۲۵ شهریور ۱۳۹۸،‏ ۱۰:۰۶
کد خبرنگار: 2520
کد خبر: 83476989
منبع: روزنامه اعتماد
۰ نفر

برچسب‌ها

خلأ حقیقت

تهران- ایرنا- نهاد دین باید رویکرد حقیقت‌گرایی خود را حفظ کند. به ویژه در اخلاق و تاریخ. اتفاقا در فقه که مرتبط با زندگی روزمره مردم است و رعایت مصلحت مهم است، کمترین انعطاف نشان داده می‌شود و در برابر تغییرات و احیانا مصلحت‌ها، مقاومت جدی می‌کنند ولی در اخلاق و تاریخ، حساسیتی دیده نمی‌شود. گویی که خود را متولی و پاسدار این بخش از دین نمی‌دانند.

در گزیده ای از یادداشت روزنامه اعتماد به قلم عباس عبدی می خوانیم: به قول یکی دیگر از مورخان روحانی عموم این اخبار در کتاب متاخر روضه‌الشهدا آمده و کمتر مسبوق به گذشته تاریخی است؛ و روضه‌خوانی هم از روی نام همین کتاب برداشته شده است. با توجه به مجموعه تحریفات به نظرم دو انگیزه و یک عامل موجب چنین تحریف‌هایی می‌شوند که البته یک نتیجه مهم هم دارد که باید این نکته  ها را شرح داد:

انگیزه اول در این تحریفات، محصول مناسکی شدن دین و پیدا کردن متولیان اقتصادی برای این مناسک است. مناسک رکن مهمی از هر دین است. مذهب و دین بدون مناسک یا به وجود نمی‌آید یا به مرور به حاشیه رفته و محو می‌شود. این طبیعت جامعه بشری است که بخش مهمی از انسجام و همبستگی آن از خلال آیین‌ها و مراسم و مناسک شکل می‌گیرد و اهمیت این مناسک و...

حتی متولیان رسمی برای آن بسیار زیاد است. نه فقط در دین که در سایر امور نیز شاهد این مناسک هستیم. تولد، مرگ و ازدواج در همه جوامع با مراسم و آیین‌هایی همراه است که موجب همبستگی اعضای آن جامعه می‌شود. در سیاست نیز با مناسک گوناگونی که هدفش تقویت همبستگی و انسجام ملی است، مواجه هستیم. شکل‌گیری نهاد روحانیت در همه ادیان نیز متاثر از ادامه دادن و متولی داشتن این وجه از ویژگی و مناسکی شدن دین است. وجود این نهاد چنان طبیعی است که رکن مهم همه ادیان و حتی گرایش‌های درون یک دین نیز است.

انگیزه دوم مطلوبیت داشتن تحریف‌های مظروف است.  اگر قدری شکر به آب اضافه کنیم و شربت شود، خوردنش به ویژه از نظر کودکان گواراتر و دل‌چسب‌تر است! لذا قدری شکر به مظروف اضافه می‌کنیم. یا حتی نوع آن را برحسب سلیقه تغییر می‌دهیم تا جذاب‌تر شود و مخاطب نیز به آن گرایش پیدا کند. بسیاری از جملات انقلابی که به امام حسین (ع) منسوب است ولی واقعیت ندارد از این نوع تحریفات است و اتفاقا بیشتر آنها پیش از انقلاب رخ داده است. در نهایت و پس از این دو انگیزه، عاملی که موجب می‌شود این تحریفات ریشه دوانده و کل ماجرا را دچار تحریف کند، غلبه مصلحت‌گرایی بر حقیقت‌گرایی است.

نتیجه‌ای که از این وضع آشفته گرفته می‌شود، شک کردن به اعتبار و اصالت هر چیزی خواهد بود. در بسیاری از موارد مصلحت‌گرایی در فقه نه تنها موجب بدبینی‌ نمی‌شود که همدلی هم ایجاد می‌کند ولی حقیقت و تاریخ را به مذبح مصلحت‌گرایی بردن خطرناک است. در اینجا مرز میان حقیقت و دروغ از میان می‌رود. هر واقعیتی را که امروز با آن مواجه هستیم، برساخته افراد ذی‌نفع و مصلحت‌های موردی تلقی خواهیم کرد. مواجه شدن با وضعیتی که بتوان آن را «خلأ حقیقت» نامید برای روح و روان ما خطرناک‌تر از هر دشمن بالفعل و بالقوه‌ دیگری است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 5 =