۲ شهریور ۱۳۹۸،‏ ۱۱:۳۸
کد خبرنگار: 1343
کد خبر: 83448197
۰ نفر

برچسب‌ها

سکانداران ایرنا از دولت موقت تا اصلاحات

تهران- ایرنا- خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) از پیروزی انقلاب تا پایان دولت اصلاحات پنج مدیرعامل به خود دیده است که هر کدام از آنها به نوبه خود به صحت، دقت و سرعت در تولیدات خبری در داخل و خارج از کشور رویکرد ویژه ای داشته اند.

به گزارش گروه اطلاع رسانی ایرنا، اداره ‌ای به نام آژانس پارس در ۱۳۱۳ خورشیدی در وزارت امور خارجه تشکیل شد تا اخبار کشور را گردآوری و در دسترس مردم و مطبوعات قرار دهد و علاوه بر این ۲ نشریه صبح و عصر به زبان های فارسی و فرانسه برای مسوولان و خبرگزاری‌های خارجی و روزنامه‌ها منتشر و ارسال می‌کرد و با خبرگزاری های فرانسه، رویتر، آسوشیتدپرس و یونایتدپرس و آناتولی قرارداد خبری داشت.

آژانس پارس از ۱۳۳۲ خورشیدی اخبار خبرگزاری ها و رادیو تلویزیون‌ها و مطبوعات را به زبان های مختلف ترجمه و منتشر می‌کرد تا اینکه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در ۱۳۶۰ خورشیدی نام این خبرگزاری به خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) تغییر داده شد تا دوره ای تازه را شروع کند.

خبرگزاری جمهوری اسلامی از پیروزی انقلاب تا پایان کار دولت اصلاحات پنج مدیر عامل به خود دیده است که در زیر به معرفی هر کدام از این افراد پرداخته می شود.

محمدرضا شریف؛ از ۱۳۵۷ تا ۱۳۵۹

محمدرضا شریف از اسفند ۱۳۵۷ تا خرداد ۱۳۵۹خورشیدی به عنوان نخستین مدیر عامل در خبرگزاری جمهوری اسلامی ایفا نقش کرده است؛ دوره ای که تب و تاب انقلابی در کشور حاکم بود و ایرنا نیز با ورود نیروهای جدید و انقلابی مواجه شد؛ نیروهایی که تخصص های متفاوتی از دانشگاه های مختلف کسب کرده بودند و آماده هر نوع خدمت به نظام جدید شدند.

کمال خرازی؛ از ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۸

سیدکمال خرازی متولد ۱۳۲۳ خورشیدی در تهران و دارای دکتری مدیریت آموزشی از دانشگاه هیوستون است. وی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نخست مدیریت برنامه‌های سیما، معاون سیاسی وزارت امور خارجه و مدیر عاملی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را برعهده می گیرد تا اینکه از ۱۳۵۹ خورشیدی؛ یعنی در دوران جنگ تحمیلی به عنوان مدیر عامل خبرگزاری ایرنا منصوب می شود تا ژنرال گمنام جبهه ها باشد و همزمان مسئولیت ستاد تبلیغات جنگ را نیز بر عهده می گیرد تا نظارت برخروجی خبرهای مربوط به جنگ را در رسانه های جمعی کشور برعهده داشته باشد.

در این دروه به دلیل جو انقلابی که وجود داشت تعدادی یا از خبرگزاری ایرنا اخراج شدند یا اینکه خودشان رفتند. چنانکه حسین نصیری که از ۱۳۵۹ خورشیدی جذب خبرگزاری می شود، می گوید: وقتی وارد خبرگزاری شدم، عده ای از آن اخراج شدند. از حدود بیش از ۴۰۰ نفر پرسنل، نزدیک ۱۰۰ نفر از خبرگزاری رفتند. جو تندی در خبرگزاری وجود داشت و خرازی چندان در این فضا نبود که جلوی این جریان بایستد.

خرازی از همان روزهای نخست به فکر ثبت لحظه های رزم و پیروزی های ایران افتاد تا لحظه های دفاع از کشور به صورت عکس و فیلم برای دوران پس از جنگ تهیه و نگهداری شود به همین دلیل در اسفند ۱۳۶۰ خورشیدی هسته مرکزی گروه چهل شاهد را تشکیل می دهد؛ گروهی که با گروه های خطشکن و رزمندگان جلو می رفتند و از رزمندگان فیلم و عکس تهیه می کردند که در طول جنگ، ۱۵تن از افرادش نیز به شهادت رسیدند. این گروه جوانانی بودند که جنگ و ویرانشدن شهرشان را به چشم دیده بودند، انگیزه کافی برای رفتن به خط مقدم داشتند و آن را نوعی جهاد می دانستند. این افراد چون بومی منطقه بودند از عهده شناسایی منطقه جنگی برمی آمدند و با لشکرها رزمی ارتباط خوبی داشتند. اعضای چهل شاهد تا پایان جنگ در اهواز و در مرکز خبرگزاری جمهوری اسلامی در منطقه امانیه مستقر بودند.

اگرچه بنابه گفته نصیری، خرازی در این دوره تلقی محافظه کارانه ای داشت و می گفت خبرگزاری نباید وارد هر دعوایی شود اما همگام به دیگر هنرمندان، شعرا و نویسندگان و ... برای دفاع از کشور در حوزه اطلاع رسانی حضوری حماسی برعهده گرفت تا آنجا که احمد خادم‌المله از خبرنگاران آن زمان ایرنا در جنگ می گوید: ما در کشورمان سرباز گمنام داریم اما ژنرال گمنام نداریم به عقیده من کمال خرازی در ستاد تبلیغات جنگ یک ژنرال گمنام بود ما همه مدیون آقا کمال هستیم. او بدون امکانات بچه‌ها را حمایت کرده و راهی جنگ می‌کرد.

خرازی بعد از خبرگزاری ایرنا و از ۱۳۶۸ خورشیدی سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل شد تا اینکه با روی کار آمدن دولت اصلاحات از ۱۳۷۶ خورشیدی به عنوان وزیر امور خارجه ایفای نقش کرد. پس از آن از ۱۳۸۵ خورشیدی به حکم آیت الله خامنه ای مقام معظم رهبری، رئیس و عضو شورای راهبردی روابط خارجی شد و همزمان ریاست هیات امنای پژوهشکده علوم شناختی را بر عهده گرفت و در ۱۳۹۰ خورشیدی برای مدتی به عنوان دبیری ستاد راهبری توسعه علوم و فناوری‌های شناختی منصوب شد. خرازی عضو هیات علمی دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران است.

حسین نصیری؛ از ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۱

حسین نصیری متولد ۱۳۴۳ خورشیدی دارای مدرک مهندسی از آمریکا است که در آنجا عضو انجمن اسلامی دانشجویان و دانشجویی سیاسی بود و در همانجا نیز با کمال خرازی آشنا می شود به همین دلیل و بنابه گفته خودش وقتی کمال(خرازی) مدیرعاملی ایرنا را برعهده گرفت اصرار کرد که من هم پیش او بروم. قبول کردم و به این ترتیب در مرداد ۱۳۵۹ خورشیدی جذب خبرگزاری ایرنا شد.

نصیری در این مدت سردبیر گروه سیاسی، مدیراخبار داخلی و قائم مقام مدیرعامل شد؛ دوره ای که بنابه گفته خودش تعدادی از دوستانش مانند احمد بورقانی، مسعود مشایخی و مهدی هراتی را جذب خبرگزاری کرد تا اینکه در ۱۳۶۸ خورشیدی به عنوان مدیرعامل خبرگزاری منصوب شد تا مسئولیت اطلاع رسانی بعد از جنگ را برعهده داشته باشد؛ دوره ای که همزمان با ریاست جمهوری آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی بود و کشور وارد دوره سازندگی شد.

نصیری در مورد مدیریت خود در ایرنا می گوید: هنگامی که از خبرگزاری بیرون آمدم، هیچ یک از کارکنان خبرگزاری بدون خانه نبود الا خود من. طی ۱۱ سالی که در خبرگزاری بودم نه خانه گرفتم، نه ماشین، نه اضافه کار تا اینکه در ۱۳۷۱ خورشیدی جای خود را به فریدون وردی نژاد داد و خودش به عنوان دبیر شورای عالی مناطق آزاد کشور منصوب شد و مدت هفت سال در آنجا ایفای نقش کرد.

فریدون وردی نژاد؛ از ۱۳۷۱ تا ۱۳۸۰

فریدون وردی نژاد متولد ۱۳۳۵ خورشیدی در بروجرد و دارای دکتری مدیریت از دانشگاه تهران است. وردی نژاد در روزهای نخست پیروزی انقلاب اسلامی در سپاه پاسداران مشغول به کار می شود.

وردی نژاد با این سابقه انقلابی در دوره سازندگی قدم به ایرنا می گذارد تا خبرگزاری نیز همزمان به دیگر نهادهای کشور از قافله عقب نماند به همین دلیل در ۱۳۷۱ خورشیدی موسسه فرهنگی- مطبوعاتی ایران را تاسیس می کند؛ اقدامی که در راستای تحقق اهداف رسانه ای سازمان خبرگزاری بود که زیر صاحب امتیازی ایرنا صورت گرفت و ۲ سال بعد در یکم بهمن ۱۳۷۳ خورشیدی نخستین شماره این روزنامه منتشر شد و در ۱۳۷۵ خورشیدی روزنامه ایران سپید به عنوان نخستین روزنامه به خط بریل ویژه نابینایان و کم بینایان انتشار یافت تا پنجره تازه ای رو به خبر را پیش روی آنان بگشاید.


در دوره مدیریت وردی نژاد و در ۱۳۷۶ خورشیدی با توجه به نیاز مخاطبان غیرفارسی زبان موسسه فرهنگی-مطبوعاتی ایران روزنامه های الوفاق و ایران دیلی را به ترتیب به زبان های عربی و انگلیسی منتشر کرد اما این پایان اقدام های وردی نژاد نبود تا اینکه به دلیل نیاز نظام رو به توسعه رسانه ای کشور و نبود رشته های تحصیلی خبرنگاری در مراکز آموزش عالی دانشکده خبر پایه گذاری شد و از ۱۳۷۶ خورشیدی پذیرش دانشجو برای آموزش و تربیت خبرنگاران، دبیران، سردبیران و عکاسان خبری رسانه ها را آغاز کرد.

یکی از حاشیه هایی که در دوره مدیریت وردی نژاد پیش آمد تجمع انصار حزب‌الله با حضور مسعود ده‌نمکی در جلوی ساختمان خبرگزاری در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۷۵ خورشیدی بود. محمد جعفر سهامیه از کارکنان ایرنا در مورد این روز می گوید: ساعت حول و حوش چهار، چهار و نیم بعدازظهر بود که یکباره از خیابان هیاهوی زیادی بلند شد: دهها لباس شخصی  ایرنا را در محاصره داشتند. حاجی بخشی را دیدم که درست سر دوراهی یوسف آباد به وانت اش تکیه زده و نگاه می کرد. چندلحظه بیشتر طول نکشید که کل جمعیت لباس شخصی راه پله های ایرنا را گرفته و بالا می رفتند: هدف تسخیر اتاق مدیر عامل ... شاید یک ساعت بیشتر طول کشید که این جماعت هیجانی و عصبی و پرخاشگر را راضی کنیم که از کندن درب اتاق مدیرعامل منصرف شوند و به نمازخانه سازمان بروند با این قول از طرف ما که وردی نژاد هم به جمع آنها خواهد آمد. الله کرم و ده نمکی - هرکدام با یک تسبیح خیلی دراز توی دستشان- بالای مجلس نشسته بودند. سالن نمازخانه شده بود شبیه دیگی که در آن لباس شخصی های ریز و درشت می جوشیدند: شعار می دادند، فریاد می زدند، رجز می خوانند، حریف می طلبیدند.

وردی نژاد در دوره مدیریتش در ایرنا ایده خبرگزاری خصوصی نیز می دهد اما به نظر می آید که این حرف به مذاق عده ای خوش نمی آید و منشا حاشیه ای دیگر برای او می شود. بنابه گفته خودش در مصاحبه ای با هفته نامه حوادث گفته بود: خوب است در کشور به جای یک خبرگزاری - که ایرنا است - یک خبرگزاری خصوصی هم داشته باشیم که بتوانند با یکدیگر رقابت کنند اما این صحبت ها باعث شد تا وی به دادگاه احضار شود که چرا صحبت از خبرگزاری بخش خصوصی کرده است.

به هرترتیب دوره وردی نژاد منشا اثر تحولات عدیده ای شد که بنابه گفته محمد سلطانی فر معاون سابق امور مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این نهاد را به جایگاه حقیقی اش رساند که وظیفه سپر بلا شدن دولت را بر عهده داشته باشد. در آن زمان که رسانه ها علیه دولت بودند، وردی‌نژاد از خود ایستادگی نشان داد و در تاریخ رسانه ای کشور ماندگار شد.

وردی نژاد بعد از پایان دوره نخست دولت اصلاحات جای خود در ایرنا را به عبدالله ناصری طاهری داد و خودش از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ خورشیدی سفیر ایران در چین شد تا بعد از این دوره به محیط دانشگاه بازگردد زیرا وی استاد رشته مدیریت رسانه در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران بود اما پایان دولت اصلاحات و روی کار آمدن دولت محمود احمدی نژاد باعث شد تا وردی نژاد نیز مانند بسیاری دیگر از استادان صاحب نام کشور در ۱۳۸۹ خورشیدی بازنشسته اعلام شود اما این پایان راه خدمت وردی نژاد نبود زیرا در دولت اعتدال حسن روحانی و در دی ماه ۱۳۹۶ خورشیدی طی حکمی از طرف محمود واعظی رییس دفتر رییس جمهوری، به عنوان مشاور رسانه‌ای رئیس دفتر روحانی منصوب شد و پس از آن و از تیرماه ۱۳۹۸ خورشیدی به عنوان معاون سیاسی دفتر رئیس جمهوری منصوب شده است.

عبدالله ناصری طاهری؛ از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴

عبدالله ناصری طاهری دارای دکتری تاریخ و عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا(س) بود که در دوره دوم دولت اصلاحات به عنوان مدیر عامل خبرگزاری ایرنا منصوب شد. ناصری از دانشگاه قدم به خبرگزاری گذاشته بود تا به عنوان سکاندار تیم اطلاع رسانی دولت اصلاحات ایفای نقش کند. وی در مورد این برهه می گوید: اتفاقی که در دوران اصلاحات و در رسانه‌های مکتوب و غیر مکتوب افتاد این بود که یک مسابقه جدی برگزار شد. برای مثال در آن زمان درحالیکه در خبرگزاری جمهوری اسلامی حضور داشتیم اما در هیات نظارت بر خبرگزاری‌ها به خبرگزاری‌هایی مثل فارس، ایسنا و چندتای دیگر مجوز فعالیت دادیم و همین اتفاق هم در حوزه روزنامه‌ها افتاد. ما به خبرگزاری فارس که مخالف شدید دولت اصلاحات بود مجوز فعالیت دادیم و خیلی‌ها به آن اعتراض کردند اما استدلال ما این بود که خبرگزاری(ایرنا) باید از حالت انحصاری خارج شود و رقیب داشته باشد تا بتواند تکانی به خود بدهد در غیر این صورت گمان می‌کند هرکاری که می‌کند درست است.

در همین زمان و از ۱۳۸۲ خورشیدی سعید مرتضوی مسئولیت دادستانی عمومی و انقلاب تهران را بر عهده گرفت؛ دوره ای که با خبرنگاران و روزنامه نگاران برخوردهایی انجام شد. ناصری در مورد این دوره می گوید: یکی از بحث هایی که من با آقای مرتضوی داشتم توضیح دادن این بود که مدیرعامل خبرگزاری همه کاره است و او باید پاسخگو باشد اما ایشان به دلایلی از بحث مدیرعامل عبور کرده بود و به صورت مستقل می خواست که خبرنگار، دبیر و سردبیر را درگیر این مسئله کند و من هم در مقابل این موضوع مقاومت می کردم. اگر چه از طریق کانال های دیگری سردبیر و دبیر را پیدا کرد و مزاحمت هایی هم برای آنها ایجاد کردند.

ناصری با روی کار آمدن دولت احمدی نژاد در ۱۳۸۴ خورشیدی استعفا کرد تا غلامحسین اسلامی فرد از ۱۲ مرداد ماه همان سال سرپرستی خبرگزاری را بر عهده بگیرد و خودش بار دیگر به دانشگاه بازگشت اما او نیز به مانند وردی نژاد بازنشسته اعلام شد.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 7 =