آیین جوش‌زنی حسینی در رفسنجان

کرمان - ایرنا - آیین جوش‌زنی (جوش دور) با قدمتی ۲۰۰ ساله در روستای هرمزآباد شهرستان رفسنجان هر ساله در روزهای تاسوعا و عاشورا با آداب و شور خاصی توسط عزاداران حسینی(ع) اجرا می‌شود.

به گزارش ایرنا، مردم مناطق مختلف استان کرمان در ایام ماه محرم و صفر با تشکیل هیات‌ها و دسته‌های عزاداری و انجام آیین‌ها و آداب ویژه خود در ماتم عزای سالار شهیدان و یاران باوفایش به نوحه خوانی و عزاداری می‌پردازند.

 آیین سنتی جوش زنی یکی از آیین های عزاداری امام حسین (ع) محسوب می‌شود که نشات گرفته از قرنها ارادت مردم به حضرت اباعبدالله الحسین (ع) است و مردم روستای هرمزآباد از توابع رفسنجان  این آیین را طی سالیان متمادی زنده نگه داشته اند.

مردم عزادار این منطقه در روزهای تاسوعا و عاشورای حسینی در مسجد صاحب الزمان(عج)  که قدمت آن به دوره قاجاریه باز می‌گردد  تجمع می‌کنند و هیات‌های عزادار رسم جوش زنی را به جای می‌آورند.

جوش‌زنی همان غم و غصه و جوش و شور عزای امام حسین(ع) است که این سبک را به نام جوش‌زنی معروف کرده است  و  عزاداری آن با شیوه و فن خاصی توسط دلسوزان به اهلبیت (ع) اجرا می‌شود.

قبل از آغاز مراسم جوش زنی چاوش‌خوانی و پامنبری توسط مداحان و ذاکران اهلبیت(ع) اجرا می‌شود که جزو مجموعه جوش‌زنی به حساب می‌آید و فضا را برای انجام این آیین کهن فراهم می‌آورد.

برای جوش‌زنی عده ای از عزادارن دایره وار دور هم حلقه می‌زنند، سران و بزرگترها اول صف قرار می گیرند و بقیه افراد در صف‌های بعدی و هر کدام به کمر خود شال می‌بندند و نفر عقب دستش به شال نفر جلوی و جسبیده به همدیگری حرکت می‌کنند.  

شروع این مراسم در اولین حلقه و با تکرار نوای "حسین ، حسین توسط چند نفر آغاز و کم کم به حلقه اضافه می گردند که اشعار آغاز این مراسم بدین صورت است:

دسته اول:                                            دسته دوم:

مظلومم حسین محرومم حسین          در کرب و بلا کشته شد حسین

شمرمزن چکمه تو بر سینه ام               خرد مکن سینه  بی کینه ام

ای وای سردارم چه شد                        میر و  علمدارم چه شد

عباس غمخوارم چه شد                       عابد بیمارم چه شد

در خیمه زین العابدین                         میزد سر خود برزمین

گوید حسین من چه شد                      نور دو عین من چه شد

چه کربلاست یاران                             چه پر بلاست یاران

سر حسین شهید(مظلوم)                     از تن جداست یاران

محرم است امشب                              شب غم است امشب

خیر النسا سیه پوش                          در ماتم است امشب

 سینه زنان یک دستشان روی سینه  و همزمان پای خود را روی زمین می‌کوبند و دست‌شان را روی سینه می‌زنند و همزمان اذکار و نوحه‌هایی با سبک حماسی خاصی  با هم می‌خوانند یا یک نفر خوانده مابقی تکرار می‌کنند.

جوش‌زنی آئینی است که در بسیاری از نقاط استان کرمان در تاسوعا و عاشورا انجام می‌شود و به نظر می‌شود که روستای هرمز آباد رفسنجان سابقه طولانی در برگزاری این آیین دارد.

هر ساله در ایام تاسوعا و عاشورای حسینی افراد زیادی از نقاظ مختلف استان و کشور به روستای هرمز آباد رفسنجان سفر می کنند تا ضمن عزاداری برای خامس آل عبا(ع) به نظاره این آیین کهن مذهبی بشینند.

قبل از ثبت ملی آیین جوش زنی هرمز آباد رفسنجان، در سال ۸۰ آیین جوش زنی  شمال استان کرمان ثبت ملی شده بود و در سال ۹۴ آیین جوش زنی در روستای هرمزآباد هم به این سند ملی الحاق شد.

رفسنجان در فاصله ۱۱۰ کیلومتری شمال مرکز استان قرار دارد.

۷۴۳۷/ ۵۰۵۴

   

اخبار مرتبط

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 6 =