برای برون رفت از وضعیت کنونی آموزشی، راهکارهای بلند مدت نیاز است

تهران- ایرنا- علی زرافشان معاونت سابق متوسطه آموزش و پرورش با بیان اینکه برای برون رفت از وضعیت کنونی آموزشی کشور راه حل کوتاه مدت وجود ندارد، گفت: باید در این زمینه مبنایی فکر کنیم و در مرحله نخست آنچه در نقشه جامع علمی کشور برای یکپارچه سازی سیاست گذاری آموزش وجود دارد اجرا شود تا این گونه آموزش عالی و آموزش و پرورش با هم هماهنگ شوند.

به گزارش گروه اطلاع رسانی ایرنا؛ آسیب شناسی نظام آموزشی کشور با محوریت کنکور موضوع میزگردی بود که در پنجم شهریور سال جاری در سازمان خبرگزاری ایرنا و به همت گروه اطلاع رسانی برگزار شد که مشروح آن در سه بخش شامل طرح موضوع، چالش و مباحثه و ارائه راهکار تدوین و تنظیم شد. در ۲ بخش قبلی در مورد اهمیت و آسیب شناسی مشکلات به وجود آمده در کنکور ۹۸ بحث شد و در بخش آخر این گزارش به شرح راهکارهای کاربردی و عملی آن پرداخته شده است.

شریفی در بخش پایانی این نشست و در پاسخ به پرسش پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا در خصوص جمع بندی و ارائه راهکار درباره مسائل و چالش‌های مطرح شده  گفت: در زمان حاضر شروع کسب و کار در رشته های مختلف صنعتی و فنی و مهندسی و فراهم کردن ماشین آلات و نیروی انسانی میلیون ها و میلیاردها هزینه در بردارد و همین یکی از مهم‌ترین موانع کارآفرینی و ایجاد اشتغال در  این رشته ها به شمار می آید، در حالی که یک دانش آموخته علوم کامپیوتر به وسیله یک لپ تاپ خانگی و چند متر فضا می‌تواند به ایجاد یک کسب و کار موفق  و درآمدزا برسد. از طرف دیگر با نگاهی به کسب و کارهای نوپای کشور  و شرکت های موفق جهانی به رد پای شرکت های حوزه مهندسی کامپیوتر در این بخش ها می رسیم که دلالت روشن بر کاربردی و  آسان بودن حوزه مهندسی کامپیوتر به عنوان آلترناتیو و جایگزین نسبت به دیگر رشته های تجربی و ریاضی دارد.


زرافشان در پاسخ به  این پیشنهاد در خصوص اشاعه حوزه کامپیوتر افزود: کشور در همه رشته ها از جمله کشاورزی، مهندسی، پزشکی و علوم کامپیوتر به متخصص و کارشناس نیازمند است  و محدود کردن افراد و نظام آموزشی کشور به یک رشته خاص با وجود کاربردی بودن آن نمی تواند در مقیاس کلی و جامع مفید واقع شود، از طرف دیگر مشخص است که علایق و سلیقه دانش آموزان نیز در انتخاب و گرایش به حوزه کامپیوتر  سیار حایز اهمیت و تعیین کننده به حساب می آید. از این رو ارائه راهکار برای برون رفت از این شرایط بیش از هر چیز به جامعیت و پذیرش جامعه مستلزم می شود.


 

شریفی نیز در ادامه درباره موارد مطرح شده اینگونه پاسخ داد: دلیل ارائه راهکار بنده و معرفی علوم کامپیوتر به عنوان راه حل پیشنهادی، تنها وابستگی و علاقه اینجانب به این رشته نبوده بلکه به خاطر تحول و انقلاب جدیدی است که در دنیا به وسیله این رشته به وجود آمده است، چنان که موفق ترین صنایع جهان همچون گوگل و اپل در این حوزه فعالیت می کنند. در خصوص آمار بالای بیکاری در در میان مهندسان و دانش آموختگان علوم کامپیوتر نیز باید اذعان داشت که این افراد آموزش و دانش کافی و جامعی در دانشگاه نگذرانده اند و این اشکال بیش از آنکه به کاربردی نبودن رشته کامپیوتر مربوط شود، به ناکارآمدی حوزه آموزش عالی در  به ثمر رساندن فارغ التحصیلان این رشته ارتباط پیدا می کند. بنابراین می توان گفت نخستین آموزش ها در خصوص علوم کامپیوتر به صورت جدی در دانشگاه ها آغاز می شود و طول این مدت برای پرورش یک نیروی مولد و مسلط در این حوزه بسیار کوتاه است، از همین رو شاهد آن هستیم که تناقضی در خروجی این رشته ها در جامعه به وجود می آید، یعنی از یک طرف بازار تقاضا برای علوم کامپیوتر و مهندسان کامپیوتر مهیا و موجود است و از طرف دیگر به دلیل آماده نبودن و دانش ناکافی و مهارت های ناقص فارغ التحصیلان این رشته ها، تعداد بیکاران رشته های کامپیوتر در مقایسه با دیگر رشته ها زیاد عنوان می شود.

زرافشان پاسخ می دهد: موارد مطرح شده درست و به جا به نظر می‌رسد اما متولی به روز نبودن برنامه های دانشگاه ها آموزش و پرورش نیست و می بایست از این نهادها برای پاسخگویی دعوت به عمل آورده شود. در خصوص کوتاه بودن آموزش های علوم کامپیوتری نیز باید عنوان کرد که متولی آموزش های تخصصی نیز طبق قانون، وزارت آموزش و پرورش نیست و تنها آموزش علوم پایه و عمومی بر عهده آموزش و پرورش قرار گرفته است.

شریفی در ادامه اظهارات خود به ترویج تفکر الگوریتمی و برنامه نویسی اشاره کرد و افزود: در آمریکا به ۴۳ میلیون دانش آموز آموزش کد نویسی یاد داده می شود و این مباحث از سنین پایین در مدارس سیاست گذاری شده است و آموزش داده می شود و در حالی که  به نظر می رسد جای این این موضوع ها در آموزش و پرورش خالی است.
 

زرافشان در پاسخ به این موضوع بیان کرد: اگر قرار باشد همه پیشنهادها و توصیه ها وارد محتوای آموزشی مدارس شود حدود ۱۵۰ دستگاه در کشور وجود دارد که خواستار ورود موضوعات صنوف و حرفه خود در محتوای آموزشی مدارس است اما آموزش و پرورش موظف به تربیت نیروی کار نیست. با این وجود در سال های اخیر و با کمک دانشگاه کارآفرینی دانشگاه تهران و در دوره متوسطه دروسی در حوزه کارآفرینی و با توجه به مشکلات اشتغال کشور تعیین و تعبیه شده است.

در ادامه در خصوص علوم کامپیوتر و اشاعه آن استاد دانشگاه شریف در مقام سوال کننده از نماینده وزارت آموزش و پرورش برآمد و عنوان کرد: در نامه‌ای که اینجانب به سید جواد حسینی سرپرست وزارت آموزش و پرورش نوشتم از علاقه شدید داوطلبان به علوم تجربی و فارغ التحصیل شدن در رشته های پزشکی در سال‌های اخیر سخن گفته شد و این بر هم خوردن توازن که ناشی از تغییر در فرهنگ آموزشی و نگرش خانواده ها و و دانش آموزان بود به عنوان یک سونامی در نظام آموزشی کشور عنوان شد. در زمان حاضر پرسش من از جنابعالی این است که با توجه به جمیع موارد گفته شده و طرح چالش های پیش آمده آیا آموزش و پرورش قصد دارد نسبت به شرایط به وجود آمده بی تفاوت باشد یا قرار است تغییری در رویکرد و سیاست های این وزارتخانه شاهد باشیم؟


زرافشان که یکی از گزینه‌های  وزارت آموزش و پرورش در سال های اخیر نیز بوده است، در پاسخ به موارد مطروحه تصریح کرد: وظیفه اصلی آموزش و پرورش شناسایی استعدادها و علایق دانش آموزان و فراهم کردن پایه ها و توانمندی های آنان است. این نهاد همچنین موظف است به  همه نیازهای کشور و در همه مهارت ها و حرفه ها رسیدگی کند، به عبارت روشن تر همانگونه که کشور نیاز به پزشک و مهندس دارد نیازمند کارگر ساده و متخصص تعمیرات خانگی نیز هست؛   از این رو توجه به این جامعیت در برنامه‌ها و اهداف این وزارت خانه از کلیدی ترین و مهمترین رویکرد هایی است که منتقدان و پیشنهاد دهندگان می بایست مورد توجه و عنایت قرار دهند. علاوه بر آن در بسیاری از موارد آنچنان که پیش تر ذکر شد، پیوسته نبودن برنامه‌ها و اهداف آموزش عالی و آموزش و پرورش در به وجود آمدن بسیاری از مشکلات موثر و دخالت داشته است. برای نمونه نمی‌توان گرایش بی سابقه داوطلبان به رشته های تجربی را تنها برون داده آموزش و پرورش دانست بلکه خروجی آموزش و پرورش در ورودی دانشگاه ها تبدیل به این ناهماهنگی و ناهمگونی شده است.


شریفی بار دیگر از برنامه های دیگر کشورها در سال های ابتدایی مدارس برای به کارگیری علوم کامپیوتر سخن گفت و ابراز داشت:  ژاپنی ها  از پیش دبستانی به آموزش علوم کامپیوتر روی آورده‌اند، در تایلند ۸۰۰ هزار لپ تاپ در میان دانش آموزان توزیع می شود و در بورکینافاسو به ازای هر دانش آموز یک لپ تاپ تخصیص داده می شود. در حالی که در کشور ما توجه زیادی به این علوم نمی شود.


زرافشان در پاسخ شریفی گفت: موارد مطرح شده بیش از آنکه جنبه به‌کارگیری علوم کامپیوتری را داشته باشد تنها ابزارهایی برای استفاده راحت تر دانش آموزان  به عنوان وسایل کمک آموزشی تلقی می شود. برای نمونه در ترکیه کیف های الکترونیکی که شامل لپ تاپ نیز است تنها وسیله ای برای آسان تر شدن حمل و نقل و جلوگیری از وسایل و کتاب های اضافی مورد استفاده قرار می گیرد و جنبه علمی و کاربردی بیشتری ندارد.


پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا بار دیگر در خصوص راهکار پیشنهادی شریفی از زرافشان سوال کرد: راهکار پیشنهادی از این قرار است که فراگیر شدن گروه کامپیوتر در آموزش و پرورش و همچنین  آگاهی رسانی خانواده‌ها از وجوه مختلف اقتصادی و اجتماعی مهندسان کامپیوتر در جامعه به جهت تمرکز زدایی از رشته تجربی از جمله این راه حل ها به شمار می رود. نظر شما در مورد این راهکار یا راه حل های پیشنهادی دیگر چیست؟  


 

زرافشان در ابتدا  این پیشنهاد را مثبت عنوان کرد اما جامعیت و فراگیر شدن آن را تایید نکرد و افزود: توجه به حوزه آی تی و فناوری اطلاعات همان طور که آقای شریفی عنوان کردند به دلیل هزینه کم و اتکا به دانش و فناوری شخصی بسیار پیشنهاد جالبی است اما ناگفته پیداست که این طرح جوابگوی نیاز بالای جامعه و علایق متنوع داوطلبان نیست، از طرف دیگر گذاشتن همه تخم مرغ ها در یک سبد کاری منطقی و عقلانی به خصوص در این شرایط به نظر نمی رسد. به علاوه فرض کنید ما آموزش مهارت کد نویسی را در آموزش و پرورش اجرایی کردیم، ۱۲ سال  طول می کشد که این فرآیند نتیجه دهد و در آن زمان مشخص نیست که نیاز جامعه و نتیجه و خروجی این رویکرد به کجا خواهد انجامید.  


زرافشان در انتها در مورد راهکار پیشنهادی خود چنین توضیح داد: از نظر من برای برون رفت از وضعیت فعلی راه حل کوتاه مدت وجود ندارد. برای روشن تر شدن موضوع می توان به آمارهای ارائه شده رجوع کرد.  از میان ۶۷۰ هزار نفر داوطلب تجربی، ۲۲۰ هزار نفر می توانند در این رشته تحصیل کنند و بیش از ۶۰ درصد داوطلبان یعنی حدود ۴۵۰ هزار نفر از راهیابی به دانشگاه باز می ماند. همچنین در  در روزهای اخیر خبر مهم و تاسف برانگیزی منتشر شد مبنی بر اینکه بیش از ۴۰ درصد واجدان شرایط حضور در دانشگاه انتخاب رشته نکردند. این خبر بیش از هر چیز نشان دهنده آن است که آموزش عالی در کشور به جز برخی رشته های خاص برای خانواده ها و داوطلبان ارزش چندانی ندارد و لزوم تجدید نظر در این حوزه بیش از هر هر زمان دیگر احساس می شود.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 1 =