چهار کتاب مهم دفاع مقدس، به انتخاب یک پژوهشگر جنگ

تهران-ایرنا- محمد درودیان تاریخ نگار شناخته شده دوران جنگ تحمیلی است. او روایتگر، نویسنده، پژوهشگر و نظریه پرداز حوزه دفاع مقدس است. وی در گفتگوی خود چهار کتاب مهم تاریخ جنگ را معرفی کرده است.

درودیان در سال ۱۳۳۸ در تهران به دنیا آمد، وی در دوران دفاع مقدس تحصیلات خود را در فاصله بین رفت و آمدهای به جبهه به طور متفرقه ادامه داد. او با وجود قبولی در دانشگاه شهید بهشتی در سال ۶۶ به دلیل حضور در جبهه‌ها در سال ۱۳۶۸ وارد دانشگاه شد و این دوره را با وقفه سه ترمی در سال ۱۳۷۱ به اتمام رساند و مدرک کارشناسی خود را در رشته تاریخ اخذ کرد. در این فاصله کتاب از خونین شهر تا خرمشهر" را نوشت. درودیان تاکنون مسئولیت‌های مختلفی اعم از تأسیس تاریخ نگاری جنگ در سپاه، طراحی و ساماندهی پروژه تدوین روزشمار جنگ ایران و عراق،  رئیس دفتر مطالعات و تحقیقات جنگ در ستاد کل نیروهای مسلح، دبیر گروه تهدیدات و روش‌های مقابله در مرکز تحقیقات راهبردی ستاد کل نیروهای مسلح،  مشاور وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ودبیر معاونت دفاعی دبیرخانه شورای عالی امنیت را بر عهده داشته است. محمد درودیان با استناد به اسناد جمع آوری شده و پژوهش های خود می رود تا به افق نظریه پردازی در جنگ ایران و عراق نزدیک شد.

او در گفتگوی خود با ایرنا چهار کتاب عمومی و مقدماتی برای شناخت جنگ هشت ساله ایران با عراق را معرفی کرد. توضیحات این محقق جنگ را درباره هریک از کتاب‌ها می‌خوانید:

آغاز تا پایان

این نویسنده تاریخ جنگ درباره اهمیت کتاب آغاز تا پایان برای خواننده عمومی این حوزه پژوهشی گفت: آغاز تا پایان در حقیقت سالنامه تحلیلی وقایع جنگ است که توسط مرکز تحقیقات جنگ سپاه تهیه و تدوین شده است. اگر کسی بخواهد سیر کلی جنگ را بداند این کتاب مناسب حال اوست. این کتاب به خواننده خود کمک می‌کند تا به طور اجمالی کلیاتی از جنگ بفهمد.

محمود درودیان درباره ویژگی برجسته این کتاب گفت:  فصل‌بندی این کتاب با همه کتب دیگر متفاوت است کتاب‌های دیگر برای بیان تاریخ جنگ اغلب یا مفاهیم سیاسی را انتخاب کرده یا مفاهیم نظامی را مبنای فصل‌بندی خود گذاشته‌اند اما این کتاب بر اساس سال وقایع تقسیم‌بندی شده و از نظر سبک و روش با دیگر کتب متمایز است.

وی افزود: در این کتاب هر فصل با طرح مساله متفاوتی آغاز می‌شود و در پایان فصل نیز با طرح یک پرسش جدی پایان می‌پذیرد. سوالی که در فصل متعاقب آن نویسنده پاسخ آن را با مستندات و استدلال می‌دهد. ویژگی دیگر کتاب آن است که واقعا مختصر، کاملا مستند و مستدل نوشته است و یک گزارش توصیفی از وقایع جنگ نیست.

جنگ ایران و عراق موضوعات و مسائل

این کتاب مقداری تخصصی و درباره کل جنگ است. این کتاب برای دانشگاهیان نوشته شده تا به عنوان درسی دانشگاهی تدریس گردد. ساختار و چارچوب کتاب بر موضوعات سیاسی و نظامی استوار شده است. مدعیات کتاب کاملا مستند است و وجه تمایز آن در چارچوب نظری‌ای است که بر آن تنظیم شده است؛ نقطه متمایز این کتاب آن است که هیچ یک از کتاب‌های جنگ بر اساس مبانی نظری نیستند ولی این کتاب مبتنی بر نظریه است. این کتاب مشتمل بر هفت فصل است که با پیش‌درآمدی بر روش‌شناسی مطالعه جنگ ایران و عراق آغاز می‌شود و در فصل دوم رهیافت نظری، پیوستگی جنگ با سیاست مورد بررسی قرار گرفته و در فصول سوم و چهارم نیز روند شکل‌گیری جنگ و چگونگی تهاجم نظامی عراق به ایران مورد بررسی قرار گرفته است. به همین ترتیب در فصل پنجم و ششم نیز جریان آزادسازی مناطق اشغالی و تداوم جنگ در داخل خاک عراق بررسی شده و در نهایت در فصل هفتم به موضوع پایان جنگ پرداخته شده است.

تجزیه و تحلیل جنگ ایران و عراق؛ پیش درآمدی بر یک نظریه

محمد درودیان درباره این کتاب گفت: سه پرونده اساسی ایران معاصر، انقلاب ۱۳۵۷،  جنگ ایران و عراق و در آخر بحران‌های امنیتی هستند. این کتاب پیش درآمدی بر یک نظریه است. این کتاب در آستانه پرداختن به یک نظریه است و مبتنی بر نظریه پیوستگی جنگ و انقلاب است؛تقسیم‌بندی فصول کتاب نه بر اساس سال بلکه بر مبنای یک نظریه است. این کتاب در نهایت به این سوال پاسخ می‌دهد که چرا ایران در حالیکه جنگ را با غافلگیری آغاز کرد اما نتوانست عراق را برای رسیدن ناکام بگذارد و به همین ترتیب موفق نشد، جنگ را با یک پیروزی نظامی پایان دهد.

این تاریخ پژوه جنگ درباره مجموعه ۵۰ جلدی «تقویم تاریخ دفاع مقدس» که توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است، گفت: این کتاب روزشمار صورت‌بندی حوادث جنگ است که در واقع چینش موضوعات تابع زمان است. این کتاب ممکن است خواننده غیرحرفه‌ای را فریب دهد. خواننده ممکن است تصور کند وقایع که در پی هم آمده‌اند الزاما با یکدیگر مرتبط هستند؛ در حالیکه این خطای ذهنی است ولی چون چینش محتواها تابع زمان است می‌تواند برای مخاطب عامی هرچیزی را منعکس کند. باید توجه داشت مدل جمع‌آوری مطالب این کتاب سند پژوهی نیست.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 5 =