بزنیم کارآفرینی اجتماعی تا چه حد دشوار است. در حقیقت، کارآفرینی به تنهایی، یک فرایند سخت و طاقت‌فرسا است که تنها از عهده ی افرادی با ظرفیت‌های روحی بزرگ بر می‌آید و وقتی قید اجتماعی به آن اضافه شود، دشواری‌ها چندین برابر می‌شوند. زیرا در این شرایط، هدف، تنها تولید انبوه نیست، بلکه تولید انبوهی است که به ایجاد ارزش برای بخشی از جامعه منجر شود و همین مسئله، چالش‌ها را دو چندان می‌کند.

حال باید ببینیم دنیای دیجیتال چه بستری برای کارآفرینی اجتماعی فراهم کرده است و از چه طریقی روی این مفهوم تاثیر می‌گذارد.

تاثیر اینترنت و فناوری‌های روز بر کارآفرینی اجتماعی

هر کارآفرین برای کسب موفقیت، به دو عنصر حیاتی نیاز دارد: اطلاعات و ارتباطات. کسی که آگاهی کافی از شرایط جامعه و اقتصاد نداشته باشد، نمی‌تواند فرصت‌های جدید را شناسایی کند. از سوی دیگر، کارآفرینی به تنهایی ممکن نیست. شخص کارآفرین باید بتواند با سازمان‌ها و نهادها و مردم ارتباط برقرار کند. اینترنت، هر دوی این عناصر را با کیفیت و سرعتی بیش از پیش، در اختیار کارآفرینان قرار داده است. اطلاعات و ارتباطاتی که در گذشته برای به دست آوردن آن‌ها صرف زمان‌های طولانی لازم بود، امروزه با چند کلیک ساده در اختیارمان هستند.

از سوی دیگر، اینترنت، فرصت‌های جدیدی نیز برای ایجاد شغل فراهم کرده است. فرض کنیم در دوران قبل از اینترنت، یک کارآفرین تصمیم می‌گرفت شرایط و درآمد بهتری برای رانندگان ایجاد کند. منظور، افرادی است که از طریق حمل و نقل مسافر، کسب درآمد می‌کنند. برای چنین کاری، سرمایه زیاد و یک سازمان عرض و طویل، مثل تاکسی‌رانی لازم بود! اما امروزه به یاری اینترنت، سرویس‌های آنلاین ایجاد شده‌اند؛ سرویس‌هایی که از طریق اپلیکیشن و اتصال به اینترنت، بین مسافر و راننده ارتباط برقرار می‌کنند و باعث می‌شوند هر دو زودتر به خواسته‌هایشان برسند. طراحان این کسب‌وکارها، کارآفرینان بزرگی هستند که از میان انبوهی از داده‌های سرگردان در فضای مجازی، فرصتی را دیده‌اند و از آن استفاده کرده‌اند.

در مورد کارآفرینان اجتماعی نیز همین وضعیت وجود دارد. آن‌ها نیز با فرصت‌های تازه‌ای مواجه می‌شوند که از طریق آن‌ها می‌توانند برای بخش‌های بزرگتری از جامعه، ارزش ایجاد کنند. اینترنت به آن‌ها مجال می‌دهد دید وسیع‌تری پیدا کنند و اطلاعات بیشتری به دست بیاورند و از طریق بسترهای اجتماعی، با افراد بیشتری ارتباط برقرار کنند.

برای مثال، شخصی از طریق اینترنت یا حتی سفر حضوری، با هنر سوزن‌دوزی زن‌های سیستان و بلوچستان آشنا می‌شود. او از وضعیت بحرانی و میزان محرومیت بسیاری از این زنان آگاه است و می‌خواهد کاری برای‌شان بکند. بر همین اساس، یک کسب‌وکار راه می‌اندازد؛ پلتفرمی برای معرفی این صنایع دستی و به نمایش گذاشتن نمونه‌کارها، دریافت سفارش و ارائه آن به هنرمندان برای تولید و رساندن پول از مشتری به تولیدکننده. چنین فعالیتی، کارآفرینی اجتماعی محسوب می‌شود.

درست است که یک چرخه اقتصادی خرید و فروش به راه افتاده که ممکن است در نهایت به سود خوبی منجر شود اما هدف اصلی کارآفرین، کسب درآمد برای خودش نیست. او می‌خواهد برای زنان و خانواده‌ها در یک منطقه محروم، شغل ایجاد کند و در نتیجه، سطح زندگی آن‌ها را بالا ببرد. اثر مثبت این کارآفرین اجتماعی، در سطح افزایش درآمد متوقف نمی‌شود. افزایش درآمد، به بهبود تغذیه و بهداشت و در نتیجه سلامتی منجر خواهد شد. همچنان که می‌تواند امکان تحصیل را برای کودکان فراهم کند و بسیاری اثرات مثبت دیگر را در پی بیاورد. همه این‌ها به یاری اینترنت و سطح جدید ارتباطات، امکان‌پذیر شده است. 

مثال‌های بسیاری از این دست می‌توان مطرح کرد. اطلاعات در جوامع آنلاین به سرعت رد و بدل می‌شوند و در نتیجه، فرصت‌ها و امکانات بیشتری برای کارآفرینی و کارآفرینی اجتماعی مهیا شده است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 10 =