جای خالی مباحث حقوقی در پیگیری حوادث تروریستی

تهران- ایرنا- دبیرکل بنیاد هابیلیان معتقد است مباحث حقوقی برای پیگیری حوادث تروریستی در کشور به خوبی مطرح نشده و جای این مباحث خالی است.

سیدمحمد جواد هاشمی نژاد روز دوشنبه در نشست حقوقی با موضوع حقوق بشر در ترازوی مدعیان جهانی در مرکز وکلا گفت: طی دو سال گذشته مباحث حقوقی با حضور اساتید دانشگاه ها مطرح شد و حجت الاسلام و المسلمین رئیسی رئیس قوه قضائیه نیز اخیرا ملاقاتی با خانواده های شهدای ترور داشت که مسائل خوبی در این زمینه مطرح شد.
وی با ارائه گزارشی از عملکرد بنیاد هابیلیان در مبارزه با تروریسم گفت: مباحث حقوقی در حوزه تروریسم از مسائل مهمی است که در کشور ما بسیار مورد نیاز است. چون ما یکی از بزرگترین قربانیان تروریسم هستیم و ۱۷ هزار نفر از ابتدای انقلاب تاکنون به شهادت رسیدند که حادثه تروریستی اهواز یکی از آخرین موارد آن در کشور ما بوده است.

فرزند شهید هاشمی نژاد افزود: وقتی یک سازمان به صورت رسمی مسئولیت حادثه تروریستی اهواز را به عهده می گیرد، خانواده‌های این قربانیان برای طرح شکایت به کدام شعبه دادگستری باید مراجعه کنند.

شورای عالی امنیت ملی فهرست گروه های تروریستی را اعلام کند
توکل حبیب زاده رئیس کمیسیون حقوق بشر مرکز وکلا، کارشناسان و مشاوران خانواده قوه قضاییه گفت: یکی از مشکلات این است که ما هنوز تروریسم را جرم انگاری نکرده ایم. چون هنوز تعریف واحدی از آن ارائه نشده است و هر کشوری بر اساس نظام حقوقی، قضایی و سیاسی خود تروریسم را تعریف کرده و گروه‌هایی را اعلام می‌کند.
وی افزود: تصویب قانون مبارزه با تامین مالی تروریسم در مجلس شورای اسلامی از کارهای خوبی است که در این زمینه صورت گرفته و اعمال تروریستی در این قانون مشخص شده است و یکی از تکالیفی که در این قانون برای شورای عالی امنیت ملی در نظر گرفته شده تهیه فهرست گروه‌های تروریستی بوده که هنوز این فهرست اعلام نشده است.
حبیب زاده اضافه کرد: ما این مطالبه را از شورای عالی امنیت ملی داریم. چون تهیه این فهرست آثار عملی بسیاری را به دنبال خواهد داشت.
این کارشناس حقوقی جرم انگاری تروریسم را در حوزه تقنین یکی از ضروریات دانست و با استناد به ماده ۹ قانون مدنی گفت: اسناد بین المللی در حکم قانون است و بر همین اساس اسنادی که جمهوری اسلامی ایران در سطح بین المللی به آن پیوسته، می‌تواند بخش‌هایی از خلاء قانونی را برای مبارزه با تروریسم پر کند.
وی همچنین  دولت‌های اروپایی را در مبارزه با تروریسم زیر سوال برد و گفت: اروپایی‌ها به جای پاسخگو بودن در اجازه اقامت به گروه‌های تروریستی با سناریویی مطالبه گرایانه علیه ما اقداماتی انجام می‌دهند.
حبیب زاده همچنین از آمادگی وکلای این مرکز برای پیگیری حقوقی مسائل مربوط به قربانیان تروریست یاد کرد.

بی توجهی مسئولان باعث حادثه تروریستی اهواز شد
سعدالله اقدامی پدر شهید طاها اقدامی کودک چهار ساله ای که سال گذشته در فاجعه تروریستی اهواز به شهادت رسید در این نشست از سوء مدیریت مسئولان پس از گذشت یک سال از این حادثه تروریستی انتقاد کرد و گفت: بی‌توجهی مسئولان مربوطه منجر به چنین حادثه‌ای شد در حالی که باید در همان زمان برخورد قاطع می‌شد، ولی اکنون یک سال از آن فاجعه گذشته و هنوز مشخص نیست که چه برخوردی با متهمان صورت گرفته است در حالی که وضعیت این پرونده مشخص بود.
وی افزود: سیاست انفعالی در ابعاد داخلی و خارجی برای رسیدگی به این حادثه تروریستی نشانگر ضعف های مدیریتی و گاف های امنیتی است که باید برای مردم گفته شود تا اگر مسئولی کار خود را انجام نمی دهد، برخورد لازم صورت گیرد.
اقدامی با اشاره به برگزاری دادگاه های مفاسد اقتصادی گفت: همانگونه که آیت الله رئیسی مبارزه با دانه درشت های اقتصادی را سرلوحه خود قرار داده، در موارد تروریستی نیز باید به صورت جدی برخورد کند.
وی اضافه کرد: حوادثی مانند حادثه تروریستی زاهدان یا ماهشهر پس از حادثه اهواز اتفاق افتاد و برخی از حوادث حتی رسانه‌ای نمی‌شود. به  عنوان نمونه خودرویی را در خوزستان به رگبار می بندند و رسانه ها نیز اطلاع رسانی نمی کنند در حالی که باید نشان داده شود و مردم از آن خبر داشته باشند و هیچگونه مسامحه‌ای صورت نگیرد.  

رگبار خلاص با حضور نیروهای تامین انجام شد
اقدامی اضافه کرد: داعشی ها در غفلت مسئولان این حادثه را رقم زدند و ضعف و قصور فرماندهان نظامی قبل از حادثه و روز ۳۱ شهریور از مهم ترین دلایل بروز این حادثه بود؛ به  گونه‌ای که تروریست ها در ۱۲ دقیقه هر کاری که خواستند انجام دادند و نفرات شاهد که تامین بودند، نیز نظاره گر این فاجعه بودند و حتی زمانی که رگبار خلاصی صورت گرفت آنان به تماشا ایستاده بودند و تا زمانی که ضعف نظامی و امنیتی تا این حد باشد، اتفاق افتادن چنین حوادثی نیز طبیعی خواهد بود.
 وی افزود: وقتی پسرم گلوله خورد، جای سوال بود که چرا او بعد از زخمی شدن در روی زمین، به شهادت رسیده که بعداً با مشاهده فیلم ها مشخص شد یکی از تروریست‌ها از پشت جایگاه و از بالای گونی ها به گونه ای شلیک کرده که افراد زخمی و دراز کشیده در خیابان را هدف قرار دهد.

برخورد انفعالی با مقصران  حادثه داریم
اقدامی اضافه کرد: چرا در مقابل چنین افرادی که کوتاهی کردند، مسامحه می‌کنیم و چرا برخورد انفعالی داریم؟ در همان روزهای اول صدا و سیما با خانواده های تروریست‌ ها مصاحبه کرد و چهره مظلومی از آنان به نمایش گذاشت. چگونه ممکن است خانواده‌های تروریست دلارهای نفتی را مصرف کنند و اطلاعی از عملکرد فرزندان خود نداشته باشند؟
وی اضافه کرد: من انتظار دارم زمینه کار به گونه ای فراهم شود که زوایای پنهان این حادثه به اطلاع مردم برسد و اگر یک درصد از مسائل امنیتی که دیروز در اصفهان انجام شد، سال گذشته در اهواز صورت می گرفت شاهد چنین حوادثی نبودیم.

مربع منحوس فتنه گر همواره نقشه می کشد

سید حسین طباطبایی سرپرست مرکز امور حقوقی و صیانت از دارایی‌های دانشگاه آزاد اسلامی گفت: مربع منحوس فتنه‌گر پیرامون جمهوری اسلامی ایران همواره در حال نقشه کشیدن برای از بین بردن اقتدار ایران است. یعنی آمریکا و انگلیس به عنوان اتاق فکر و طراحی نقشه همواره فعال هستند، عربستان و اسراییل نیز به طراحی و تامین مالی و انسانی این نقشه ها می پردازند اما نکته مهم این است که شبکه وسیع رسانه ای مانند العربیه که در اختیار دشمنان قرار دارد، بلندگوی جریان‌های تروریستی و داعش است.

وی افزود: این مساله نشانگر آن است که همه اجزای این جریان از قبل هماهنگ شده بودند. به گونه ای که شبکه الاحوازیه قبل از این حادثه راه اندازی می شود و محمد بن سلمان و سایر شاهزاده های سعودی اعلام کرده بودند که آتش بی ثباتی را به داخل خاک ایران خواهند کشید و امارات نیز گفته بود که حمله تروریستی صورت نگرفته بلکه به یک نهاد نظامی حمله شده و ادامه خواهد داشت.
بعد از ۴۰ سال همچنان بی زبانیم
این استاد دانشگاه اضافه کرد: قربانی شدن بعد از ۴۰ سال در جمهوری اسلامی قابل توجیه نیست. چون ما همچنان بی زبانیم. وقتی در خوزستان گروه های متعددی با حمایت عربستان، امارات و بحرین جلساتی را در مصر برگزار می‌کنند و پشتیبانی‌های رسانه‌ای و مالی را صورت می‌دهند، باید دقت بیشتری می شد.

قربانیان تروریسم چه کسانی هستند
طباطبایی خواستار حمایت قانونی از قربانیان تروریست شد و گفت: همواره تصور می‌کنیم که کشته شدگان، مجروحان و خانواده های آنان جزو قربانیان تروریسم هستند در حالی که شاهدان این حوادث، نیروهای امدادی و برخی دیگر از افراد جزو قربانیان به شمار می‌روند و ما مکلف به حمایت از همه آنان هستیم.
وی افزود: بیانیه الجزایر پیش‌بینی کرده که قربانیان تروریسم چگونه می توانند  طرح دعوا کنند که این مسئله یکی از وظایف مسئولان جمهوری اسلامی ایران است.

همه ظرفیت ها برای محکومیت دولت های حامیان تروریست بسیج شود
این حقوقدان با استناد به اصل مسئولیت دولت برای حمایت از قربانیان تروریسم که در حقوق عمومی پیش‌بینی شده گفت: مهمترین موضوع در این حوادث، مسئله خسارات است و یک روش برای جبران خسارت خانواده‌های قربانیان مانند جبران خسارت نظامیان است.  
وی افزود: در یک تقسیم کار صحیح می توان از ظرفیت و عناصر قوای سه‌گانه و سازمان های مردم نهاد بهره گرفت، به گونه ای که برای محکوم کردن دولت‌های حامیان تروریسم یک تجمیعی صورت گیرد تا آنان را در عرصه بین‌المللی بی آبرو کرده و برای جبران خسارت در تنگنا قرار دهیم.
به گفته طباطبایی اعاده وضعیت، پرداخت خسارت، کسب رضایت، کمک در زمینه توانبخشی آسیب دیدگان و ضمانت عدم تکرار چنین حوادثی از نکاتی است که باید به آن توجه کرد و جمهوری اسلامی ایران باید همواره مطالبه گر باشد. یعنی دولت به طور عام بلندگوی قوی ندارد ولی صدای سازمان‌های مردم‌نهاد بلندتر است و بنیاد هابیلیان اگرچه دیر شروع شد ولی به خوبی کار می کند و در پی احقاق حقوق بشردوستانه است اما این فعالیت ها از مسئولیت دولت و نهادهای حاکمیتی کم نمی کند.

حکم تروریست ها قبل از دفن قربانیان اجرا شود
وی اضافه کرد: بر اساس موازین فقهی و عقلی قربانیان حوادث تروریستی به حق مطالبه می‌کنند و اگر عامل عملیات تروریستی قبل از دفن قربانیان مجازات شود، تکرار چنین حوادثی به شدت کاهش پیدا خواهد کرد.
طباطبایی اضافه کرد: گروهک تروریستی عبدالمالک ریگی طی یک حمله سرویس کارکنان سپاه را منفجر کرد ولی پس از دستگیری عوامل این فاجعه تروریستی دادستان زاهدان به سرعت به پرونده رسیدگی کردند و حتی حجت الاسلام نکونام رئیس کل دادگستری زاهدان حکم صادر شده را با هواپیما برای مرحوم شاهرودی رئیس وقت قوه قضاییه برد و همان روز دیوان عالی کشور حکم را تایید کرد که حکم به سرعت اجرا شد و این حکم تا مدت ها ترس را در دل گروهک های تروریستی افکنده بود.

سال گذشته پنج عضو گروهک تروریستی و تجزیه طلب موسوم به 'الاحوازیه' در جریان رژه نیروهای مسلح به مناسبت آغاز هفته دفاع مقدس در اهواز، با پوشش لباس مبدل نظامی به جایگاه مسئولان و فرماندهان ارشد نظامی و انتظامی حمله کردند که در جریان این اقدام ۲۴ نفر به شهادت رسیدند و ۶۸ نفر دیگر مجروح شدند.

حمله تروریستی اهواز یک فاجعه بود نه حادثه
سعیده جلالی‌فر خواهر شهید یونس پورجلو از شهدای حادثه تروریستی اهواز گفت: اتفاقی که در سال گذشته رخ دادن حادثه نبود بلکه یک جنایت بود و افراد تروریست سلاح های خود را در آن پارکی که محل برگزاری رژه نیروهای مسلح بود، دفن کرده بودند و زمانی که مادرم محل دفن سلاح ها را دید گفت که اگر یک قاشق نیز در این جا دفن می شد قابل تشخیص بود.
وی افزود: انبار مهمات داعشی ها در مغازه ای نزدیک به محل حادثه به نام «پیتزا پیتزا» قرار داشت ولی عدم مراقبت های امنیتی باعث چنین فاجعه ای شد.

هنوز ما را نامحرم می دانند
جلالی فر اضافه کرد: فیلمی از این حادثه در مجلس شورای اسلامی پخش شد ولی گویا ما را نامحرم می دانند و یک نفر نیز برای ما ارزش قائل نشد و می توانید این مسئله را از کمیسیون امنیت ملی مجلس و شاهدان حادثه بپرسید.
وی اضافه کرد: مستندی که در صدا و سیما پخش شد و همسر و مادر یک تروریست در آن مستند اشک... ریختند و سوال این است که چرا صدا و سیما که دست راست امنیت ملی است، چنین برنامه ای را پخش می کند تا حس ترحم را نسبت به این تروریست ها در مردم ایجاد کند.

خبرگزاری ها صحبت های ما را فیلتر کردند
خواهر شهید پورجلو همچنین طول کشیدن یک ساله این پرونده را زیر سوال برد و گفت: طی یک سال به قدری فرصت بود که می توانستیم افکار عمومی را آماده اجرای این حکم کنیم و من از اصحاب رسانه نیز گله دارم و آنها نیز در قبال خون شهدا مسئول هستند در حالی که بی تفاوت بودند. ما از رسانه‌ها ‌خواستیم تا درد ما را بگویند ولی خبرگزاری‌ها صحبت های ما را فیلتر کردند.
از داعش می گذریم ولی مسئولان را نمی بخشیم
جلالی فر خطاب به رئیس قوه قضاییه گفت: انتخاب شما تسلای دل ما بود و گفتیم با آمدن شما با دانه درشت های امنیتی برخورد خواهد شد ولی اگر ما خانواده‌های شهدای این حادثه تروریستی از تمام حقوق مادی خود و حتی از داعشی ها بگذریم،  از مسئولین این حادثه نخواهیم گذشت.  
وی افزود: طی این یک سال فقط بیمه غرامت یعنی همان بیمه نیروهای مسلح را به ما پرداخت کردند در صورتی که این بیمه به نیروهای مسلح که در تصادف نیز فوت کنند، داده می شود ولی هنوز حتی یک ریال حق و حقوق خانواده ها را نداده اند.  

وضعیت وارونگی بر جهان حاکم است
احمد مومنی راد عضو هیات علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران گفت: اگر دنیا در موضوع حقوق بشر این گونه عمل می کند که ما را تروریست می داند، عجیب نیست. چون وضعیت وارونگی در جهان وجود دارد. یعنی جای دزد و پلیس عوض می‌شود که بر اساس معیارهای قدرت های بزرگ صورت می گیرد اما عجیب این است که جمهوری اسلامی ایران هنوز یک سامانه مقتدرانه در قبال دنیا در زمینه حقوق بشر ندارد.
وی افزود: منظور من از سامانه یعنی یک بسته همه جانبه در راستای شناسایی و اجرای حقوق بشر در حوزه تقنین و اجراست. البته دولت در خاکریز اول سیاست خارجی ماست و بعد از آن باید مجلس شورای اسلامی و قوه قضاییه پای کار بیایند.
عضو کمیسیون حقوق بشر مرکز وکلا اضافه کرد: برای برخورد صحیح و اقدام مناسب در ابتدا باید اقتدار ملی خود را در حوزه دفاعی و امنیتی افزایش دهیم که توقیف کشتی انگلیسی یا سقوط پهپاد آمریکایی و دستگیری جاسوسان آمریکایی نمونه هایی از اقتدار جمهوری اسلامی ایران است.
وی اضافه کرد: اگر دولت و مجلس شورای اسلامی در فاجعه منا و جرثقیل به گونه‌ای درست عمل می‌کردند و به صورت منفعلانه عمل نمی کردند، وضعیت ما اینگونه نبود.  
سخنگوی هیات منصفه دادگاه مطبوعات گفت: باید یک اراده قوی در قوای سه گانه وجود داشته باشد که این اراده را مشاهده نمی کنیم.
وی استفاده از ظرفیت های حقوق بشر را نیازمند سرمایه گذاری علمی و فکری برای راهبری این موضوع دانست و گفت: اصلاحات در نظام حقوقی داخلی ضروری است. چون ما نظام حقوقی مبارزه با تروریسم نداریم و پیشنهاد من تشکیل یک کارگروه در این زمینه با راهبری سه قوه است و از طرف دیگر از ظرفیت‌های مدنی و سازمان‌های مردم نهاد بهره ببریم.  
حقوقدانان برای مبارزه با تروریست به رسالت خود عمل کنند
مومنی راد افزود: ما قربانی سلاح های شیمیایی هستیم که در دوران دفاع مقدس رخ داد ولی تاکنون کاری انجام نداده‌ایم و باید اراده قوی ایجاد شود. ضعف ما این است که صدای ما در دنیا شنیده نمی شود که بخشی از آن نیز متوجه حقوقدانان است که رسالت خود را در این زمینه انجام نمی‌دهند.
 

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 0 =