منتقدان در «فضای امنیتی» بازخواست می‌شوند

تهران- ایرنا- سخنان تازه رئیس‌جمهوری در جمع مدیران ارشد وزارت اطلاعات در خصوص لزوم امن بودن جامعه و پرهیز از امنیتی ساختن آن، اگر چه تاکیدی دوباره از سوی دولت در این زمینه است اما به گفته «ابوالقاسم رئوفیان» برای تحقق آن قوه مجریه باید از خود شروع کند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، «حسن روحانی» رئیس‌ جمهوری، روز سه شنبه ۱۶ مهرماه در دیدار با وزیر و مدیران ارشد وزارت اطلاعات از اهمیت امن بودن جامعه و نه امنیتی بودن آن سخن گفت. 

«رویکرد وزارت اطلاعات باید ایجاد و استحکام جامعه امن و پرهیز از جامعه امنیتی باشد»؛ این بخشی از سخنرانی رئیس جمهوری در جمع مدیران ارشد وزارت اطلاعات کشور بود که یادآور شعار انتخاباتی روحانی است؛ آنجا که این وعده مطرح شد در دولت او جامعه امن است نه امنیتی، همان ‌طور که دانشگاه امن خواهد بود نه امنیتی.

شعار رئیس‌ جمهوری اما حالا که قریب به ۶ سال از دولت اول او می گذرد آنگونه که انتظار می رفت در مورد دانشجویان، فعالان کارگری، فعالان صنفی و... محقق نشده است. البته کسی منکر این نیست که فضایی متفاوت با قبل را در این دوره شاهد بوده ایم. با این حال، رئیس جمهوری همچنان از عزم دولتش برای ایجاد فضای امن نه امنیتی می گوید.

در همین ارتباط گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا به گفت و گو با «ابوالقاسم رئوفیان» دبیرکل «حزب اسلامی ایران زمین» پرداخت. در این گفت وگو از رئوفیان در مورد چرایی تاکید رئیس جمهوری بر اهمیت امنیت سازی و نه امنیتی سازی در کشور پرسیدیم. همچنین این سوال مطرح شد که نقش دولت در ایجاد آنچه روحانی آن را فضای امن و نه امنیتی می خواند چیست؟

در ادامه متن کامل گفت وگوی ایرنا با رئوفیان آمده است:

ایرنا: رییس جمهوری بتازگی باز هم از اهمیت وجود فضای امن و نه امنیتی در کشور سخن گفته است. به نظر شما چرا رییس جمهوری در سخنرانی های مختلف بر این موضوع تاکید می کند. از نگاه شما آیا فضای جامعه امنیتی است؟ روی سخن روحانی با چه کسانی است؟

تاکید رییس جمهوری بر اینکه جامعه باید امن باشد و نه امنیتی تاکید به جا و درستی است چراکه امنیت روانی و اجتماعی جامعه معلول حاکمیت فضای امن و ایمن در جامعه است. خب اینکه روی سخن رییس جمهوری از اینکه می گوید باید امنیت در کشور حاکم باشد نه فضای امنیتی با چه دستگاه یا نهادی است را من نمی دانم و باید این سوال را از خود آقای روحانی پرسید. در حال حاضر من چنین برداشتی را از فضای حاکم بر کشور ندارم که این فضا یک فضای صرفا امنیتی است. از این جهت نمی توانم نهاد یا دستگاهی را از مصادیق ایجاد کننده فضای امنیتی در جامعه نام ببرم.

در این میان اما یک نکته ای در سخنان رییس جمهوری نهفته است که باید به آن توجه کنیم و آن نکته این است که همه نهادها و دستگاه ها باید امنیت را به جامعه تزریق کنند و در جامعه، همه افراد، حتی مخالفان بتوانند بدون اینکه نگران از پیامدهای بیان آزاد و آزادی بیان داشته باشند آزادانه حرفشان را بزنند. همچنین احزاب و گروه های سیاسی نباید این دغدغه را داشته باشند که اگر آزادانه و بر اساس قانون، از حق آزادی بیان استفاده کردند و حرفی زدند باید فردا باید پاسخگو باشند. احزاب آزادند و در قانون اساسی هم صراحتا به این موضوع اشاره شده است و اگر زمانی نقدی را مطرح کردند یا سوالی پرسیدند نباید آنها را مورد بازخواست قرار داد. اگر در یک جامعه تا همین حد هم فضا برای ابراز نظر وجود نداشته باشد می توان گفت تا اندازه ای فضای آن جامعه امنیتی شده است.

شما به عنوان یک فعال سیاسی چه برخوردهایی را امنیتی و مانعی در برابر فعالیت آزادانه خود می دانید؟

به عنوان یک فعال سیاسی باید بگویم که فعالان چه سیاسی و چه اجتماعی، یعنی کسانی که تریبون در اختیارشان است، می توانند اظهار نظر کنند، در معرض مصاحبه هستند، خبرنگاران به آنها زنگ می زنند و می خواهند با آنان مصاحبه کنند یا در میزگرد و مناظره ای حضور پیدا می کنند تا حدی این نگرانی را دارند که شاید فردا مورد بازخواست و سوال قرار گیرند. البته این را هم باید اشاره کنم که آزادی باید تا حدی که به امنیت کشور آسیب وارد نکند و مصالح کشور و منافع ملی  را به خطر نیاندازد وجود داشته باشد و اگر افراد یا گروه ها این حدود و صغور را رعایت نکنند باید مورد سوال قرار گیرند. اما اگر انتقادی وجود داشته باشد که آن انتقاد از سر دلبستگی به نظام و مردم باشد و قانونی، مشفقانه و منصفانه صورت پذیرد باید آزادی کامل برای بیان آن احساس شود. اگر چنانچه با این انتقادها برخورد صورت گیرد می توان گفت عده ای آزادی را محدود کرده اند و این برای کشور مضر است.

وقتی فعالان سیاسی و اجتماعی از سر اخلاص، دلسوزی و تعلق خاطر به نظام و با هدف و انگیزه اصلاح انتقادی را مطرح می کنند باید مورد تشویق قرار گیرند و به آنها دست‌مریزاد گفت ولی بعضی مواقع احساس می کنیم که برخی منتقدان مورد بی مهری قرار می گیرند. جای دوری نمی روم. خودم را مثال می زنم. من در دوره گذشته به عنوان نامزد نمایندگی مجلس ثبت نام کرده بودم اما رد صلاحیت شدم. خب سوال اینجا است که چرا باید رد صلاحیت شوم. من حتی طی نامه ای هم درخواست پاسخ کردم اما پاسخی به من داده نشد. شاید به این دلیل که حرف می زنم و گاهی انتقاد می کنم.

با توجه به تاکید دولت بر لزوم وجود شرایط امن و نه امنیتی در جامعه، عملکرد دولت را در این زمینه چطور ارزیابی می کنید؟

من در خصوص عملکرد دولت دراین زمینه هم نقد دارم. دولت یا مشخصا سیستم امنیتی دولت باید نسبت به این مساله توجه داشته باشد و موضوعاتی چون آزادی بیان برای احزاب و گروه های سیاسی را به تناسب شانی که برایشان در قانون اساسی در نظر گرفته شده رعایت کند و به رسمیت بشناسد. با این حال گاه شاهد رگه هایی از بی مهری نسبت به منتقدان در دولت هستیم. مسوولان باید همواره این سوال را از خود بپرسند که فلان انتقاد مخرب است یا با انگیزه اصلاح صورت گرفته است؟ مسوولان باید این مساله را تشخیص دهند و اگر تشخیص ندهند و نسبت به همه منتقدان با یک روش برخورد کنند، این تصور پیش می آید که فضا امنیتی شده است. از این رو کسانی که در دولت مسوول هستند باید ابتدا از خودشان شروع کنند و نسبت به هر انتقادی نگاه امنیتی نداشته باشند و اگر انتقاد درستی می شنوند بپذیرند و عملکردشان را اصلاح کنند نه اینکه فرد منتقد را در معرض سرزنش و اتهام قرار دهند. وجود چنین دیدگاه هایی در دولت یا هر نهاد دیگری به اعتقاد من به نظام آسیب می زند.

در این ارتباط دولت خود چه اقداماتی می تواند انجام دهد؟

تذکر رییس جمهوری به حفظ امنیت در جامعه و نبود فضای امنیتی ابتدا باید تذکری درون گفتمانی باشد. یعنی دولت باید اول به خودش، اعضای کابینه، وزیران و کسانی که در چارچوب قوه اجرایی کشور قرار دارند این نهیب را بزند. شاید شرایط امنیت در جامعه به گونه ای است که کمتر از حد انتظار رییس جمهوری به شمار می رود از این رو دولت باید از خودش شروع کند و خودش را از درون اصلاح کند. انتخابات پیش رو فرصت خوبی است که دولت نشان دهد قصد امنیتی کردن فضای انتخابات را ندارد. الان در آستانه برگزاری انتخابات حساس مجلس شورای اسلامی قرار داریم و باز شاهد نظارت استصوابی و بعضی دیگر از مسایل مربوط به انتخابات خواهیم بود. در این میان اما باید تصمیم گیرندگان و مسوولان در وزارت کشور به صرف اینکه یک فرد پیشتر انتقادهایی را مطرح کرده، در مورد حضورش در انتخابات تصمیم گیری نکنند و بین منتقدان دلسوز و منتقدانی که هدفشان از انتقاد، تضعیف نظام است تفاوت قایل شوند. اینجا بحث بر سر رد صلاحیت من در انتخابات پیشین مجلس نیست. خیلی ها تاکنون در نظام اینگونه مورد بی مهری قرار گرفتند. امیدواریم در انتخابات پیش رو شاهد اینگونه تصمیم گیری ها و اعمال نظرها نباشیم.

البته بخشی از این وضعیت هم خارج از تسلط دولت و قوه مجریه است. از این رو همه ارکان نظام باید برای حفظ امنیت و همزمان جلوگیری از امنیتی شدن فضای جامعه تلاش کنند. تا جایی که همه بتوانند حرفشان را بزنند و نگران عواقب ابراز نظر خود نباشند.

  

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 7 =