سینمای کودک؛ نیازمند یارانه دولتی

تهران- ایرنا- کارگردان سینمای ایران با بیان اینکه در موقعیتی هستیم که سینمای کودک از یاد رفته است، گفت: برای اینکه این چرخ زنگ زده راه بیافتد دولت باید کمک کند، پول بگذارد، حمایت‌ها ‌را تصویب کند و به این سینما رونق دهد زیرا بخش خصوصی هیچ یک از این حمایت‌ها ‌را بدون منفعت خود در نظر نمی‌گیرد.

پانزدهمین نشست هم‌اندیشی سینما، گفتمان فرهنگی با موضوع سینمای کودک و ترسیم افق‌های پیش رو با حضور وحید نیکخواه آزاد، نادره ترکمانی، جعفر گودرزی، ابراهیم فروزش، کامبوزیا پرتوی،  سیدجواد هاشمی ‌و یزدان عشیری که همگی از هنرمندان آثار سینمایی هستند در حوزه هنری برگزار شد.

یزدان عشیری اظهار داشت: این نشست با هدف هم اندیشی پیرامون موضوعات مهم سینمایی طراحی شده است که حوزه سینمای کودک یکی از پرچالش‌ترین‌های این عرصه است؛ سینمای کودک می‌تواند با آوردن خانواده‌ها به سالن‌های سینمایی رونق ایجاد کند و با پویایی گیشه‌ها، بازدهی اقتصادی خوبی هم برای این عرصه فراهم کند.

وی افزود: این سینما به دلیل سروکار داشتن با موضوعات سنی خاص و حساس به ویژه در تحکیم بنیان‌های فکری و عاطفی آینده سازان کشور بیشترین کارکرد تربیتی و آموزشی و پند آموزی را در کنار سرگرمی ‌و تفریح دارد.

به گفته وی، سازمان سینمایی، بنیاد فارابی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، وزارت آموزش و پرورش و بسیاری از نهادها و حتی شورای عالی انقلاب فرهنگی متولیان این حوزه هستند، با این حال اهمیت و ضرورت توجه به سینمای کودک به نسبت متولیان قابل درک و مشاهده نیست.

عشیری خاطرنشان کرد: بارها بر تعطیلی جشنواره کودک تاکید شده درحالی که کاستی‌های موجود در این بخش از سینما به معنای تعطیلی و کنار گذاشتن جشنواره‌ آن نیست ولی برگزاری این رویداد با سازوکاری ضعیف و فیلم‌های دست و پا شکسته و نحیف مطلوب نیست.

وی عنوان کرد: بر خلاف ضرورت توسعه سینماهای کشور به‌ویژه برای کودکان و نوجوانان سالن‌های مختص این گروه‌های سنی و استانداردهای آن‌ها نداریم. در حالی که به طور کلی حال سینمای ایران خوب نیست اما حال سینمای کودک بسیار بد است و مسئولان و مدیران سینمایی به دلیل درگیری با ترافیک مشکلات گوناگون حواس شان به این سینما نیست.

سینمای کودک نیاز به حمایت ویژه دارد

ابراهیم فروزش نیز با بیان اینکه در حال حاضر عامل بازدارنده ما در عرصه سینمای کودک حمایت مالی از آن است تصریح کرد: نیروهای معنوی ما در این زمینه فعالانه عمل می‌کنند اما سینمای کودک نیاز به حمایت ویژه مالی دارد، بخش خصوصی حق دارد برای فیلمی‌سرمایه‌گذاری کند که به بازگشت سرمایه‌اش امیدوار است که شامل سینمای کودک نمی شود؛ این سینماداران هستند که به سینماگران جهت می‌دهند تا چه فیلمی‌بسازند تا صندلی‌های سالن پر شود این در حالی است که ۵۱ درصد از جبران هزینه از این طریق است، در شرایطی که تهیه کننده تقریبا یک چهارم از هزینه را می‌تواند باز گرداند.

کارگردان فیلم معروف کلید با تاکید بر حمایت‌های گذشته از سینمای کودک و نبود دغدغه برای بازگشت پول یادآور شد: در حال حاضر در موقعیتی هستیم که سینمای کودک از یاد رفته است و خانواده‌ها ‌با دیده تحقیر به فیلم‌های کودک و نوجوان نگاه می‌کنند. برای اینکه این چرخ زنگ زده راه بیافتد دولت باید کمک کند، پول بگذارد، حمایت‌ها ‌را تصویب کند و به این سینما رونق دهد زیرا بخش خصوصی هیچ یک از این حمایت‌ها ‌را بدون منفعت خود در نظر نمی‌گیرد. بنابراین حمایت دولتی باید سالیان طولانی ادامه داشته باشد تا فیلم‌هایی ساخته شود و مردم با این سینما آشتی کنند و دولت باید سینماهایی را برای کودکان بسازد تا مردم آرام آرام متوجه این سینما شوند.

وحید نیکخواه آزاد نیز با بیان اینکه نقطه نظری وجود دارد که بلاهای سینمای کودک را به خاطر حمایت دولت می‌داند، خاطرنشان کرد: امروز صاحب اختیار وجه اقتصادی سینما، سینمادار است و در عمل نشان می‌دهد که چه چیزهایی باید ساخته شود. بازخوردها بر ادامه فیلم و رفتار فیلم‌ساز تاثیر می‌گذارد. در گذشته مواردی داشته‌ایم که فیلم بازخورد خوبی نداشته اما یارانه‌های بسیاری به آن اختصاص داده شد. عده ای می‌گویند یارانه‌های دولتی حاشیه امنی برای فیلم‌ساز است و اشتیاق فیلم‌ساز را بیشتر می‌کند.  

وی عنوان کرد: سینماداران از هر چیزی که با استقبال خوبی مواجه شود، حمایت می‌کنند بنابراین با سینمای کودک نه عقد اخوت دارند و نه پدرکشتگی. اختصاص یارانه دولتی به سینمای کودک، حاشیه امنی را برای فیلم‌ساز ایجاد می‌کند.

سینما در دهه۶۰ در نشاط اجتماعی تأثیر داشته است

جعفر گودرزی با اشاره به اینکه دهه ۶۰ و ۷۰ دوران طلایی سینمای کودک بوده است که به مرور به وضعیت اسف باری رسید، خاطرنشان کرد: بعد از انقلاب و جنگ مسئولان دو رویکرد سینمای جنگ و کودک و نوجوان را پیگیری می‌کردند زیرا تنها روزنه‌ای که می‌شد شادی را نشان داد سینمای کودک بود و سینمای دفاع مقدس نیز در مسیر دیگری حرکت کرد. از سوی دیگر از دهه ۷۰ فیلم‌های اجتماعی روی کار آمدند و سینمای کودک رها شد در واقع سینمای کودک در آن دوران عرصه‌ای برای تجربه بود و متاسفانه با وجود آثار خوب، فیلمسازان آن را رها کردند.

با تکرار ساخت فیلم‌های دهه ۶۰ مخالف هستم

سیدجواد هاشمی‌ تصریح کرد: مدت هاست زمانی‌که همه درباره فیلم کودک صحبت می‌کنند از دهه۶۰ مثال می‌زنند در حالی که باید آن دوران را رها کرد زیرا بچه‌های امروزی با کودکان دهه ۶۰ تفاوت دارند اما باید ببینیم امروز چرا به سینما نمی‌روند؟

این کارگردان بیان کرد: ما باید ببینیم چه چیزی ساخته شود و چه شیوه‌ای بکار بندیم که بچه‌ها ‌فیلم‌ها ‌را دوست داشته باشند. من دیدم که ۲۵ درصد تماشاگران فیلم رحمان ۱۴۰۰ کودکان بوده‌اند و این مصیبت است. باید ببینیم چگونه می‌شود عادت رفتن به سینما را به خانواده‌ها ‌برگرداند .

در سینمای کودک باید به تغذیه فرهنگی هم توجه کنیم

فروزش در ادامه عنوان کرد: ما باید به فکر رسالت فرهنگی خود هم باشیم یعنی هم بچه سرگرم شود و هم باید دنبال چیزی باشیم که چرخه تولید را راه بیاندازد و هم بچه‌ها ‌را با این عرصه آشتی دهد و هم بچه‌ها ‌فیلم را دوست داشته و تغذیه فرهنگی شوند. ما باید مقداری هم آبروی خود را حفظ کنیم و تنها نباید به سرگرمی ‌توجه کنیم.

وی با انتقاد به نبود تهیه کننده خوب برای ساخت فیلم‌های کودک گفت: فرض کنید که من می‌خواهم یک فیلم خوب بسازم حالا باید به کجا مراجعه کنم؟ کدام دفتر شخصی چنین فیلمی‌ می‌سازد؟ پول و سرمایه کجاست که بتوان از آن استفاده کرد؟ ما شرایط لازم را نداریم چگونه باید فیلم بسازیم؟

سینمای کودک گم شده‌ است

کاپوزیا پرتوی اظهار داشت: باید از سینمای کودک حمایت شود چون ما گم شده‌ایم. حداقل‌ترین حمایت ما این است که کودک یک سینما داشته باشد. در پردیس ایران مال سینمایی مختص به کودکان ایجاد شده است. در این سالن سعی شده شرایط خوبی برای مخاطب کودک فراهم شود. به نظرم کودکان حق دارند سینمایی داشته باشند این کار مصداق بارز حمایت از سینمای کودک است.

وی توضیح داد: چهل سال می‌گذرد و در جلسات متعددی بوده‌ایم ولی کاری حل نشده است. به نظرم نیازمند بودجه‌ای مصوب از مجلس هستیم. قدم اول این موضوع باید بر اساس مصوبه‌ای محکم برداشته شود و با نظر شورای مربوطه سپس این چرخه راه افتاد به گونه‌ای که اصلا نیازی به حمایت نشود.

پرتوی تصریح کرد: ما مخاطب به معنای واقعی نداریم و فرزندان‌مان را برای این رویداد فرهنگی تربیت نکرده‌ایم. باید به کودکان‌مان یاد بدهیم فیلم ببینند. فیلم‌هایی که ادبیات کودک دارند و پشتوانه سینمای کودک ما هستند. ما کودکان‌مان را تربیت نکرده و آنها را کوچک نگه داشته‌ایم.

نتیجه غفلت از کودکان حضور ساسی مانکن‌ها ‌در مدرسه‌ها است

نادره ترکمانی عنوان کرد: من به شدت معتقدم دولت وظیفه دارد از سینمای کودک در حوزه مادی و فرهنگی حمایت کند. ۲۵ سال است که کودکان را رها کرده‌ایم و نتیجه این غفلت حضور ساسی مانکن و نمونه‌های نظیر آن است اما حالا دیگر جایی برای غفلت نیست. ۲۶ درصد جامعه ما کودکان و نوجوانان است که جمعیتی بالای ۱۶ میلیون را شامل می‌شود. متولی این جمعیت کیست؟  

وی با بیان اینکه من مخالف سال‌های طلایی دهد ۶۰ هستم زیرا این دوران گذشت و تمام شد، تاکید کرد: اگر قرار باشد مدام این روند را تکرار کنیم به جای پیشرفت به عقب می‌رویم. در اصل ما نزول و سقوط سینمای کودک را درک نکرده‌ایم و بچه‌ها ‌را به حال خود رها کرده‌ایم. بارها هشدار داده‌ام که از فیلم‌های خوب این ژانر توسط مدارس و آموزش و پرورش حمایت شود اما تنها فرآیند مدارس پرکردن سالن‌های نمایش خارج از توجه به موضوعیت و محتوای فیلم بوده است.

وی با بیان اینکه در تهران کودکانی وجود دارند که سالن سینما را از نزدیک ندیده‌اند، تصریح کرد: همه ما غفلت کرده‌ایم. عامل این غفلت‌ها ‌هم سینماگران نیستند چون دغدغه کودک را به اندازه توان دارند و دولت هم مقصر است. این یک چرخه است و اگر قرار است این زنجیره به هم وصل نشود کاری از پیش نمی‌رود. آموزش و پرورش نتوانست عملکرد مثبتی را در حوزه کودکان و نوجوانان در برنامه خود قرار دهد.

ترکمانی خاطرنشان کرد: اگر ما یک شورای عالی فرهنگی داشتیم قطعا سینمای کودک بخشی از آن بود و مراکزی که عنوان کودک و نوجوان را یدک می‌کشند باید به مصوبات مطرح شده در شورای عالی عمل کنند اما همه این مسئولیت‌ها ‌را از دوش خود برداشته و بر گردن دیگری می‌اندازند.

حوزه هنری تنها جایی است که درد فرهنگی دارد

هاشمی‌اظهار کرد: کشور ما در حوزه فرهنگ دست هزاران نفر اداره می‌شود و این خود، سینما را تعطیل می‌کند. برخی به سلیقه خود کارها را انجام می‌دهند و حتی نمی‌شود برای یک مدیر مدرسه تعیین تکلیف کرد که بچه‌ها ‌را به سینما ببرند. مدیران خود فیلم‌هایی را که می‌پسندند برای دانش آموزان تجویز می‌کنند پس سینمای کودک به معنای آنچه که برای اهالی فرهنگی پسندیده است پیش نمی‌رود.

وی با اشاره به لزوم ساخت فیلم پاک گفت: همکاری با حوزه هنری به نفع فیلم‌سازان است و در کلیت تنها جایی است که درد فرهنگی‌اش بیشتر از بلیتی است که در گیشه‌هایش می‌فروشد اما در جزئیات مشکلاتی دارد.  

هاشمی‌ بیان کرد: سریال «هشتگ خاله سوسکه» در سینمای خانگی فروش خوبی داشته است پس باید گفت فیلم کودک مخاطب دارد اما خانواده‌ها ‌آنها را به سینما نمی‌آورند. بچه‌ها ‌قدرت این را ندارند تنهایی به سینما بروند. بنابراین به اشتباه نگوییم که بچه‌ها ‌طرفدار فیلم کودک ایرانی نیستند آنها حتی نازل‌ترین فیلم‌های کودک را هم می‌بینند. در این شرایط فیلم‌سازان باید برای ساخت فیلم‌های خوب تلاش کنند ما در اصل دغدغه اینکه بچه‌ها ‌فیلم‌ها ‌را نمی‌بینند نداریم بلکه دغدغه ما این است که سالن‌های سینمای ما پر نمی‌شود و باید به دنبال علت آن باشیم.

جایزه جشنواره کودک به فیلم « ۲۳ نفر» یک خیانت است

هاشمی ‌بیان کرد: برخی فیلم‌ها ‌واقعا حمایت دولتی نیاز دارد ولی تنها متن خوب کافی نیست و این باید آسیب شناسی شود. بچه‌ها ‌به دنبال فانتزی هستند به همین دلیل است که می‌گویم جایزه جشنواره کودک به «۲۳ نفر» یک خیانت است. من می‌دانم این فیلم بسیار خوب است اما نباید در این بخش به آن جایزه داد چون شاخصه‌های ‌فیلم کودک را ندارد.

گودرزی خاطرنشان کرد: بخش دیگری از مشکلات بی‌توجهی به قصه گویی است که این قشر را با عالم واقعی روبرو می‌کند و اینکه چرا فیلم‌سازان عرصه کودک اصرار دارند، فیلمنامه‌هایشان را خودشان بنویسند؟ این فیلم‌های مزخرف که بر خانواده‌ها ‌تاثیرات مخرب می‌گذارد قطعا خانواده‌ها ‌را از سینما دور می‌کند و ما هروقت از اقتباس و ادبیات کودک و نوجوان دوره شده‌ایم، ضربه‌اش را خورده‌ایم.

نیکخواه آزاد توضیح داد: ما نباید احیای سینمای کودک را به ارگان‌های دولتی منوط کنیم چون جاهای دولتی به دنبال رزومه‌ای برای خود هستند. این در حالی است که مسئولان عوض می‌شوند و اشکال اصلی تکیه به مسئولان دولتی همین است و هر کدام برای خود سازی می‌زنند. ما مرکز توسعه سینمای کودک و نوجوان را با این استدلال راه انداختیم یعنی به مدیران گفتیم که مدیران رفتنی هستند و ما ماندنی. راه ما از این حمایت دولتی و تعیین تکلیف جداست. ما فقط با ایستادن روی پای خودمان می‌توانیم به نتیجه برسیم.

ترکمانی ادامه داد: این نیست که مسئولان ما به دنبال حمایت نباشند، چرا که تلاش خود را در این زمینه کرده‌اند و برای نمونه می‌توان به تغیییر شکل در شوراهای فارابی اشاره کرد. شکل و فرم از مدل تک نفره تغییر کرده است و فیلمنامه‌ها ‌توسط اتاق فکر نوشته می‌شود که این گام خوبی است.

عشیری در خصوص وظیفه ارگان‌ها ‌و مراکز در حمایت از سینما گفت: برخی مراکز در کشور ازجمله کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان- فارابی- آموزش و پرورش و ... ماموریت دارند. فارابی وظیفه تخصیص بودجه و حمایت از فیلم‌ها ‌را برعهده دارد و در کنار آن حوزه هنری وظیفه حمایت از اکران. این در حالی است که حوزه هنری در کنار تولید فیلم و ساخت آثاری چون «بیست و یک روز بعد» و «لوپتو» در حوزه کودک و نوجوان، طی دو سال اخیر بیش از ۳۱ فیلم مربوط به سینمای کودک را اکران کرده است. به دلیل اهمیت کودکان و نوجوانان، مرکزی به نام حوزه هنری کودکان و نوجوانان ایجاد شده که راهبردهایی در این زمینه دارد. در مرحله اکران فیلم‌ها ‌توجه و حواس فیلمسازان به حوزه هنری است زیرا مسئولیت آن حمایت از سینمای خانواده است و در این زمینه کارنامه موفق‌تری دارد.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 13 =