نیمه خالی ظرفیت‌های بانوان در میدان سیاست

تبریز - ایرنا - نقش موثر زنان در انتخابات، چه به عنوان انتخاب‌کننده و چه در مقام انتخاب‌شونده، از جمله دستاوردهای پیروزی انقلاب اسلامی و کیفیت آن محل بحث اندیشمندان و فعالان سیاسی بوده است.

به گزارش ایرنا، کنشگران سیاسی با اشاره به رشد روزافزون فرآیند اجتماعی شدن زنان در دوره پس از پیروزی انقلاب اسلامی و حضور بانوان در عرصه های سیاسی و مدیریتی می گویند که هر چند گام های برداشته شده در این حوزه قابل قیاس با دوره طاغوت نیست، اما بانوان ایرانی همچنان برای رسیدن به نسبت قابل قبولی از آمار حضور در چرخه مدیریتی کشور فاصله زیادی دارند. 

آنان می گویند انتخابات، مهم‌ترین مؤلفه‌ی نظام مردمسالاری دینی مبتنی بر اراده‌ی مردم می‌باشد و بر اساس نگرش مردمسالارانه، تمامی افراد جامعه، بدون در نظرداشت جنسیت و جایگاه اجتماعی، حق مساوی تصمیم‌گیری و دخالت در امور جمعی را دارند؛ در هر جامعه‌، زنان نیم پیکره‌ی جامعه را تشکیل می‌دهند، ضمن اینکه زنان نقش مهمی را در سامان‌دهی زندگی خانوادگی و اجتماعی دارند.

به عقیده کارشناسان و صاحب نظران، حاکمیت مردسالار و نبود انگیزه آگاهی دهی برای دفاع از نیازهای زنان، از موانع اصلی ایفای نقش پررنگ تر توسط بانوان در امر سیاسی «انتخابات» است و برون رفت از این وضعیت نیز مستلزم ارتقای حس اعتماد به نفس در زنان، باورمندی مردان به توانمندی های بانوان و حساس سازی زنان به عنوان نیمی از جامعه به تاثیرگذاری کنش های سیاسی شان در ساختن آینده بهتر برای فرزندان این مرز و بوم است. 

ایرنا مرکز آذربایجان شرقی با درک اهمیت حضور زنان در عرصه های سیاسی و با لحاظ انتخابات اسفند ماه امسال مجلس شورای اسلامی، میزگردی را با حضور جمعی از  بانوان فعال سیاسی با رویکرد آسیب شناسی مقوله «زن و انتخابات» و ارایه راهکارهای برون رفت از وضعیت فعلی مربوط به سهم اندک زنان در کنش های سیاسی و کسب جایگاه های مدیریتی توسط آنان برگزار کرد که خلاصه آن در زیر ارایه می شود: 

معصومه آقاپور، نماینده مردم شهرستان شبستر در مجلس شورای اسلامی 

بالندگی حضور زنان در عرصه های سیاسی در بعد از پیروزی انقلاب

نماینده مردم شبستر در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به نقش مهم زنان در عرصه های مختلف به خصوص کنش های سیاسی گفت: امیدوارم در مجلس یازدهم از مجموع ۱۹ نماینده آذربایجان شرقی حداقل ۵ نماینده خانم از استان داشته باشیم که این نشان دهنده نقش پررنگ زنان خواهد بود.

معصومه آقاپور افزود: ۲۵ درصد نمایندگان مجلس کشور عراق را زنان تشکیل می دهند، در حالی که ما فقط ۱۷ نماینده زن در مجلس شورای اسلامی داریم، باید تلاش کنیم در مجلس بعدی حداقل ۷۰ نماینده زن در مجلس حضور یابند.

وی ادامه داد: بیشترین آمار حضور نمایندگان زن در مجلس شورای اسلامی دوره دهم است که در حدود ۶ درصد کل نمایندگان را تشکیل می دهند در حالی که ما از نظر قدمت تاریخی و سیاسی و نقش زنان در عرصه های مختلف جلوتر از کشور عراق هستیم.

آقاپور اظهار داشت: اگر تعداد نمایندگان زن در مجلس افزایش یابد، خواهیم توانست تاثیرگذارتر باشیم و یک وزنه در مجلس خواهیم بود تا بتوانیم یک مصوبه را زیر و رو کنیم و فراکسیون قوی تشکیل دهیم.

وی تاکید کرد: با اینکه در مجلس دهم تعداد زنان ۱۷ نفر است، ولی سعی کردیم حضور پررنگی داشته باشیم بطوری که در هیات رییسه کرسی های ۱۴ کمیسیون مجلس حضور داریم. 

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی اضافه کرد: بانوان مجلس دهم توانستند تحولی در ساختار مجلس ایجاد کنند، بطوری که برای هیات رییسه مجلس نامزد شدند و برای اولین بار رییس «آی پی یو» (اجلاس بین المجالس کشورها) یک خانم نماینده از ایران انتخاب شد.

وی گفت: اگر تعداد زنان در مجلس شورای اسلامی بیشتر باشد، می توانند در رای دهی به وزرا و تصویب لوایح نقش بسیار پررنگ تری داشه باشند، ولی متاسفانه در بسیاری از موارد به خاطر کمبود رای که در صحن علنی مجلس داشتیم، مصوبات مان به تعویق افتاد و یا تصویب نشد.

آقاپور اظهار داشت: تحولی که بعد از انقلاب داشتیم، بیانات رهبر کبیر انقلاب بود که فرمودند زنان می توانند در عرصه های مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی برابر مردان به خصوص در تصمیم گیری و تصمیم سازی های کشور حضور داشته باشند.

وی ادامه داد: نقش بانوان در هشت سال دفاع مقدس بر هیچ کس پوشیده نیست و آنان شجاعانه و مقتدرانه ایستادگی کردند که اگر ایثار مادران و همسران نبود، به طور  مطمئن نتیجه جنگ آن چیزی نبود که اتفاق افتاد.

نماینده مردم شبستر در مجلس شواری اسلامی گفت: بعد از جنگ، زنان در سازندگی نیز نقش بسیار پررنگی ایفا کردند، اما در رابطه با عرصه های مدیریتی کشور با انصاف برخورد نشد و با وجود تلاش زنان و کسب جایگاه های علمی و ورزشی در عرصه های بین المللی هنوز به دیدگاهی که سقف شیشه ای مدیریت کشور را بشکند، نرسیده ایم.

وی با بیان اینکه «خواستیم و نشد»، جواب زنان جامعه ما نیست، تاکید کرد: در جامعه زنان را باور دارند که زنان نقش مهمی دارند، ولی اعتقاد به این که مسوولیت های خود را نسبت به زنان انجام دهند، ندارند.

آقاپور گفت: در مجلس دهم بسیار تلاش کردیم تا ۳۰ درصد مدیران میانی وزارتخانه ها را زنان تشکیل دهند که در برخی وزارتخانه ها عملیاتی شد.

وی افزود: بستر برای حضور زنان هم در قانون اساسی و هم از دیدگاه مقام معظم رهبری فراهم است اما در عمل هر سه قوه مقننه، قضایی و مجریه به تعهداتشان عمل نمی کنند و انصاف ندارند.

فعال سیاسی تبریزی نیز در این خصوص گفت: حق رای نه تنها در کشور ما، بلکه دردنیا یک غنیمت بزرگ برای بانوان است.

حمیده بردباری افزود: بعد از انقلاب مشروطه، مجلسی داریم که در آن قانونی مصوب می شود که زنان نمی توانند کاندیدا شوند و شرکت کننده باشند، تحولات بسیار زیادی طی شد تا زنان ما در مناسک سیاسی تاثیرگذار باشند.

وی ادامه داد: در نهایت زنان ما در سال ۱۳۴۲ توانستند یک نماینده زن به مجلس بفرستند که همین یک نماینده زن توانست نایب رییس مجلس نیز شود.

بردباری اظهار داشت: بعداز پیروزی انقلاب اسلامی، عرصه برای حضور زنان بازتر شد و نقش آفرینی جدی در فرآیند انقلاب ایفا کردند، بطوری که در مجلس اول تا سوم هر کدام ۴ زن به عنوان نماینده به مجلس راه یافتند.

وی گفت: در دور چهارم مجلس دو نماینده زن از آذربایجان شرقی به مجلس راه یافتند که نقش تاثیرگذاری در مجلس داشتند و نشان دهنده باور مردم آذربایجان بر نقش زنان است.

این فعال سیاسی افزود: حضور زنان در هر دوره از مجلس شورای اسلامی رو به افزایش است، بطوری که در مجلس دهم این تعداد به ۱۷ نفر رسید، اما سوال اصلی این است که آیا نمایندگان زن توانسته اند به اندازه سهمی که در کرسی ها داشتند در مسایل قانون گذاری نیز تاثیرگذار باشند.

وی اضافه کرد: وقتی از مشارکت سیاسی خانم ها صحبت می شود، باید دقت کنیم که مشارکت در سطوح مختلفی تعریف می شود؛ زنانی که می توانند در مدیریت های کلان و قانون گذاری نقش آفرینی کنند، زنانی که در عرصه مدیریت های میانی هستند، زنان سیاسی که در تشکل های سیاسی شناسنامه دار فعالیت می کنند،  زنانی که علاقمند به سیاست هستند و در نهایت زنانی که فقط رای می دهند که ما این رای دادن را در کشورمان غنیمت شمرده ایم.

بردباری ادامه داد: در این ۴۰ سال باید به سمتی حرکت می کردیم که خانم ها در سطوح بالاتر مشارکت سیاسی و مدیریتی ایران اسلامی حضور پیدا می کردند.

مشاور امور بانوان فرماندار شهرستان تبریز نیز گفت: بیش از آنکه به حضور زنان در عرصه سیاست در ۴ دهه اخیر اشاره کنیم، باید به زمینه ومقدمات لازم برای حضور زنان در عرصه سیاست اشاره کرد.

خاطره کلیبری افزود: قبل از انقلاب به دلیل پایین بودن سطح سواد عمومی و به خصوص تحصیلات آکادمیک زنان، اصولا مشارکت در عرصه سیاسی به آن مفهوم معنی نداشت و آمار بالای بی سوادی و روستا نشینی، اشتغال به امر کشاورزی و دامداری به شیوه سنتی آسیایی چندان انتظاری برای مشارکت سیاسی بوجود نیاورده بود.

وی ادامه داد: در آن دوره فقر فرهنگی و نبود امکانات لازم برای تحصیل دختران و زنان عمدتا باعث شده بود که چیزی بنام حقوق زنان موضوعیت نداشت.

کلیبری اظهار داشت: در آماده کردن شرایط حضور زنان و بسط آگاهی و مشارکت آنان کارنامه انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی بسیار پربارتر از رژیم طاغوت است.

وی افزود: اکنون در رقابت ورودی کنکور دختران موفقیت های بیشتری نسبت به پسران کسب می کنند و فراهم شدن همین شرایط است که انتظارات را برای حضور زنان در عرصه سیاست بالا برده است.

مشاور بانوان فرماندار شهرستان تبریز گفت: دختری که رتبه های نخست کنکور و دوره های مختلف تحصیلی در دانشگاه را کسب می کند، به خود حق می دهد که انتظار جلوس به جایگاه مدیریت کلان یا سیاست گذاری عالی رتبه را داشته باشد.

وی ادامه داد: قبل از انقلاب به دلیل بی سواد بودن خیل کثیری از جامعه زنان ایران، انتظارات محدود بود و هرگز کسی انتظار نداشت اداره امور شهری را به بانوی بی سوادی بسپارند.

کلیبری افزود: نظام جمهوری اسلامی در آماده کردن شرایط برای حضور زنان، کارنامه بسیار عالی داشته، اما همین کارنامه خودش انتظاراتی ایجاد کرده که در جامه عمل پوشاندن کامل به این انتظارات فاصله زیادی با نقطه مطلوب وجود دارد.

حمیده بردباری، فعال سیاسی و رسانه ای در تبریز

نقش آفرینی زنان در عرصه سیاست تنها به حضور در پای صندوق های رای خلاصه نشود

نماینده مردم شبستر در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: از همه زنان توانمند و دارای شرایط علمی و تخصصی درخواست می کنم در انتخابات مجلس یازدهم به عنوان نامزد شرکت کنند و هیچ اشکالی ندارد که شکست بخورند.

معصومه آقاپور افزود: در رابطه با انتخابات مجلس یازدهم از تصمیم گیران و تصمیم سازان کشور و اعضای شورای نگهبان نیز درخواست می کنم بگذارند زنانی که داوطلب حضور هستند، وارد عرصه شوند.

وی ادامه داد: از همه مسوولان آذربایجان شرقی نیز درخواست می کنم که عدالت و انصاف را در شرایط انتخابات مجلس شواری اسلامی برای زنان فراهم کنند.

آقاپور اظهار داشت: متاسفانه در خصوص تصمیم گیری زنان یا انصاف رعایت نمی شود و یا تصمیم گیران در تصمیم سازی ها و تصمیم گیری هایشان مردد عمل می کنند.

فعال سیاسی و رسانه ای تبریزی نیز در این خصوص گفت: یکی از مسایل مهم در بحث مشارکت اجتماعی بانوان ،رای و سهم گیری فعال آنها در عرصه های سیاسی است؛ یعنی زنان بتوانند به تناسب حضورشان تاثیرگذاری در نیازها و خواسته هایشان داشته باشند و این مهم زمانی محقق می شود که زنان بتوانند سهم گیری خویش را در انتخابات به صورت آگاهانه اعمال کند.

حمیده بردباری افزود: یکی از شاخص‌های اساسی توسعه پایدار، توانمندسازی زنان در فرایند تصمیم گیری های ملی است که زنان بتوانند سهم تعیین کننده ای در ساختارهای تصمیم گیری ملی، سیاست‌گذاری و مدیریت و تغییر الگوهای سیاسی داشته باشند که در این بین متاسفانه در طول سال‌های گذشته حرکت های قابل توجهی انجام نشده است.

وی ادامه داد: وقتی از مشارکت سیاسی صحبت می‌کنیم، یعنی افراد حضور آگاهانه و فعال در این عرصه داشته باشند؛ از این رو مولفه هایی همچون عوامل روانشناختی، اقتصادی، اجتماعی، محیطی و انگیزشی در بحث مشارکت سیاسی بانوان بسیار مهم است.

بردباری اظهار داشت: در این حوزه افزایش کنترل اجتماعی بر سرنوشت خویش زمانی محقق می شود که مشارکت زنان در پای صندوق‌های رای خلاصه نشود، بلکه زنان در سطوح مختلف تصمیم گیری و تصمیم سازی اجرا ارزشیابی و حتی منافع سهیم باشند.

مشاور امور بانوان فرماندار شهرستان تبریز نیز گفت: در انتخابات نقش جمعیت مهم است؛ انتخابات، تجلی روش اداره دموکراتیک کشور و راهی است برای اداره کشور که  اکثریت مردم یک کشور اعم از زن و مرد برای شیوه اداره کشور وراهکارهای حل مشکلات مبتلا به آن کشور از طریق مسالمت آمیز توافق می کنند.

خاطره کلیبری افزود: تمامی کسانی که در دایره شمول مرزها و گستره تبعات مشکلات دامن گیر کشور می گنجند، باید بدانند نقش شان و حضورشان مهم است و البته حضور زنان مهم‌تر و موثرتر  است.

وی  ادامه داد: عدم حضور زنان و عدم مشارکت موثر آنان در عرصه سیاسی و انتخابات در سالهای قبل باعث گردید که سیاست های اتخاذ شده کشور بیشتر شکل مردانه بخود بگیرد و کفه منفعت ترازوی جنسیتی به نحو بی سابقه ای به سود مردان سنگینی کند .

کلیبری اظهار داشت: اگر زنان تحول می خواهند و خواهان ارتقای سطح دستیابی به حقوق خود می باشند، باید بدانند در شرایط فعلی سالم ترین، منطقی ترین و کم هزینه ترین راه مبارزه برای حقوق برابر همین انتخابات و مشارکت در انتخابات می باشد.

وی افزود: اگر حجم جمعیتی حضور و مشارکت زنان در انتخابات قابل توجه و بیشتر باشد، حتی مردان هم برای جلب آرای زنان جهت پیروزی مجبور خواهند بود در برنامه هایشان سهم بیشتری به زنان اختصاص دهند.

خاطره کلیبری، مشاور امور بانوان فرماندار تبریز

چه عواملی باعث می شود رای و نقش زنان در انتخابات خنثی شود؟

نماینده مردم شبستر در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: زنان چون احساس می کنند در خانواده ها و در شرایط خاص، مولد اقتصادی نیستند و یا اینکه متاسفانه دختران در  تربیت های خانوادگی با شخصیت وابسته بزرگ می شوند، از این رو این زنان از حضور در عرصه های اجتماعی می ترسند و تصور می کنند نمی توانند به تنهایی وارد عرصه های اجتماعی و سیاسی شوند.

معصومه آقاپور با تاکید بر اینکه باید این دیدگاه را تغییر دهیم، افزود: برای تغییر باید از خانواده شروع کرد و در تمام سطوح از قشر ثروتمند تا قشر کم درآمد و فقیر جامعه این موضوع مطرح است .

وی ادامه داد: زنان قدرت انعطاف پذیری بالایی دارند و برای رسیدن به اهدافشان از خود انعطاف نشان می دهند، ولی مردان این تغییر پذیری زنان را ظلم پذیری و زود کوتاه آمدن آنها می پندارند، در حالیکه زنان می خواهند به جای تقابل با تعامل و هم راستا کردن همه بردارها به هدف برسند.

آقاپور با اشاره به مشکلات فرهنگی موجود در جامعه گفت: در دین اسلام هیچ مشکلی وجود ندارد و در آیات مختلفی قرآنی برتری انسان ها به تقوای آنها مربوط شده و نه به نژاد و رنگ و جنسیت؛ ولی در ساختارهای فرهنگی و سنتی جامعه که بر گرفته از خرافات است، مشکلات فرهنگی بسیاری وجود دارد.

وی ادامه داد: در تمام کشورها اقتصاد نقش مهمی در اعتماد بنفس و حضور  زنان در عرصه های مختلف حیات اجتماعی دارد، از این رو از تمام زنان جامعه ام می خواهم تا در بخش اقتصادی اعم از فردی و اجتماعی حضور پررنگی داشته باشند.

 عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی گفت: زنان به شدت آسیب پذیر هستند و وقتی در بخش اقتصادی نتوانند موفق باشند، قاعدتا" بیشتر مورد ظلم قرار می گیرند و نقش آنها در تصمیم گیری ها کمرنگ می شود.

وی با تاکید بر اینکه نیاز است در قوانین تجدید نظرهایی صورت گیرد، اظهار داشت: در بخش اجرایی کشور در رابطه با زنان موانع بسیاری داریم و برای مثال مادر نمیتواند برای فرزند خود حساب بانکی باز کند.

فعال سیاسی و رسانه ای تبریزی نیز گفت: در خصوص مشکلاتی که در فراروی مشارکت پذیری سیاسی زنان مطرح است، بدون شک عوامل اقتصادی و فرهنگی و بیش از عوامل سیاسی و اجتماعی تاثیرگذار هستند؛ اگر در خصوص موانع سیاسی متمرکز شویم، در موانع سیاسی مشارکت پذیری زنان، کارکردهای انقباضی را شاهد هستیم؛ یعنی می بینیم که ساختار های زنانه به شکل های مختلفی مورد تحقیر قرار می گیرد؛ همچنین همگن سازی منافع گروه ها را شاهدیم؛ ساخت سیاسی مردسالار، تفاوت ها و تمایز ها را بر نمی تابد.

حمیده بردباری افزود: در این بین شاهد بعضی اعمال قدرت های پدرسالارانه نیز هستیم که باز هم قدرت ارتباطات مردان در این عرصه قابل توجه است.

وی ادامه داد: بیش از هر چیزی آنچه که بحث‌های سیاسی ما را در سالهای مختلف مورد تاثیر قرار داده است، سیاست های پوپولیستی است و افراد یا گروه هایی که نگاه ابزاری به مردم و زنان دارند، تلاش می‌کند با نگاه های پوپولیستی صرفاً در زمان انتخابات بهره برداری لازم را از افراد به ویژه زنان داشته باشند.

بردباری گفت: اما برای رفع همه این مشکلات نیازمند افزایش جامعه پذیری سیاسی زنان هستیم و جامعه پذیری سیاسی زمانی نهادینه می شود که فرایند مستمر یادگیری افراد را داشته باشیم؛ یعنی افراد جامعه از جمله بانوان بتونند با نظام های سیاسی و وظایف و مهمتر از آن حقوق و نقش آن آگاه شوند. ما نیازمند استحکام هویت عمومی زنان و قانون پذیری هستیم

وی اظهار داشت: شواهد نشان می دهد در رابطه با افزایش حضور و مشارک سیاسی بانوان مکانیسم‌های تشویقی آنچنان که باید و شاید مورد توجه قرار نگرفته اند؛ گاهی در عرصه حضور بانوان نیازمند تبعیض‌های مثبتی هستیم نه اینکه درصد برای حضورشان تعریف کنیم، اما تسهیل فرایندهای حضور می تواند از طریق مکانیسم‌های تشویقی انجام بگیرد.

مشاور امور بانوان فرماندار شهرستان تبریز نیز گفت: رای که خنثی نمی شود، مگر آنکه تعداد رای دهندگان مطالبات جنسیتی آن قدر اندک و ناچیز بوده باشند که هیچ تاثیری در نتیجه انتخابات نداشته باشند وبه همین لحاظ نادیده گرفته شده باشند والا اگر حضور جدی و موثر باشد، امکان ندارد رای و نقش زنان به عنوان نیمی از جامعه خنثی شود.

کلیبری با اشاره به عواملی که باعث کمرنگ شدن حضور زنان می شود، ادامه داد: اگر توازن جنسیتی در مقوله انتخاب شوندگان و انتخاب کنندگان برقرار نشود، نمی شود انتظار مشارکت بالای زنان را داشت.

وی اظهار داشت: باید حکومت اجازه طرح برنامه های متنوع برای حل مشکلات زنان را به کاندیداها بدهد و خط قرمزها و محدوده های ممنوعه تایید صلاحیت در پرداختن به بحث حقوق زنان کمرنگ شود تا کاندیداها دچار لکنت زبان نشوند.

کلیبری خاطرنشان کرد: در این صورت است که می توانیم انتظار حضور شایسته و قابل توجه زنان را داشته باشیم .

وی گفت: همچنین از راهکار تکیه و توسل به صندوق رای در انتخابات باید سیگنال مثبت و امیدوار کننده ای در جهت حل مشکلات بصورت واقع بینانه نه شعاری به جامعه ساطع شود.

تنظیم و نگاش: مینا بازگشا

۶۱۲۰/۵۱۸

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 0 =